ბიზნესსა და პირად ურთიერთობებში ხშირია შემთხვევები, როდესაც მხარე ობიექტური ან სუბიექტური მიზეზების გამო ვერ ასრულებს ნაკისრ ვალდებულებას. ამ დროს მეორე მხარე (კრედიტორი) ხშირად მიმართავს სასამართლოს, ითხოვს ხელშეკრულების შეწყვეტას, ზიანის ანაზღაურებას და დიდი ოდენობით პირგასამტეხლოს. თავდაცვა ვალდებულების შეუსრულებლობისას არის იურიდიული სერვისი, რომელიც მიზნად ისახავს მოპასუხის ინტერესების დაცვას და პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლებას ან მის შემსუბუქებას. კანონმდებლობა ითვალისწინებს მთელ რიგ გარემოებებს (მაგ. ფორს-მაჟორი, გარემოებათა არსებითი ცვლილება, კრედიტორის ბრალი), რომლებიც ამართლებს შეუსრულებლობას.
არასწორია მოსაზრება, რომ ხელშეკრულების დარღვევა ავტომატურად ნიშნავს წაგებულ საქმეს. კვალიფიციურ იურისტს შეუძლია დაამტკიცოს, რომ შეუსრულებლობა გამოწვეული იყო დაუძლეველი ძალით, ან რომ კრედიტორმა თავად შეუწყო ხელი დარღვევას. ასევე, ხშირია დავები პირგასამტეხლოს ოდენობაზე, რომელიც შეიძლება იყოს შეუსაბამოდ მაღალი. Legal.ge გაძლევთ წვდომას ადვოკატებთან, რომლებიც დაგეხმარებიან თავი დაიცვათ უსამართლო მოთხოვნებისგან და მინიმუმამდე დაიყვანოთ ფინანსური ზარალი.
რას მოიცავს თავდაცვის მომსახურება?
ეს სერვისი ფარავს მოპასუხის სრულ სამართლებრივ დაცვას:
- ფორს-მაჟორის დადასტურება: იმის მტკიცება, რომ ვალდებულების შესრულება შეუძლებელი გახდა სტიქიური უბედურების, პანდემიის, ომის ან სამთავრობო აკრძალვების გამო (სავაჭრო პალატის ცნობის მოპოვება).
- პირგასამტეხლოს შემცირება: სასამართლოში შუამდგომლობის დაყენება შეუსაბამოდ მაღალი პირგასამტეხლოს შემცირების თაობაზე სამოქალაქო კოდექსის 420-ე მუხლის საფუძველზე.
- შესაგებლის მომზადება: კვალიფიციური პასუხის გაცემა სარჩელზე, სადაც გაბათილდება მოსარჩელის არგუმენტები ბრალეულობის შესახებ.
- ხელშეკრულების მისადაგება: მოთხოვნა ხელშეკრულების პირობების შეცვლაზე (ადაპტაციაზე) გარემოებათა არსებითი ცვლილების გამო (მუხლი 398).
- ზიანის ოდენობის გაპროტესტება: მტკიცება, რომ მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილი ზიანი გაზვიადებულია ან არ გამომდინარეობს პირდაპირ დარღვევიდან.
ხშირად გავრცელებული სიტუაციები
თავდაცვის სტრატეგიები ხშირად გამოიყენება შემდეგ შემთხვევებში:
პირველი სცენარია „პანდემია და ლოკდაუნი“. რესტორანს იჯარით ჰქონდა ფართი, მაგრამ კოვიდ-რეგულაციების გამო მუშაობა აეკრძალა. მეიჯარე ითხოვს ქირას. მოიჯარე თავს იცავს ფორს-მაჟორით და ითხოვს გადასახადისგან გათავისუფლებას იმ პერიოდში, როცა ფართით ვერ სარგებლობდა.
მეორე შემთხვევაა „ფასების მკვეთრი ზრდა“. სამშენებლო კომპანიამ დადო ფიქსირებული ფასის კონტრაქტი, მაგრამ მასალების ფასი 50%-ით გაიზარდა ომის გამო. კომპანია ითხოვს ფასის გადახედვას სამოქალაქო კოდექსის 398-ე მუხლით (გარემოებათა შეცვლა), რათა არ გაკოტრდეს.
მესამე სცენარია „კრედიტორის ბრალი“. შემსრულებელმა დააგვიანა სამუშაო, რადგან დამკვეთმა დროულად არ მიაწოდა პროექტი ან მასალები. ამ შემთხვევაში, პასუხისმგებლობა ნაწილდება ან სრულად იხსნება შემსრულებლისგან.
მეოთხე სიტუაციაა „შეუსაბამო ჯარიმა“. ბანკი ან კერძო პირი ითხოვს პირგასამტეხლოს, რომელიც 3-ჯერ აღემატება ძირითად ვალს. სასამართლო პრაქტიკით, ასეთი ჯარიმა უნდა შემცირდეს.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
თავდაცვა ეფუძნება სამოქალაქო კოდექსის რამდენიმე მექანიზმს:
- ფორს-მაჟორი: პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლება დაუძლეველი ძალის გამო.
- მუხლი 398 (გარემოებათა შეცვლა): თუ გარემოებები ისე შეიცვალა, რომ მხარე არ დადებდა ხელშეკრულებას, მას შეუძლია მოითხოვოს პირობების მისადაგება ან მოშლა.
- მუხლი 420 (პირგასამტეხლოს შემცირება): სასამართლოს უფლება, შეამციროს არათანაზომიერი პირგასამტეხლო.
პროცესის მიმდინარეობა და ეტაპები
პროცესი იწყება სარჩელის ანალიზით. ადვოკატი არკვევს, რატომ ვერ შესრულდა ვალდებულება. თუ მიზეზი ობიექტურია (მაგ. იმპორტის აკრძალვა), გროვდება მტკიცებულებები. მზადდება შესაგებელი. სასამართლოში ადვოკატი ცდილობს დაამტკიცოს, რომ დარღვევა არ იყო განზრახი ან უხეში გაუფრთხილებლობა. ხშირად საქმე მთავრდება მორიგებით, სადაც მხარეები თანხმდებიან ვალდებულების შესრულების ახალ, რეალისტურ ვადებზე.
რატომ Legal.ge?
სასამართლოში თავის დაცვა რთულია პროფესიული დახმარების გარეშე. Legal.ge-ზე წარმოდგენილი ადვოკატები დაგეხმარებიან, რომ ობიექტური სირთულეები არ გახდეს თქვენი ფინანსური განადგურების მიზეზი. ჩვენ ვიცით, როგორ გამოვიყენოთ კანონის დამცავი მექანიზმები თქვენს სასარგებლოდ.
განახლდა: ...