კლიენტის იდენტიფიკაციის პროცედურები

სერვისის შესახებ

კლიენტის იდენტიფიკაცია — ცნობილი როგორც შემოწმების პროცედურები — ანგარიშვალდებული პირის ყოველდღიური სამუშაოს განუყოფელი ნაწილია: ბანკები, ფინანსური ინსტიტუტები, კრიპტობირჟები და სხვა სუბიექტები კანონით არიან ვალდებულნი, იცოდნენ, ვის ემსახურებიან. ეს არა ფორმალობაა, არამედ სრულფასოვანი პროცედურული ინსტიტუტი, რომელსაც ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის შესახებ კანონი განსაზღვრავს. ჩვენი სერვისი ანგარიშვალდებულ პირებს ამ პროცედურების აწყობასა და გადამოწმებაში ეხმარება — კლიენტის გამოცდილების შეუფერხებლად და კანონის მოთხოვნების სრულად დაცვით.

პრევენციული ღონისძიებები — რას აკეთებს ანგარიშვალდებული პირი

კანონის მეათე მუხლი პრევენციული ღონისძიებების ჩამონათვალს ადგენს: ანგარიშვალდებული პირი ვალდებულია განახორციელოს კლიენტის იდენტიფიკაცია და სანდო და დამოუკიდებელ წყაროზე დაყრდნობით მისი ვერიფიკაცია; განახორციელოს ბენეფიციარი მესაკუთრის იდენტიფიკაცია და მიიღოს გონივრული ზომები მისი ვერიფიკაციისთვის; დაადგინოს საქმიანი ურთიერთობის მიზანი და განზრახული ხასიათი; და განახორციელოს საქმიანი ურთიერთობის მონიტორინგი. თუ კლიენტის სახელით სხვა პირი მოქმედებს, იდენტიფიკაციას ისიც ექვემდებარება და წარმომადგენლობის უფლებამოსილება დამოწმებული დოკუმენტით დგინდება. იურიდიული პირის ან ტრასტის მიმართ შეისწავლება მფლობელობისა და კონტროლის სტრუქტურა, ხოლო მომსახურების გაწევამდე მოიპოვება ინფორმაცია მოსალოდნელი გარიგებების ხასიათის, მოცულობისა და სიხშირის შესახებ. მონიტორინგი კი ნიშნავს, რომ დგენილი ფაქტები ურთიერთობის განმავლობაში სისტემატურად უნდა შედარდეს — გარიგება ისწავლება მისი დანიშნულების დასადგენად.

როდის და როგორ ტარდება ღონისძიებები

წესი ასეთია: პრევენციული ღონისძიებები კლიენტის რისკის დონის შესაბამისად ტარდება ერთჯერადი გარიგების დადებამდე და საქმიანი ურთიერთობის დამყარებამდე, ასევე პერიოდულად — ურთიერთობის მიმდინარეობისას და არსებითი გარემოებების ცვლილებისას. თუ ნაკლები რისკის პირობებში ვერიფიკაციის დაუყოვნებელი ჩატარება კლიენტის მომსახურებას შეუფერხებდა, ის შეიძლება ურთიერთობის დამყარების შემდეგ დასრულდეს — მაგრამ რაც შეიძლება სწრაფად, გონივრული შესაძლებლობის ფარგლებში. კანონი კატეგორიულიც არის: აკრძალულია ანონიმური ანგარიშის ან ფიქციურ სახელზე ანგარიშის გახსნა ან წარმოება. ანუ კლიენტის გამოცდილება მნიშვნელოვანია, მაგრამ ანონიმურობა არასდროს არის დაშვებული.

ბენეფიციარი მესაკუთრე — ვინ იმალება კომპანიის უკან

ბენეფიციარი მესაკუთრის ინსტიტუტი კანონით ზუსტად არის განმარტებული: ეს არის ფიზიკური პირი, რომელიც კლიენტის საბოლოო მფლობელი ან საბოლოო მაკონტროლებელია, ან ის, ვისი სახელითაც გარიგება მზადდება და სრულდება. იურიდიული პირის შემთხვევაში ბენეფიციარი მესაკუთრედ ითვლება ფიზიკური პირი, რომელიც პირდაპირ ან არაპირდაპირ ფლობს წილის ან ხმის უფლების მქონე აქციების 25 პროცენტს ან 25 პროცენტზე მეტს, ან სხვაგვარად ახორციელებს საბოლოო კონტროლს. პირდაპირი ფლობა ისეა განმარტებული, რომ არაპირდაპირი ჯაჭვებიც აღიარებულია — ფიზიკური პირის მიერ კონტროლირებადი იურიდიული პირების მეშვეობითაც. და თუ ყველა შესაძლო ღონისძიების შემდეგაც ბენეფიციარი მესაკუთრე არ არსებობს, პრევენციული ღონისძიებები ხელმძღვანელობითი უფლებამოსილების მქონე პირის მიმართ განხორციელდება.

