სერვისის შესახებ
ხელოვნური ინტელექტთან დაკავშირებული დავა — სისტემის მიერ მიყენებული ზიანის, მოდელის შედეგებზე დავობა, მონაცემთა არასწორი გამოყენება თუ ხელშეკრულებითი ვალდებულებების შეუსრულებლობა — საქართველოში ჩვეულებრივ სამოქალაქო საპროცესო წესებით განიხილება: ამ სფეროსთვის ცალკე საპროცესო კანონი არ არსებობს. ამასთან, ასეთი საქმის შინაარსი ტექნიკურია, და გამარჯვება უფრო მეტად იმაზეა დამოკიდებული, თუ ვინ როგორ მოეპყრობა ორ გადამწყვეტ ინსტრუმენტს: ელექტრონულ მტკიცებულებებს და სასამართლო ექსპერტიზას. სწორედ ამ ინსტრუმენტებს ეყრდნობა ჩვენი სერვისი: ვეხმარებით ხელოვნური ინტელექტის სფეროს დავებში მონაწილე მხარეებს — მოთხოვნის მომზადებიდან და მტკიცებულებების სისტემატიზაციიდან დაწყებული, ექსპერტიზის საკითხების ფორმულირებითა და ექსპერტის დასკვნის შეფასებით დამთავრებული.
ელექტრონული მტკიცებულებები — საიდან იწყება ყოველი ასეთი საქმე
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 134-ე მუხლის თანახმად, წერილობით მტკიცებულებებს წარმოადგენს აქტები, საბუთები, საქმიანი და პირადი ხასიათის წერილები, რომლებიც შეიცავს ცნობებს საქმისათვის მნიშვნელოვან გარემოებათა შესახებ. ხელოვნური ინტელექტის დავებში ეს კატეგორია ფართოა: სისტემის ჟურნალები, მოთხოვნებისა და პასუხების აღრიცხვა, მოდელის გამონატანის არქივი, ელფოსტით გაბმული მიმოწერა — ყველაფერი ეს საქმისათვის მნიშვნელოვან გარემოებათა შესახებ ცნობებს შეიძლება შეიცავდეს. კანონი ამას მნიშვნელოვან დახმარებასაც ურთავს: კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ელექტრონულ დოკუმენტს, აგრეთვე ელექტრონული ხელმოწერით დადასტურებულ ან დამოწმებულ დოკუმენტს აქვს მტკიცებულების ძალა. ეს ნიშნავს, რომ ციფრულად დაფიქსირებული მასალა ქაღალდისგან განსხვავებით არ კარგავს სასამართლოში წარდგენის უფლებას. წერილობით მტკიცებულებებს სასამართლოს მხარეები წარუდგენენ; ხოლო თუ მხარემ ვერ შეძლო მტკიცებულების მიღება იმ პირისგან, ვისთანაც ის იმყოფება, მას შეუძლია სასამართლოს წინაშე იშუამდგომლოს მის გამოსათხოვად. შუამდგომლობის აღმძვრელი პირი ვალდებულია დაასაბუთოს, თუ საქმისთვის მნიშვნელოვანი რომელი გარემოება შეიძლება დადგინდეს ამ მტკიცებულებით და რას ეფუძნება მისი ვარაუდი, რომ მტკიცებულება მის მიერ მითითებული პირის ხელთაა. გამოთხოვაზე უარის თქმა სასამართლომ უნდა დაასაბუთოს განჩინებაში.
ექსპერტიზის დანიშვნა — როდის ინიშნება და ვის ინიციატივით
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 162-ე მუხლი წესს აწესებს: თუ საქმის განხილვასთან დაკავშირებულ საკითხზე მოსამართლეს სპეციალური ცოდნა არ გააჩნია, სასამართლოს შეუძლია საკუთარი ინიციატივით დანიშნოს ექსპერტიზა საქმის განხილვის ნებისმიერ სტადიაზე — მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ აღნიშნული საკითხის განმარტებას არსებითი მნიშვნელობა აქვს საქმის გადაწყვეტისათვის და მის გარეშე გადაწყვეტილების გამოტანა შეუძლებელია. ხელოვნური ინტელექტის სისტემის ქცევის შეფასება ზუსტად ასეთი საკითხია: მოსამართლე როგორც წესი არ ფლობს ტექნიკურ ცოდნას მოდელის არქიტექტურის, სწავლების მონაცემების ან გამონატანის ხარვეზის შესახებ, და საქმის ბედი ხშირად სწორედ ექსპერტიზაზეა დამოკიდებული. ასეთ შემთხვევაში სასამართლო იღებს მოტივირებულ განჩინებას. მხარეებსაც აქვთ გზა: მათ შეუძლიათ სასამართლოსგან დამოუკიდებლად უზრუნველყონ ექსპერტიზის ჩატარება, მაშინ ექსპერტის დასკვნა სასამართლოს უნდა წარედგინოს საქმის აღძვრის ან მომზადების სტადიაზე. სარჩელის წარდგენისას მხარეს უფლება აქვს მოითხოვოს ვადა დასკვნის წარმოსადგენად. მთავარ სხდომაზე დასკვნის წარმოდგენა შესაძლებელია მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევაში — თუ მისი წარდგენის საჭიროება ობიექტური მიზეზებით არ იყო ცნობილი მოსამზადებელ სტადიაზე, ან თუ მხარემ საპატიო მიზეზით ვერ უზრუნველყო ის. მნიშვნელოვანია კიდევ ერთი წესი: დასკვნის წარმოუდგენლობა საქმის გადადების საფუძველს არ ქმნის — სასამართლოს შეუძლია მხოლოდ დაუნიშნოს ვადა.