სერვისის შესახებ
რეალური აქტივების ტოკენიზაცია — ქონების, შემოსავლის ნაკადების ან პროექტების ციფრულ ტოკენებად გარდაქმნა — საქართველოში ყველაზე სწრაფად მზარდი საინვესტიციო ფორმატების ერთია, და სწორედ ამიტომ მისი სამართლებრივი არქიტექტურა გადამწყვეტია. ცალკე ტოკენიზაციის კანონი ჯერ არ არსებობს: კონსტრუქცია აწყობილია სამოქალაქო კოდექსის ხელშეკრულებით ინსტრუმენტებზე — ხელშეკრულების თავისუფლებაზე, ქონების გადაცემის წესებსა და სტანდარტული პირობების კონტროლზე. ჩვენი სერვისი ტოკენიზაციის პროექტებს სრულ სამართლებრივ ციკლში ახლავს — იდეის შეფასებიდან დოკუმენტების პაკეტამდე.
ხელშეკრულების თავისუფლება — ტოკენიზაციის საძირკველი
ტოკენიზაციის ყოველი სქემა სამოქალაქო კოდექსის 319-ე მუხლიდან იწყება: კერძო სამართლის სუბიექტებს შეუძლიათ კანონის ფარგლებში თავისუფლად დადონ ხელშეკრულებები და განსაზღვრონ მათი შინაარსი; მათ შეუძლიათ დადონ ისეთი ხელშეკრულებებიც, რომლებიც კანონით გათვალისწინებული არ არის, მაგრამ არ ეწინააღმდეგება მას. ეს ნიშნავს, რომ ტოკენის ბუნება — რას აძლევს ის მფლობელს: წილს, მოთხოვნას, შემოსავლის უფლებას თუ წარმომადგენლობით ინტერესს — მხარეთა შეთანხმების საგანია. ამასთან, თავისუფლებას საზღვრებიც აქვს: ბაზარზე დომინირებული მდგომარეობის მხარეს ეკისრება ხელშეკრულების დადების ვალდებულება და არათანაბარი პირობების უსაფუძვლო შეთავაზება აკრძალულია; ხოლო თუ გარიგების ნამდვილობა სახელმწიფო ნებართვას უკავშირდება, ეს ცალკე კანონით უნდა იყოს განსაზღვრული — და სწორედ აქ ჩნდება კითხვა, არის თუ არა კონკრეტული ტოკენი ფასიან ქაღალდად კვალიფიცირებადი, რაც ცალკე რეჟიმს აღვიძებს.
საკუთრების გადაცემა ფასიანი ქაღალდების მეშვეობით
თუ ტოკენის კონსტრუქცია ითვალისწინებს საკუთრების გადაცემას, მაშინ 189-ე მუხლის ანალოგია მუშაობს: თუ შემძენზე საკუთრების გადასვლისთვის ნივთის გადაცემის სანაცვლოდ აუცილებელია ფასიანი ქაღალდის გადაცემა, საკუთრება გადასულად ითვლება იმ მომენტიდან, როცა გამსხვისებელი შემძენს გადასცემს ფასიან ქაღალდს. ტოკენიზაციის პრაქტიკაში ეს პრინციპი კრიტიკულია: რეგისტრში ან ბლოკჩეინ-ჩანაწერში გადაცემული უფლება სწორედ გადაცემის მომენტით გადადის, და თუ პროექტის დოკუმენტები ამ მექანიზმს სწორად არ აღწერს, ინვესტორის უფლება გაურკვეველი რჩება. ამიტომ ტოკენის გადაცემის წესი — რეგისტრი, კვალიფიკაცია, შეზღუდვები — დოკუმენტების პაკეტის ცენტრალური ნაწილია.