ქონების გადასახადის საჩივრები: რას ეხება დავა
ქონების გადასახადი წლიური ხასიათის გადასახადია, და მისი გადამხდელებისა და დაბეგვრის ობიექტების წრე საგადასახადო კანონმდებლობით ზუსტად არის განსაზღვრული. ქონების გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი საწარმო/ორგანიზაცია — მის ბალანსზე ძირითად საშუალებად ან საინვესტიციო ქონებად აღრიცხულ აქტივებზე, დაუმონტაჟებელ მოწყობილობებზე, დაუმთავრებელ მშენებლობაზე, აგრეთვე ლიზინგით გაცემულ ქონებაზე; ასევე უზურნველყოფის ღონისძიებების ფარგლებში მიღებულ ან აუქციონის, პირდაპირი მიყიდვის ან სხვა წესით შეძენილ უძრავ ქონებაზე, იახტაზე, შვეულმფრენზე, თვითმფრინავსა და სხვა სატრანსპორტო საშუალებაზე.
არარეზიდენტი საწარმო ქონების გადასახადს იხდის საქართველოს ტერიტორიაზე არსებულ ამავე ქონებაზე, მათ შორის, იჯარის, ქირის, უზუფრუქტის ან სხვა ამგვარი ხელშეკრულების საფუძველზე გაცემულ ქონებაზე. ფიზიკური პირი კი გადამხდელია საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე, მათ შორის დაუმთავრებელ მშენებლობაზე, შენობა-ნაგებობაზე ან მათ ნაწილზე, იახტებზე, შვეულმფრენებზე, თვითმფრინავებსა და საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის ეროვნული სასაქონლო ნომენკლატურის 8703 კოდით განსაზღვრულ მსუბუქ ავტომობილებზე. გარდა ამისა, დაბეგვრის ობიექტია მფლობელობაში ან სარგებლობაში არსებული, გარდაცვლილი პირის სახელზე რეგისტრირებული ქონებაც. საჩივრის მიზანი სწორედ ამ წრისა და გამოთვლის სისწორის შემოწმებაა.
საგადასახადო დავის დაწყება და 30-დღიანი ვადა
საგადასახადო ორგანოს მიერ პირის მიმართ მიღებული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს დავის განმხილველ ორგანოში დადგენილი წესით. პირს უფლება აქვს, გაასაჩივროს გადაწყვეტილება მისი ჩაბარებიდან 30 დღის ვადაში. ეს ვადა პირდაპირ ჩაბარების მომენტთან არის დაკავშირებული, ამიტომ თითოეული დოკუმენტის მიღების თარიღის ფიქსირება გადამწყვეტია.
ვადის გასვლა სრულიად არ ხურავს გზას: 30-დღიანი ვადის გასვლის შემდეგ დავის დაწყება დასაშვებია ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებების ან მტკიცებულებების საფუძვლით. ახლად აღმოჩენილად ჩაითვლება ისეთი გარემოება ან მტკიცებულება, რომელიც მომჩივანმა არ იცოდა და არ შეეძლო სცოდნოდა, და რომლის დროულად წარდგენაც ხელსაყრელ გადაწყვეტილებას გამოიწვევდა. გარდა ამისა, დავის დაწყება დასაშვებია, თუ დადგინდება, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მომჩივანს არ გაეგზავნა — ასეთ შემთხვევაში ვადა იმ დღიდან ითვლება, როდესაც გადაწყვეტილება მომჩივანს ცნობილი გახდა.
მნიშვნელოვანია ასევე შემდეგი პრაქტიკული დეტალები: საჩივარი დავის განმხილველ ორგანოს, როგორც წესი, ელექტრონული ფორმით წარედგინება, და გადაწყვეტილების გასაჩივრება მის მოქმედებას არ აჩერებს. ანუ გადასახადის გადახდის ვალდებულება საჩივრის განხილვის პერიოდშიც არსებობს, და ეს გარემოება ფინანსურ დაგეგმვაში უნდა იქნეს გათვალისწინებული.
საჩივრის წარმოებაში მიღების მოთხოვნები
საჩივრის მომზადებისას ყურადღება ეთმობა პროცედურულ მოთხოვნებს, რომლებიც განსაზღვრავს მის წარმოებაში მიღებას. დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს წარმოებაში არ იღებს, თუ მასში არ არის მითითებული მომჩივნის საიდენტიფიკაციო ან პირადი ნომერი; მომჩივნის საკონტაქტო მონაცემები; თუ საჩივრიდან არ ირკვევა მოთხოვნის არსი; თუ მას არ ერთვის გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ან მის გამოცემასთან დაკავშირებული დოკუმენტის ასლი.