მესამე პირზე დაყრდნობა

მეთექვსმეტე მუხლი მესამე პირის — შუამავლის — ინსტიტუტს აწესრიგებს. ანგარიშვალდებული პირი უფლებამოსილია პრევენციული ღონისძიებების განხორციელებაში დაეყრდნოს მესამე პირს, რომელიც საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად ახორციელებს ასეთ ღონისძიებებს, ინახავს ინფორმაციას და ექვემდებარება რეგულირებას და ზედამხედველობას. მაგრამ ეს დაყრდნობა ვალდებულებას არ ანაწყებს: მესამე პირი შეისწავლება და მასზე დაყრდნობის რისკი განისაზღვრება ურთიერთობის დამყარებამდე, გაითვალისწინება მისი იურისდიქციის რისკები, და აკრძალულია დაყრდნობა ისეთ შუამავალზე, რომლის ადგილსამყოფელი, მართვის ან ოპერირების ადგილი მაღალი რისკის იურისდიქციაშია. ყველაზე მნიშვნელოვანი კი ის არის, რომ საბოლოო პასუხისმგებლობა მაინც ანგარიშვალდებულ პირს რჩება.

პრაქტიკული რჩევები

კლიენტის იდენტიფიკაციის პროცედურა მარტივად ჟღერს, მაგრამ პრაქტიკაში სამი წერტილი წყვეტს მის ხარისხს. პირველი — წყაროები: ვერიფიკაცია სანდო და დამოუკიდებელ წყაროზე უნდა დაიყრდნოს, და ამ წყაროთა ჩამონათვალი წინასწარ უნდა იყოს განსაზღვრული, რომ ოპერატორმა არჩევანი არ მოუხერხოს. მეორე — ბენეფიციარის ჯაჭვი: საქართველოში მრავალი კლიენტი ჰოლდინგური სტრუქტურით მოდის, და 25 პროცენტის ზღვართან გამოთვლა კონკრეტულ ალგორითმს საჭიროობს — ფორმულას, არა იმპროვიზაციას. მესამე — მონიტორინგის დოკუმენტირება: ურთიერთობის მიმდინარეობისას აღებული გადაწყვეტილებები ჩანაწერით უნდა დასტურდებოდეს, რადგან შემოწმებისას სწორედ ეს დოკუმენტაცია მოითხოვება.

როგორ დაგეხმარებით

ჩვენი სპეციალისტები ააწყობენ იდენტიფიკაციის სრულ პროცედურას: ფორმებსა და სიებს, ვერიფიკაციის წყაროების წესს, ბენეფიციარი მესაკუთრის დადგენის ალგორითმს და მონიტორინგის კრიტერიუმებს. არსებული პრაქტიკის შემთხვევაში გადავამოწმებთ, რამდენად შეესაბამება ის კანონს, და მოვაშორებთ ჭარბ ფორმალიზმს — იმას, რაც კლიენტს აღიზიანებს და კანონს არ მოეთხოვება. მიმართეთ — და მიიღეთ კონკრეტული გეგმა თქვენი სეგმენტისთვის.

გახსოვდეთ ბალანსიც: ზედმეტი პროცედურა ისეთივე პრობლემაა, როგორც არასრული. რაც მეტი უსარგებლო ველია ანკეტაში, მით მეტია ფორმალური შევსების ხარჯზე აღებული მონაცემების რისკი და მით ნაკლებია მათი სანდოობა; რაც ნაკლებია აუცილებელი კითხვა, მით მაღალია რეგულატორული რისკი. ამ ბალანსის ძიება ერთხელ დაწერილი დოკუმენტის არა, პერიოდულად გადამოწმებადი პრაქტიკის საქმეა — და სწორედ ასეთ გადამოწმებას ვახდენს ჩვენი გუნდი. წინასწარი გადაწყვეტილება კიდევ იმაშიც გირჩევით: პროცედურის გადააწყობა საკუთარი ინიციატივით სხვაგვარად აღიქმება, ვიდრე განკარგულებით შესწორება — და ორჯერ უფრო იაფად ჯდება.