კლიენტის იდენტიფიკაციის პროცედურები (KYC) წარმოადგენს ფულის გათეთრების წინააღმდეგ ბრძოლის (AML) ფუნდამენტურ ნაწილს. "იცნობდე შენს კლიენტს" (Know Your Customer) არ არის მხოლოდ პასპორტის ასლის მოთხოვნა; ეს არის კომპლექსური პროცესი, რომლის მიზანია დადგინდეს, ვინ არის რეალურად თქვენი კლიენტი, რა არის მისი საქმიანობის ბუნება და საიდან მოდის მისი სახსრები. საქართველოში, VASP-ებისთვის (ვირტუალური აქტივის მომსახურების პროვაიდერები) და ფინანსური ინსტიტუტებისთვის, მკაცრი KYC პროცედურების დაცვა სავალდებულოა. ეროვნული ბანკი განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევს კლიენტის სათანადო შესწავლას (CDD) და გაძლიერებულ შესწავლას (EDD) მაღალი რისკის მატარებელი პირების შემთხვევაში.
KYC პროცედურების სერვისი მოიცავს სრულ ტექნიკურ და იურიდიულ მხარდაჭერას კლიენტის ონბორდინგის (Onboarding) პროცესის გასამართად. სერვისი ფარავს:
- იდენტიფიკაცია და ვერიფიკაცია: დისტანციური იდენტიფიკაციის მეთოდების (ვიდეო ვერიფიკაცია, ბიომეტრია) დანერგვა კანონმდებლობის შესაბამისად.
- ბენეფიციარი მესაკუთრის (UBO) დადგენა: კორპორაციული კლიენტების შემთხვევაში რეალური მფლობელის გამოვლენის პროცედურები, რაც ხშირად რთულია ჩახლართული მფლობელობის სტრუქტურის გამო.
- სანქციების სკრინინგი: კლიენტების ავტომატური გადამოწმება გაეროს, ევროკავშირის, აშშ-ის და საქართველოს შიდა სანქციების სიებში.
- პოლიტიკურად აქტიური პირების (PEP) მართვა: PEP სტატუსის მქონე პირების იდენტიფიცირება და მათზე გაძლიერებული მონიტორინგის (EDD) დაწესება.
- რისკების პროფაილინგი: კლიენტების კლასიფიკაცია დაბალი, საშუალო და მაღალი რისკის კატეგორიებად.
- მიმდინარე მონიტორინგი: კლიენტის მონაცემების პერიოდული განახლება და ტრანზაქციული ქცევის ანალიზი.
პრაქტიკაში KYC-ის უგულებელყოფა იწვევს სერიოზულ პრობლემებს. მაგალითად, კრიპტო კომპანია ატარებს მარტივ ვერიფიკაციას (მხოლოდ ID ბარათი). აღმოჩნდება, რომ ერთ-ერთი კლიენტი არის სანქცირებული პირი, რომელიც იყენებს სხვის პირადობას. ეს იწვევს საერთაშორისო სკანდალს და მარეგულირებლის უმკაცრეს რეაქციას. მეორე შემთხვევა: კორპორაციული კლიენტის ონბორდინგისას კომპანია ვერ ადგენს რეალურ ბენეფიციარს, რომელიც აღმოჩნდება კორუფციაში მხილებული პოლიტიკოსი. მესამე სცენარი: კომპანია იყენებს მესამე მხარის KYC პროგრამას, რომელიც არ შეესაბამება პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ქართულ კანონმდებლობას, რაც იწვევს მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის ჯარიმებს.
საქართველოს კანონმდებლობა, კერძოდ კანონი ფულის გათეთრების აღკვეთის შესახებ და ეროვნული ბანკის დებულებები, დეტალურად განსაზღვრავს KYC მოთხოვნებს. მე-10 მუხლი ავალდებულებს ანგარიშვალდებულ პირს, მოახდინოს კლიენტის იდენტიფიკაცია საქმიანი ურთიერთობის დაწყებამდე. განსაკუთრებული მოთხოვნებია დისტანციურ ვერიფიკაციაზე, სადაც აუცილებელია "ცოცხალი" (Liveness) შემოწმება.
პროცესი იწყება KYC პოლიტიკის შედგენით და შესაბამისი პროგრამული უზრუნველყოფის (მაგ., Sumsub, Veriff, Shufti Pro) შერჩევით. იურისტები უზრუნველყოფენ, რომ ტექნიკური პროცესი ("მომხმარებლის გზა") თანხვედრაში იყოს სამართლებრივ მოთხოვნებთან. ასევე მუშავდება კითხვარები (KYC Questionnaires), რათა განისაზღვროს სახსრების წარმომავლობა (Source of Funds).
Legal.ge-ზე წარმოდგენილი სპეციალისტები დაგეხმარებიან დანერგოთ ეფექტური და კანონიერი KYC სისტემა. ეს დაგიცავთ თაღლითებისგან, სანქციების დარღვევისგან და მარეგულირებლის ჯარიმებისგან. იცნობდეთ თქვენს კლიენტს და დაიცავით თქვენი ბიზნესი Legal.ge-ს დახმარებით.
განახლდა: ...