ასევე უარი მოჰყვება იმ საჩივარს, რომლის ან დართული დოკუმენტების გვერდები დაუნომრავია, რომელიც არ იკითხება, არ არის შედგენილი საქართველოს სახელმწიფო ენაზე, ან ხელმოუწერელია. თუ საჩივარი წარმომადგენლის მიერ არის წარდგენილი, მას უნდა ერთოდეს წარმომადგენლობის უფლებამოსილების დამადასტურებელი დოკუმენტი. ეს მოთხოვნები ტექნიკური ჩანს, მაგრამ სწორედ მათი დარღვევა ყველაზე ხშირად იწვევს საჩივრის განუხილველად დატოვებას.
საჩივრის განხილვა და გადაწყვეტილების ვარიანტები
დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს 20 დღის ვადაში და მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში. ეს ბოლო პირობა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია: თუ მოთხოვნა მხოლოდ გამოთვლის ცალკეულ ნაწილს ეხება, დანარჩენზე გადაწყვეტილება არ შეიცვლება. ამიტომ საჩივარში მოთხოვნის ფორმულირება სრულყოფილად უნდა იყოს გაწერილი.
განხილვის შედეგად დავის განმხილველი ორგანო უფლებამოსილია: დააკმაყოფილოს საჩივარი; ნაწილობრივ დააკმაყოფილოს იგი; არ დააკმაყოფილოს; განუხილველად დატოვოს; ან მიიღოს შუალედური გადაწყვეტილება და შეაჩეროს საჩივრის განხილვა. შუალედური გადაწყვეტილება საბოლოო გადაწყვეტილებასთან ერთად საჩივრდება. გადაწყვეტილება მხარეებს, როგორც წესი, ელექტრონულად ეგზავნებათ.
გადაწყვეტილების გასაჩივრება: შემდეგი ეტაპი
თუ შემოსავლების სამსახურმა მომჩივნისთვის არასასურველი გადაწყვეტილება მიიღო, მას უფლება აქვს გადაწყვეტილება მისი ჩაბარებიდან 20 დღის ვადაში გაასაჩივროს დავების განხილვის საბჭოში ან სასამართლოში. დავების განხილვის საბჭოს გადაწყვეტილებაც შეიძლება გასაჩივრდეს სასამართლოში მისი ჩაბარებიდან 20 დღის ვადაში. ანუ საგადასახადო აპელაცია საფეხურებად არის აგებული და თითოეულ საფეხურს საკუთარი ვადა აქვს.
ვადების დაცვის კუთხით მნიშვნელოვანია დამატებითი წესები: საჩივრის საგადასახადო ორგანოში ან სხვა რომელიმე სახელმწიფო ორგანოში გასაჩივრებისთვის დადგენილ ვადაში წარდგენა ითვლება გასაჩივრების ვადის დაცვად, და მომჩივნის მიერ ვადის დარღვევის შესახებ მტკიცების ტვირთი ეკისრება საგადასახადო ორგანოს. ანუ ვადის დარღვევის ბრალდებას არა მომჩივანი, არამედ ორგანო ადასტურებს.
როგორ დავგეგმოთ ქონების გადასახადის საჩივარი
მომზადების ეტაპზე ჯერ შედგება იმ მასალის ნუსხა, რაზედაც დავააღმდეგებენ გამოთვლას: დაბეგვრის ობიექტის კატეგორია, მისი რეგისტრაციის სისწორე და ის პირობები, რომლებიც გადამხდელობის წრეს განსაზღვრავს. შემდეგ ფიქსირდება ჩაბარების თარიღი და ითვლება 30-დღიანი ვადა, რომლის ფარგლებშიც საჩივარი ელექტრონულად წარედგინება ყველა პროცედურული მოთხოვნის დაცვით. განხილვის შემდეგ გადაწყვეტდება დავების განხილვის საბჭოსთან თუ სასამართლოსთან გაგრძელების საკითხი — 20 დღიანი ვადების კონტროლით. Legal.ge-ის სპეციალისტები დაგეხმარებით ქონების გადასახადის საჩივრის მომზადებასა და ყველა ეტაპზე წარმოებაში.