სახელშეკრულებო ზიანის მოთხოვნები

სახელშეკრულებო ზიანის მოთხოვნები: დაცვა ვალდებულებების დარღვევისას

ბიზნესსა თუ ყოველდღიურ ცხოვრებაში ხელშეკრულება არის მხარეებს შორის ნდობისა და ვალდებულებების შესრულების გარანტი. თუმცა, ხშირია შემთხვევები, როდესაც ერთი მხარე არღვევს პირობებს: აგვიანებს გადახდას, აწვდის უხარისხო პროდუქციას, ან საერთოდ უარს ამბობს მომსახურების გაწევაზე. სახელშეკრულებო ზიანის მოთხოვნა (Contractual Damages Claim) არის სამართლებრივი მექანიზმი, რომელიც საშუალებას აძლევს დაზარალებულ მხარეს მოითხოვოს იმ ზარალის ანაზღაურება, რაც მას მიადგა ხელშეკრულების შეუსრულებლობით ან არაჯეროვანი შესრულებით. ეს არ არის მხოლოდ პირდაპირი დანაკარგის დაბრუნება; ეს არის უფლება, აღიდგინოთ ის მდგომარეობა, რომელიც გექნებოდათ, ხელშეკრულება რომ შესრულებულიყო.

საქართველოს კანონმდებლობა მკაცრად იცავს კეთილსინდისიერ მხარეს, თუმცა ზიანის ოდენობის განსაზღვრა და დამტკიცება რთული პროცესია. ხშირად რთულია ზღვარის გატარება პირდაპირ ზიანსა და მიუღებელ შემოსავალს შორის. არასწორად დაანგარიშებულმა მოთხოვნამ შეიძლება სასამართლოში მარცხი გამოიწვიოს. Legal.ge გთავაზობთ წვდომას სამოქალაქო სამართლის სპეციალისტებზე, რომლებიც დაგეხმარებიან ზიანის შეფასებაში, მტკიცებულებების შეგროვებასა და კომპენსაციის მიღებაში.

რას მოიცავს სახელშეკრულებო ზიანის მომსახურება?

Legal.ge-ს სპეციალისტები გთავაზობენ დახმარებას დავის ყველა ეტაპზე:

• ხელშეკრულების ანალიზი: დოკუმენტის შესწავლა პასუხისმგებლობის პირობების, ფორს-მაჟორისა და ჯარიმების დასადგენად.
• ზიანის ოდენობის გაანგარიშება: ფინანსური ზარალის ზუსტი კალკულაცია, რომელიც მოიცავს რეალურ ზიანს (ქონების შემცირება) და მიუღებელ შემოსავალს (ის სარგებელი, რასაც მიიღებდით, ვალდებულება რომ შესრულებულიყო).
• პირგასამტეხლოს მოთხოვნა: ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საჯარიმო სანქციების დაანგარიშება და მოთხოვნა ძირითად ზიანსა დამატებით.
• მოლაპარაკება: დავის სასამართლოს გარეშე მოგვარების მცდელობა, პრეტენზიის წერილის გაგზავნა და მოვალესთან კომუნიკაცია.
• სასამართლო დავა: სარჩელის მომზადება და წარმომადგენლობა სასამართლოში ზიანის ანაზღაურების მიზნით.
• ვალდებულების შესრულების იძულება: ზიანის ანაზღაურებასთან ერთად, ვალდებულების ნატურით შესრულების (მაგ. მშენებლობის დასრულების) მოთხოვნა.

ხშირი სცენარები და რეალური მაგალითები

სახელშეკრულებო დავები მრავალფეროვანია:

• სამშენებლო დავები: დეველოპერმა დააგვიანა ბინის ჩაბარება 6 თვით. მყიდველს მიადგა ზიანი (უწევდა ქირით ცხოვრება). მას შეუძლია მოითხოვოს ქირის თანხის ანაზღაურება და პირგასამტეხლო.
• მიწოდების შეფერხება: რესტორანმა შეუკვეთა პროდუქტი, რომელიც მომწოდებელმა არ მოიტანა დროულად. რესტორანმა ვერ მოემსახურა ბანკეტს და დაკარგა კლიენტი. ეს არის მიუღებელი შემოსავალი.
• უხარისხო მომსახურება: სარემონტო ბრიგადამ უხარისხოდ შეასრულა სამუშაო, რამაც გამოიწვია მასალების გაფუჭება. დამკვეთს შეუძლია მოითხოვოს მასალების ღირებულება და ახალი ხელოსნის დაქირავების ხარჯები.
• სესხის გადაუხდელობა: ფიზიკურმა პირმა ისესხა ფული და არ დააბრუნა. კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ძირითადი თანხა, პროცენტი და ზიანი, რომელიც მიადგა ინფლაციის ან ფულის გაუფასურების გამო (თუ დაამტკიცებს).

საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო

ზიანის ანაზღაურება რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ვალდებულებითი სამართლის ნაწილით:

მუხლი 394 ადგენს ზოგად წესს: მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ზიანის ანაზღაურება. ეს მოიცავს როგორც ვალდებულების შეუსრულებლობას, ისე დაგვიანებას.

მუხლი 407 განმარტავს, რომ ზიანის ანაზღაურებისას მოვალემ უნდა აანაზღაუროს არა მხოლოდ ფაქტობრივი დანაკლისი, არამედ მიუღებელი შემოსავალიც. თუმცა, მიუღებელი შემოსავალი არ უნდა იყოს ჰიპოთეტური; ის უნდა იყოს მოსალოდნელი და რეალური.

მნიშვნელოვანია მიზეზობრივი კავშირის დადგენა: ზიანი პირდაპირ უნდა გამომდინარეობდეს ხელშეკრულების დარღვევიდან. ასევე, კრედიტორს ევალება ზიანის შემცირებისკენ მიმართული ზომების მიღება (მუხლი 415).

მომსახურების პროცესი ეტაპობრივად

Legal.ge-ს ადვოკატთან მუშაობა შემდეგ ეტაპებს მოიცავს:

1. დარღვევის იდენტიფიცირება: ზუსტად რომელი პუნქტი დაირღვა და როდის.
2. ზიანის კალკულაცია: დოკუმენტური მტკიცებულებების (ქვითრები, კონტრაქტები) შეგროვება ზარალის დასადასტურებლად.
3. პრეტენზია: ოფიციალური წერილის გაგზავნა მოვალისთვის დამატებითი ვადის მიცემით.
4. სარჩელი: სასამართლოში მიმართვა, თუ მოლაპარაკება უშედეგოა.
5. აღსრულება: სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულება და თანხის ამოღება.

რატომ უნდა აირჩიოთ Legal.ge?

ხელშეკრულების დარღვევა იწვევს იმედგაცრუებას და ფინანსურ არასტაბილურობას. Legal.ge გაძლევთ ინსტრუმენტებს, რომ დაიბრუნოთ კუთვნილი თანხა და აღადგინოთ სამართლიანობა. ჩვენი იურისტები დაგეხმარებიან, არ დარჩეთ „ქაღალდზე არსებული უფლების“ ამარა და რეალურად მიიღოთ კომპენსაცია. დაიცავით თქვენი ბიზნესი და ინტერესები პროფესიონალებთან ერთად.