როდესაც პირი გარდაიცვლება ანდერძის დატოვების გარეშე, მისი ქონების განაწილება ხდება „კანონისმიერი მემკვიდრეობის“ წესით. საქართველოში ეს ყველაზე გავრცელებული ფორმაა. კანონი მკაცრად განსაზღვრავს მემკვიდრეთა რიგითობას (კლასებს) და მათ წილებს. მიუხედავად იმისა, რომ წესები მკაფიოა, პრაქტიკაში ხშირად წარმოიშობა გაუგებრობა: ვის ეკუთვნის პირველი რიგი? რა ხდება, თუ მეუღლე ცოცხალია, მაგრამ შვილები გარდაცვლილი? როგორ ნაწილდება ქონება ნახევარძმებს შორის? კანონისმიერი მემკვიდრეობა არ ხდება ავტომატურად; მემკვიდრემ უნდა განახორციელოს აქტიური ქმედება (განცხადების შეტანა ნოტარიუსთან) კანონით დადგენილ 6-თვიან ვადაში, წინააღმდეგ შემთხვევაში ქონება შეიძლება გადავიდეს სახელმწიფოს ხელში ან სხვა რიგის მემკვიდრეებზე.
კანონისმიერი მემკვიდრეობის სერვისი გულისხმობს იურიდიულ მხარდაჭერას მემკვიდრეობის მიღების მთელ პროცესში: მემკვიდრეთა წრის დადგენიდან საკუთრების რეგისტრაციამდე. ხშირად საჭირო ხდება ნათესაური კავშირის დადგენა სასამართლო წესით, თუ საბუთები (დაბადების/ქორწინების მოწმობები) დაკარგულია ან ხარვეზიანია. Legal.ge გაძლევთ წვდომას ადვოკატებთან, რომლებიც დაგეხმარებიან ბიუროკრატიული ბარიერების გადალახვასა და თქვენი კანონიერი უფლების რეალიზებაში.
რას მოიცავს კანონისმიერი მემკვიდრეობის მომსახურება?
ეს სერვისი ფარავს ანდერძის გარეშე მემკვიდრეობის მიღების ყველა ასპექტს:
- რიგითობის დადგენა: იმის განსაზღვრა, თუ რომელ რიგს მიეკუთვნება კლიენტი და ჰყავს თუ არა მას კონკურენტი მემკვიდრეები (მაგ. I რიგში — შვილები, მეუღლე, მშობლები).
- სამკვიდროს მიღება: განცხადების მომზადება და წარდგენა ნოტარიუსთან კანონით დადგენილ 6-თვიან ვადაში.
- იურიდიული ფაქტის დადგენა: სასამართლოში ნათესაური კავშირის ან სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღების ფაქტის დადგენა, თუ დოკუმენტები არასრულია ან ვადა გაშვებულია.
- წილების გაანგარიშება: კანონით განსაზღვრული წილების ზუსტი გათვლა, განსაკუთრებით რთულ ოჯახურ კონფიგურაციებში (მაგ. შვილიშვილები, რომლებიც მემკვიდრეობენ გარდაცვლილი მშობლის ნაცვლად).
- დავების მოგვარება: დავა სხვა მემკვიდრეებთან, რომლებიც უსაფუძვლოდ აცხადებენ პრეტენზიას ქონებაზე.
ხშირად გავრცელებული სიტუაციები
კანონისმიერი მემკვიდრეობის დროს ხშირად დგება შემდეგი საკითხები:
პირველი სცენარია „წარმომადგენლობითი უფლება“. მამკვიდრებლის შვილი გარდაიცვალა მამკვიდრებელზე ადრე. ამ გარდაცვლილი შვილის შვილებს (შვილიშვილებს) აქვთ უფლება, მიიღონ ის წილი, რასაც მათი მშობელი მიიღებდა ცოცხალი რომ ყოფილიყო. ხშირად ბიძები/დეიდები ცდილობენ დააჯერონ შვილიშვილები, რომ მათ არაფერი ეკუთვნით, რაც კანონდარღვევაა.
მეორე შემთხვევაა „არარეგისტრირებული ქორწინება“. პარტნიორები ცხოვრობდნენ ერთად წლების განმავლობაში ხელმოწერის გარეშე. გარდაცვალების შემთხვევაში, გადარჩენილ პარტნიორს კანონით მემკვიდრეობის უფლება არ აქვს (თუ ანდერძი არ არსებობს). ეს ხშირად იწვევს მძიმე დავებს გარდაცვლილის ნათესავებთან.
მესამე სცენარია „ნაბიჭვარი ბავშვი“. ქორწინების გარეშე დაბადებული შვილი, თუ მამობა აღიარებულია, არის სრულუფლებიანი I რიგის მემკვიდრე და თანაბარ წილს იღებს ქორწინებაში მყოფ შვილებთან ერთად.
მეოთხე სიტუაციაა ვადის გაშვება. მემკვიდრეს ეგონა, რომ ქონება ავტომატურად გადავიდოდა და არ მიმართა ნოტარიუსს 6 თვეში. ახლა მას სჭირდება სასამართლოში ფაქტობრივი ფლობის დამტკიცება (რომ ის უვლიდა ქონებას, იხდიდა გადასახადებს).
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
კანონისმიერი მემკვიდრეობის რიგითობა მკაცრად არის გაწერილი სამოქალაქო კოდექსში (მუხლი 1336):
- I რიგი: შვილები, მეუღლე და მშობლები (თანაბრად).
- II რიგი: დები და ძმები (ან მათი შვილები, თუ და-ძმა გარდაცვლილია).
- III რიგი: ბებია და პაპა.
- IV რიგი: ბიძები და დეიდები/მამიდები.
- V რიგი: ბიძაშვილ-მამიდაშვილ-დეიდაშვილები.
პროცესის მიმდინარეობა და ეტაპები
პროცესი იწყება გარდაცვალების მოწმობის აღებით. მემკვიდრე მიდის ნოტარიუსთან და წერს განცხადებას სამკვიდროს მიღებაზე. ნოტარიუსი ამოწმებს რიგითობას და სხვა მემკვიდრეების არსებობას. 6 თვის გასვლის შემდეგ გაიცემა სამკვიდრო მოწმობა. თუ 6 თვე გასულია და განცხადება არ არის შეტანილი, ადვოკატი ამზადებს სარჩელს სასამართლოში „სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღების“ დასადასტურებლად. ეს ნიშნავს მტკიცებას, რომ მემკვიდრე ფაქტობრივად განკარგავდა ქონებას (ცხოვრობდა ბინაში, ამუშავებდა მიწას) გარდაცვალების შემდეგ.
რატომ Legal.ge?
კანონისმიერი მემკვიდრეობა მარტივი ჩანს, მაგრამ ნათესაური კავშირების დადასტურება და ვადების დაცვა ხშირად რთულდება. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით ადვოკატებს, რომლებიც დაგეხმარებიან, არ დაკარგოთ კუთვნილი ქონება ბიუროკრატიული შეცდომების გამო. დაიცავით თქვენი ოჯახური ქონება პროფესიონალების დახმარებით.
განახლდა: ...