საერთაშორისო ვაჭრობისა და ურთიერთობების გაღრმავებასთან ერთად, სულ უფრო აქტუალური ხდება ტრანსსასაზღვრო ვალების ამოღება. ეს ეხება შემთხვევებს, როდესაც კრედიტორი და მოვალე სხვადასხვა ქვეყანაში იმყოფებიან. მაგალითად, ქართულმა კომპანიამ მიაწოდა საქონელი უცხოურ პარტნიორს, რომელმაც არ გადაიხადა, ან უცხოელმა ინვესტორმა მისცა სესხი საქართველოში რეგისტრირებულ პირს. საერთაშორისო ვალის ამოღება სამართლებრივად ყველაზე რთული კატეგორიაა, რადგან დგება იურისდიქციის საკითხი: რომელი ქვეყნის სასამართლომ უნდა განიხილოს დავა და როგორ უნდა აღსრულდეს გადაწყვეტილება საზღვარგარეთ.
საერთაშორისო ვალის ამოღება მოითხოვს არა მხოლოდ ადგილობრივი კანონმდებლობის, არამედ საერთაშორისო კერძო სამართლისა და კონვენციების ღრმა ცოდნას. ყველაზე მნიშვნელოვანი ეტაპია უცხოური სასამართლოს ან არბიტრაჟის გადაწყვეტილების ცნობა და აღსრულება (ეგზეკვატურა) საქართველოში, ან პირიქით. Legal.ge გაძლევთ წვდომას ადვოკატებთან, რომლებსაც აქვთ გამოცდილება საერთაშორისო დავებში და პარტნიორული ქსელები სხვა ქვეყნებში, რაც ამარტივებს პროცესს.
რას მოიცავს საერთაშორისო ვალის ამოღების მომსახურება?
ეს სერვისი ფარავს ტრანსსასაზღვრო დავების სრული სპექტრს:
- იურისდიქციის განსაზღვრა: ხელშეკრულების ანალიზი იმის დასადგენად, თუ რომელი ქვეყნის სამართალი გამოიყენება და სად უნდა მოხდეს დავის განხილვა.
- უცხოური გადაწყვეტილების ცნობა და აღსრულება: უცხო ქვეყნის სასამართლოს ან არბიტრაჟის გადაწყვეტილების ლეგალიზაცია საქართველოში უზენაესი სასამართლოს მეშვეობით.
- საერთაშორისო არბიტრაჟი: წარმომადგენლობა საერთაშორისო საარბიტრაჟო ინსტიტუტებში (ICC, LCIA და სხვა) ან ადგილობრივ საერთაშორისო არბიტრაჟებში.
- აქტივების მოძიება საზღვარგარეთ: თანამშრომლობა უცხოელ კოლეგებთან მოვალის ქონების მოსაძიებლად სხვა იურისდიქციებში.
- მოლაპარაკება უცხოელ მოვალესთან: წინასასამართლო ეტაპზე კომუნიკაცია, რაც ხშირად ეფექტურია რეპუტაციული რისკის გამო.
ხშირად გავრცელებული სიტუაციები
საერთაშორისო ვალების პრაქტიკა მრავალფეროვანია:
პირველი სცენარია „ექსპორტიორი და გადაუხდელი ინვოისი“. ქართულმა ღვინის კომპანიამ გაგზავნა პროდუქცია ევროპაში, მაგრამ მყიდველი არ იხდის. ხელშეკრულებაში მითითებულია, რომ დავა განიხილება მყიდველის ქვეყანაში. საჭიროა ადგილობრივი ადვოკატის ჩართვა პარტნიორი ქსელის მეშვეობით.
მეორე შემთხვევაა „უცხოელი ინვესტორი“. უცხოელმა ინვესტორმა ასესხა ფული ქართულ დეველოპერულ კომპანიას. კომპანია არ იხდის. ინვესტორს აქვს ლონდონის არბიტრაჟის გადაწყვეტილება. ახლა საჭიროა ამ გადაწყვეტილების აღსრულება საქართველოში, რათა დაყადაღდეს კომპანიის აქტივები თბილისში.
მესამე სცენარია „ონლაინ თაღლითობა“. პირმა გადაიხადა თანხა უცხოურ ონლაინ მაღაზიაში ან საინვესტიციო პლატფორმაზე, მაგრამ სერვისი არ მიიღო. ეს რთული საქმეა, რომელიც მოითხოვს საერთაშორისო საგამოძიებო მექანიზმების ჩართვას.
მეოთხე სიტუაციაა „გადამალული აქტივები“. მოვალე საქართველოშია, მაგრამ ქონება გადაიტანა ოფშორულ ზონაში. საჭიროა კომპლექსური კორპორატიული კვლევა.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
საერთაშორისო აღსრულება ეფუძნება შემდეგ აქტებს:
- კანონი „საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“: განსაზღვრავს გამოსაყენებელ სამართალს და ქართული სასამართლოების კომპეტენციას.
- ნიუ-იორკის 1958 წლის კონვენცია: არეგულირებს უცხოური საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებების ცნობასა და აღსრულებას. საქართველო ამ კონვენციის წევრია.
- ორმხრივი ხელშეკრულებები: საქართველოს აქვს გაფორმებული სამართლებრივი დახმარების ხელშეკრულებები მრავალ ქვეყანასთან, რაც ამარტივებს პროცესს.
პროცესის მიმდინარეობა და ეტაპები
თუ გადაწყვეტილება უკვე არსებობს უცხოეთში, ის უნდა ითარგმნოს, დამოწმდეს აპოსტილით და წარედგინოს საქართველოს უზენაეს სასამართლოს (არბიტრაჟის შემთხვევაში) ან სააპელაციო სასამართლოს (სასამართლო გადაწყვეტილების შემთხვევაში). სასამართლო ამოწმებს, ხომ არ ეწინააღმდეგება გადაწყვეტილება საქართველოს საჯარო წესრიგს და ხომ არ დაირღვა პროცედურული ნორმები. ცნობის შემდეგ გაიცემა სააღსრულებო ფურცელი, რომელიც ბარდება აღსრულების ეროვნულ ბიუროს.
რატომ Legal.ge?
საერთაშორისო ვალის ამოღება „უმაღლესი პილოტაჟია“ იურისპრუდენციაში. შეცდომა იურისდიქციის არჩევაში ან პროცედურებში შეიძლება ნიშნავდეს წლობით გაწელილ პროცესს და უშედეგო ხარჯებს. Legal.ge გაკავშირებთ ექსპერტებთან, რომლებსაც ესმით გლობალური სამართლებრივი სისტემა და შეუძლიათ დაიცვან თქვენი ინტერესები საზღვრებს გარეთ.
განახლდა: ...