პასუხისმგებლობის მოდელები სამართლებრივი ფორმის მიხედვით
დეცენტრალიზებული ავტონომიური ორგანიზაციის წევრთა პირადი ქონების რისკი პირდაპირ დამოკიდებულია იმაზე, რომელ სამართლებრივ ფორმაშია პროექტი ჩასხმული. „მეწარმეთა შესახებ“ კანონი ორ პოლუსს გვაჩვენებს. ერთი მხრივ, მუხლის 94 განსაზღვრებით, სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოება არის სამეწარმეო საზოგადოება, რომლის პარტნიორები ერთობლივად, ერთიანი საფირმო სახელწოდებით ახორციელებენ სამეწარმეო საქმიანობას და ამ საზოგადოების ვალდებულებებისთვის კრედიტორების წინაშე პასუხს აგებენ უშუალოდ და შეუზღუდავად, როგორც სოლიდარული მოვალეები; ასეთ საზოგადოებას სულ მცირე 2 პარტნიორი უნდა ჰყავდეს.
მეორე მხრივ, მუხლის 123 მიხედვით, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება არის სამეწარმეო საზოგადოება, რომლის კაპიტალი დაყოფილია წილებად და ამ საზოგადოების ვალდებულებებისთვის პარტნიორების პასუხისმგებლობა შეზღუდულია: საზოგადოება კრედიტორის წინაშე მთელი თავისი ქონებით აგებს პასუხს, ხოლო საზოგადოება პარტნიორთა ვალდებულებებისთვის პასუხს არ აგებს. პრაქტიკული შედეგი ცხადია: სოლიდარულ ფორმაში ყოველი პარტნიორი თავის მთელ ქონებას რისკავს საზოგადოების ყოველი ვალდებულებისთვის, შეზღუდულ ფორმაში კი წევრის რისკი წილის ფარგლებით რჩება.
რეგისტრაციამდელი მოქმედებების პასუხისმგებლობა
განსაკუთრებული საშიშროება სწორედ პროექტის დასაწყისშია: საზოგადოების რეგისტრაციამდე მისი სახელით განხორციელებული ნებისმიერი გარიგება. მუხლის 10 მიხედვით, რეგისტრაციამდე საზოგადოების სახელით ნაკისრი ვალდებულებებისთვის უშუალოდ და შეუზღუდავად, როგორც სოლიდარული მოვალეები, პასუხს აგებენ საზოგადოების დამფუძნებელი პარტნიორები და იმ მოქმედების განმახორციელებლები, რომელმაც ეს ვალდებულებები წარმოშობა გამოიწვია — თუ კრედიტორთან სხვა რამ არ არის შეთანხმებული.
ამ რისკს კანონი გამოსავალსაც აძლევს: რეგისტრაციამდე საზოგადოების სახელით მოპოვებული უფლებები და ნაკისრი ვალდებულებები საზოგადოების მიერ მოწონების შემთხვევაში მის უფლებებად და ვალდებულებებად იქცევა; ასეთ დროს დამფუძნებლები და მოქმედების განმახორციელებლები ამ ვალდებულებებისგან თავისუფლდებიან — კვლავ იმ პირობით, თუ კრედიტორთან სხვა რამ არ არის შეთანხმებული. დეცენტრალიზებული პროექტისთვის ეს ნიშნავს: სმარტ-ხელშეკრულებიდან, გამოწერებიდან ან სხვა წყაროებიდან წარმოშობილი ადრეული ვალდებულებები წევრებზე რჩება მანამ, სანამ ჩარჩო საზოგადოება მათ ფორმალურად არ მოიწონებს.