ინციდენტზე რეაგირება სამუშაო ადგილზე საქართველოში ნიშნავს დამსაქმებლის იმ უფლებამოსილებებისა და მოვალეობების სისტემას, რომლებიც შრომის კანონის 45-ე, 46-ე და 75-ე მუხლებით არის განსაზღვრული: საშიშ სამუშაოზე უარის თქმის მექანიზმი, შემთხვევის შედეგების ლოკალიზაცია, პირველადი დახმარება და ევაკუაცია, შრომითი ურთიერთობის სტატუსის მართვა და ინსპექციის შემდგომი კონტროლი. უცხოურ რეგულაციებში არსებული ავარიული შეტყობინებების მკაცრად დადგენილი ვადების მოდელები ქართულ კანონში ასე არ არის ასახული — პასუხისმგებლობის წესისა და თანმიმდევრობის წყარო შრომის კანონია.
დასაქმებულის უფლება — საშიშ სამუშაოზე უარის თქმა
კანონის 45-ე მუხლის მესამე პუნქტი ინციდენტის პირველ წრეს ასახავს. დასაქმებულს უფლება აქვს, უარი განაცხადოს იმ სამუშაოს, დავალების ან მითითების შესრულებაზე, რომელიც ეწინააღმდეგება კანონს ან შრომის უსაფრთხოების პირობების დაუცველობის გამო აშკარა და არსებით საფრთხეს უქმნის მის ან მესამე პირის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას, საკუთრებას ან ბუნებრივი გარემოს უსაფრთხოებას. ამ უფლებას დაუყოვნებლივი შეტყობინების მოვალეობა ახლავს: დასაქმებული ვალდებულია დამსაქმებელს მაშინვე აცნობოს იმ გარემოების შესახებ, რომლის გამოც უარს ამბობს ვალდებულების შესრულებაზე. რეაგირების პროტოკოლში სწორედ ეს ორი ქმედება — უარი და შეტყობინება — უნდა იყოს დოკუმენტირებული, რადგან მათ ზუსტ ფიქსაციას შემდგომი დავის დროს გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს.
დამსაქმებლის ვალდებულებები ინციდენტის მომენტში
კანონის 45-ე მუხლის მეხუთე პუნქტით დამსაქმებელი ვალდებულია მიიღოს ყველა გონივრული ზომა საწარმოო შემთხვევის შედეგების დროული ლოკალიზაციისა და ლიკვიდაციისთვის, პირველადი დახმარების გაწევისა და ევაკუაციისთვის. ეს ვალდებულება ინციდენტის სიმწვავეზე არ არის დამოკიდებული: ლოკალიზაცია ნიშნავს შედეგების გავრცელების შეჩერებას, პირველადი დახმარება — დაზარალებულისთვის უცილობელი სამედიცინო მომსახურების უზრუნველყოფას, ევაკუაცია — პირების უსაფრთხო გაყვანა საშიში ზონიდან. ამავე მუხლის სხვა პუნქტები რეაგირების კონტექსტს ავრცელებს: დამსაქმებელი ვალდებულია უზრუნველყოს მაქსიმალურად უსაფრთხო და ჯანსაღი სამუშაო გარემო, მიაწოდოს დასაქმებულს სრული, ობიექტური და გასაგები ინფორმაცია ყველა ფაქტორის შესახებ, რომლებიც მოქმედებს მის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობაზე, და დანერგოს შრომის უსაფრთხოების პრევენციული სისტემა.