შეფასების გასაჩივრება: საიდან იბადება დავოვანი რიცხვი
ქონების გადასახადზე დავა ყველაზე ხშირად სწორედ შეფასებას — იმ რიცხვს ეხება, რომელიც საგადასახადო ორგანომ გამოიანგარიშა. საწარმოსთვის და ორგანიზაციისთვის ქონების გადასახადის წლიური განაკვეთი განისაზღვრება დასაბეგრი ქონების ღირებულების არა უმეტეს 1 პროცენტის ოდენობით. ამ დროს დასაბეგრ ღირებულებად მიიჩნევა საშუალო წლიური საბალანსო ნარჩენი ღირებულება, რომელიც კალენდარული წლის დასაწყისისა და ბოლოსთვის აქტივების საშუალო ღირებულებით გამოიანგარიშება — და სწორედ აქ ჩნდება პირველი საკამათო წერტილი: რომელი ღირებულება ჩაითვალოს საფუძვლად.
კანონი უძრავ ქონებასთან მიმართებით ამ ღირებულების გაზრდასაც ითვალისწინებს: 2000 წლამდე მიღებულ აქტივებზე ის სამჯერ უნდა გაიზარდოს, 2000 წლიდან 2004 წლამდე მიღებულ აქტივებზე — ორჯერ, ხოლო 2004 წელს მიღებულ აქტივებზე — ერთნახევარჯერ; იმ აქტივებზე, რომელთა მიღების შესახებ ინფორმაცია არ არსებობს, გამოიყენება პირველი ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ოდენობა. ამ მასზრდელი წესებისგან განსხვავებით, თუ საწარმო ბალანსზე რიცხულ უძრავ ქონებას გადაფასების მეთოდით აღრიცხავს და აქვს აუდიტირებული ფინანსური ანგარიშგება, აღნიშნული გაზრდა არ ვრცელდება — თუმცა აუდიტირებული ანგარიშგება მხოლოდ 4 წლის ვადით გამოიყენება.
მიწის შეფასება: ბაზისური განაკვეთები
მიწის შემთხვევაში დავის საგანი ხშირად ბაზისური განაკვეთის სისწორეა. სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულებისა და ტყის მიწებზე წლიური საბაზისო განაკვეთები დიფერენცირებულია ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულებისა და მიწის კატეგორიების მიხედვით და დგინდება 1 ჰექტარზე გაანგარიშებით, ლარში — მაგალითად, სახნავისა და საკარმიდამოსთვის თბილისისა და მარნეულის შემთხვევაში განაკვეთი 100 ლარია ჰექტარზე, ხოლო სხვა ტერიტორიებისთვის ის 95-დან 56 ლარამდე იცვლება; სათიბისა და საძოვრისთვის კი 20-დან 5 ლარამდე მერყეობს.
მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანოს გადაწყვეტილებით განისაზღვრება გადასახადის განაკვეთი, რომლის ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს დადგენილი წლიური საბაზისო განაკვეთის 150 პროცენტს. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე განაკვეთი გამოითვლება წელიწადში მიწის ერთ კვადრატულ მეტრზე 0.24 ლარის ოდენობით საბაზისო განაკვეთიდან, და საკრებულოს გადაწყვეტილებით ის მრავლდება ტერიტორიულ კოეფიციენტზე, რომელიც 1,5-ზე მეტი ვერ იქნება. ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობისთვის გამოყოფილი მიწა იბეგრება ერთ ჰექტარზე არაუმეტეს 3 ლარით. მიწაზე საგადასახადო ვალდებულება განისაზღვრება საგადასახადო წლის 1 აპრილისათვის მოქმედი განაკვეთების მიხედვით.
გამოანგარიშების ციკლი, რომელიც ქმნის დავოვან თანხას
ქონების გადასახადის საგადასახადო პერიოდად კალენდარული წელი ითვლება. საწარმო დეკლარაციას წარუდგენს საგადასახადო ორგანოს არა უგვიანეს კალენდარული წლის 1 აპრილისა და ამავე ვადაში იხდის გადასახადს; დეკლარაციაში დასაბეგრი ქონების მონაცემები შეიტანება გასული წლის მიხედვით, ხოლო დასაბეგრი მიწის შესახებ — მიმდინარე წლისას. ქონებაზე გადასახადი მიმდინარე გადასახდელის სახით იხდება არა უგვიანეს 15 ივნისისა, ხოლო მიწაზე — არა უგვიანეს 15 ნოემბრისა. თუ მოსალოდნელი ვალდებულება არანაკლებ 50 პროცენტით მცირდება და ამის შესახებ გადამხდელი არა უგვიანეს 1 ივნისისა აცნობებს ორგანოს, მას შეუძლია მიმდინარე გადასახდელი შეამციროს ან საერთოდ არ გადაიხადოს.