დავები ხელოვნური ინტელექტის სფეროში (AI Litigation) არის სასამართლო და არბიტრაჟული პრაქტიკის ახალი ტალღა. ტექნოლოგიების განვითარებასთან ერთად იზრდება კონფლიქტების რიცხვი, სადაც მთავარი ფიგურანტი AI სისტემაა. ეს დავები მრავალფეროვანია: ინტელექტუალური საკუთრების დარღვევიდან დაწყებული (მაგ., გენერაციული AI-ს მიერ საავტორო უფლებებით დაცული მასალის გამოყენება), დამთავრებული სახელშეკრულებო დავებით (როცა AI სისტემა არ ასრულებს დაპირებულ ფუნქციას). ხშირია ასევე ადმინისტრაციული დავები მონაცემთა დაცვის სამსახურთან ჯარიმების თაობაზე. AI დავების სპეციფიკა იმაში მდგომარეობს, რომ იურისტს უნდა ესმოდეს არა მხოლოდ კანონი, არამედ ტექნოლოგიის მუშაობის პრინციპი — როგორ სწავლობს მოდელი, რა არის ჰალუცინაცია და როგორ გროვდება მონაცემები.
ჩვენი მომსახურება მოიცავს სრულ საპროცესო წარმომადგენლობას შემდეგი ტიპის დავებში:
- ინტელექტუალური საკუთრების დავები (IP Disputes): დაცვა ისეთი შემთხვევებისგან, როდესაც AI მოდელმა უკანონოდ გამოიყენა თქვენი ნამუშევრები (სურათები, ტექსტი) სატრენინგო მონაცემად (Scraping), ან როდესაც ვინმე იპარავს თქვენს AI მოდელს.
- სახელშეკრულებო დავები: დავები IT მომწოდებლებთან, როდესაც დანერგილი AI სისტემა არ აკმაყოფილებს ტექნიკურ დავალებას, უშვებს კრიტიკულ შეცდომებს ან არ აქვს დაპირებული სიზუსტე (Accuracy).
- ადმინისტრაციული დავები: გასაჩივრება პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის მიერ დაკისრებული ჯარიმებისა, რომლებიც უკავშირდება AI-ს მიერ მონაცემთა უკანონო დამუშავებას.
- დეფამაცია და Deepfakes: ღირსებისა და პატივის დაცვა, როდესაც AI-ს მიერ გენერირებული ყალბი ვიზუალური ან აუდიო მასალა (Deepfake) აზიანებს პირის ან კომპანიის რეპუტაციას.
- დისკრიმინაციული დავები: დაცვა სასამართლოში, როდესაც AI ალგორითმს ბრალდება დისკრიმინაციული გადაწყვეტილების მიღება (მაგ., დასაქმების ან სერვისის მიწოდებისას).
განვიხილოთ პრაქტიკული მაგალითები. მხატვარი უჩივის კომპანიას, რომელმაც შექმნა სურათების გენერატორი, რადგან სისტემა აგენერირებს ნამუშევრებს ზუსტად მხატვრის სტილში, რაც მიუთითებს მის ნამუშევრებზე მოდელის უკანონო სწავლებაზე. მეორე შემთხვევა: კომპანიამ შეუკვეთა ჩატბოტი კლიენტთა მომსახურებისთვის, მაგრამ ბოტმა დაიწყო არასწორი ინფორმაციის გაცემა ("ჰალუცინაცია"), რამაც კომპანიას ფინანსური ზარალი მიაყენა. კომპანია ითხოვს ზიანის ანაზღაურებას დეველოპერისგან. მესამე მაგალითი: პოლიტიკოსის წინააღმდეგ ვრცელდება Deepfake ვიდეო. საჭიროა სწრაფი სამართლებრივი რეაგირება მასალის ასაღებად და ზიანის ასანაზღაურებლად.
საქართველოში ამ დავებზე ვრცელდება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი, საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ კანონი და სამოქალაქო კოდექსი. ინტელექტუალური საკუთრების ნაწილში სასამართლო პრაქტიკა ჯერ კიდევ ყალიბდება, ამიტომ გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს საერთაშორისო პრეცედენტების და დოქტრინების სწორად გამოყენებას. ადმინისტრაციულ ნაწილში კი მოქმედებს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი.
დავის დაწყებამდე ჩვენი სპეციალისტები ატარებენ "ციფრულ ექსპერტიზას" (Digital Forensics). გროვდება მტკიცებულებები: სისტემის ლოგები, პრომპტები (Prompts), კოდის ფრაგმენტები და ექსპერტთა დასკვნები. მოლაპარაკებების ეტაპზე ხშირად ხდება დავის მოგვარება მედიაციით, თუმცა საჭიროების შემთხვევაში ჩვენ მზად ვართ აგრესიული სასამართლო დაცვისთვის.
Legal.ge გაძლევთ წვდომას ლიტიგატორებზე (სასამართლო იურისტებზე), რომლებსაც აქვთ ტექნოლოგიური ბექგრაუნდი. AI დავები არ არის ჩვეულებრივი დავები; აქ დეტალები წყვეტს ყველაფერს. ენდეთ პროფესიონალებს, რომლებმაც იციან, როგორ დაიცვან თქვენი ინტერესები ციფრულ ეპოქაში.
განახლდა: ...