პასუხის უფლება (Right of Reply) არის ფუნდამენტური სამართლებრივი მექანიზმი, რომელიც პირს აძლევს საშუალებას, დაიცვას თავი მედიაში გავრცელებული არასწორი ან შეცდომაში შემყვანი ინფორმაციისგან. როდესაც გაზეთი, ტელევიზია ან ონლაინ გამოცემა აქვეყნებს ფაქტებს, რომლებიც ლახავს თქვენს პატივს, ღირსებას ან საქმიან რეპუტაციას, კანონი გაძლევთ უფლებას, მოითხოვოთ საპასუხო აზრის გამოქვეყნება იმავე საშუალებით. ეს არ არის მხოლოდ ეთიკური ნორმა; ეს არის კანონით გამყარებული უფლება, რომელიც ემსახურება ინფორმაციის ბალანსს და საზოგადოების უფლებას, მოისმინოს მეორე მხარე. პასუხის უფლების რეალიზება ხშირად უფრო ეფექტური და სწრაფი გზაა რეპუტაციის აღსადგენად, ვიდრე ხანგრძლივი სასამართლო დავა. ადვოკატის დახმარება აუცილებელია, რათა პასუხის მოთხოვნა იყოს სწორად ფორმულირებული და მედიამ ვერ შეძლოს მისი უგულებელყოფა.
რას მოიცავს ეს მომსახურება?
პასუხის უფლების სერვისი მოიცავს:
- მასალის ანალიზი: შეფასება, წარმოეშვა თუ არა კლიენტს პასუხის უფლება კონკრეტული პუბლიკაციის საფუძველზე (არის თუ არა ინფორმაცია მცდარი და ზიანის მომტანი).
- პასუხის ტექსტის შედგენა: ლაკონიური და ფაქტებზე დაფუძნებული საპასუხო განცხადების მომზადება, რომელიც უარყოფს ბრალდებებს.
- მოლაპარაკება რედაქციასთან: კომუნიკაცია მედია საშუალების ხელმძღვანელობასთან, რათა პასუხი გამოქვეყნდეს ადეკვატურ დროს და ადგილას (მაგ. არა გაზეთის ბოლო გვერდზე, არამედ იქ, სადაც თავდაპირველი სტატია იყო).
- საჩივრის მომზადება: თუ მედია უარს ამბობს, მიმართვა თვითრეგულირების ორგანოებში (ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია, კომუნიკაციების კომისია - მაუწყებლების შემთხვევაში).
- სასამართლო იძულება: სარჩელის მომზადება პასუხის გამოქვეყნების დავალდებულების მოთხოვნით.
ხშირი სიტუაციები (მაგალითები)
პასუხის უფლების გამოყენება ხდება ისეთ შემთხვევებში, როგორიცაა:
- ცალმხრივი გაშუქება: სიუჟეტი მომზადდა ისე, რომ ბრალდებულ პირს არ მისცეს კომენტარის საშუალება ან მისი კომენტარი დაამახინჯეს მონტაჟით.
- ფაქტობრივი შეცდომა: სტატიაში მითითებულია არასწორი ციფრები ან თარიღები, რაც კომპანიის საქმიანობას ჩრდილს აყენებს (მაგ. "კომპანია გაკოტრდა", ნაცვლად "რეორგანიზაციისა").
- ინტერვიუს კონტექსტი: რესპონდენტის ნათქვამი ფრაზა ამოღებულია კონტექსტიდან და გამოყენებულია შეცდომაში შემყვანი სათაურისთვის.
- ძველი ინფორმაცია: მედიამ გაავრცელა ინფორმაცია პირის ბრალდების შესახებ, მაგრამ არ გააშუქა, რომ სასამართლომ ის შემდგომში გაამართლა.
საქართველოს კანონმდებლობა
პასუხის უფლებას ითვალისწინებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი და კანონი „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“. კანონი ავალდებულებს მედიას, გამოაქვეყნოს შესწორება ან უარყოფა, თუ გავრცელებული ცნობები არ შეესაბამება სინამდვილეს. ასევე, „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონი და მაუწყებელთა ქცევის კოდექსი მკაფიოდ განსაზღვრავს მაუწყებლის ვალდებულებას, დაუთმოს ეთერი დაინტერესებულ პირს საპასუხო აზრის გამოსათქმელად გონივრულ ვადაში.
პროცესი: როგორ მუშაობს სპეციალისტი?
ადვოკატი პირველ რიგში ამოწმებს ვადებს — პასუხის უფლების მოთხოვნა უნდა გაიგზავნოს ინფორმაციის გავრცელებიდან მოკლე დროში (ჩვეულებრივ 10-14 დღე). შემდეგ მზადდება ოფიციალური წერილი რედაქციის სახელზე. წერილში დასაბუთებულია, თუ რომელი ფაქტებია მცდარი. იურისტი აკონტროლებს პროცესს, რომ მედიამ არ შეცვალოს პასუხის ტექსტი ან არ დაურთოს მას დამცინავი კომენტარი. მიზანია სწრაფი შედეგი სასამართლოს გარეშე.
რატომ Legal.ge?
დროული რეაგირება რეპუტაციის გადარჩენის საუკეთესო გზაა. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით მედია სამართლის ექსპერტებს, რომლებმაც იციან, როგორ აიძულონ მედია საშუალებები, პატივი სცენ თქვენს უფლებებს. ჩვენი ადვოკატები დაგეხმარებიან, რომ თქვენი ხმა გაისმას იქ, სადაც თქვენს შესახებ სიცრუე გავრცელდა. აღადგინეთ ბალანსი პროფესიონალების დახმარებით.
განახლდა: ...