მომხმარებელთა უფლებების დაცვა ელ-კომერციაში არის ციფრული ვაჭრობის ფუნდამენტური ასპექტი საქართველოში. ელექტრონული კომერციის ბუმი თან ახლავს მკაცრ რეგულაციებს, რომლებიც მიზნად ისახავს ონლაინ მყიდველების დაცვას. საქართველოს კანონი „მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ (რომელიც ძალაში შევიდა 2022 წელს) აწესებს სპეციფიკურ მოთხოვნებს დისტანციურ ხელშეკრულებებზე (ონლაინ გაყიდვებზე). ეს ეხება როგორც ინფორმაციის წინასწარ მიწოდების ვალდებულებას, ისე გაუქმების უფლებას და უსამართლო პირობების აკრძალვას. ონლაინ მაღაზიები, რომლებიც არ იცავენ ამ წესებს, რისკავენ არა მხოლოდ ჯარიმებს კონკურენციის ეროვნული სააგენტოსგან, არამედ მომხმარებელთა ნდობის დაკარგვასა და საჯარო შერცხვენას (Naming and Shaming).
ბიზნესისთვის აუცილებელია ვებგვერდის წესებისა და პირობების (Terms & Conditions) კანონთან შესაბამისობაში მოყვანა. ხშირად, ქართული ონლაინ მაღაზიები უბრალოდ თარგმნიან უცხოურ ტექსტებს, რაც არასაკმარისია, რადგან ქართული კანონი გარკვეულ საკითხებში ევროპულზე მკაცრი ან განსხვავებულია. Legal.ge გთავაზობთ წვდომას იურისტებზე, რომლებიც დაგეხმარებიან თქვენი ელ-კომერციის პლატფორმის სრულ სამართლებრივ გამართვაში, რათა დაცული იყოთ ჯარიმებისა და დავებისგან.
რას მოიცავს ელ-კომერციის უფლებების სერვისი?
სერვისი ფარავს როგორც ბიზნესის (Compliance), ისე მომხმარებლის (Protection) ინტერესებს:
- Terms & Conditions შემუშავება: ვებგვერდის მოხმარების წესების შედგენა, რომელიც მოიცავს ყველა სავალდებულო ინფორმაციას (ფასი, გარანტია, დაბრუნება, მიწოდება).
- წინასახელშეკრულებო ინფორმაციის აუდიტი: შემოწმება, აწვდის თუ არა მაღაზია მომხმარებელს სრულ ინფორმაციას ყიდვის ღილაკზე დაჭერამდე (კანონის მე-5 მუხლი).
- უსამართლო პირობების აღმოფხვრა: ხელშეკრულებიდან ისეთი პუნქტების ამოღება, რომლებიც არღვევს ბალანსს მხარეებს შორის (მაგ. „მაღაზია იტოვებს უფლებას არ დააბრუნოს თანხა“).
- საჩივრების მართვის მექანიზმი: შიდა პროცედურის დანერგვა მომხმარებელთა პრეტენზიების განსახილველად.
- კონკურენციის სააგენტოსთან ურთიერთობა: ბიზნესის წარმომადგენლობა სააგენტოს მიერ დაწყებული მოკვლევის პროცესში.
- მომხმარებელთა კონსულტაცია: დახმარება მოქალაქეებს, რომელთა უფლებები დაირღვა ონლაინ ვაჭრობისას.
ხშირად გავრცელებული სიტუაციები
ელ-კომერციაში ხშირია შემდეგი დარღვევები და პრობლემები:
- ფარული ხარჯები: გადახდის გვერდზე აღმოჩნდა დამატებითი საკომისიო ან მიწოდების საფასური, რაზეც მომხმარებელი წინასწარ არ იყო გაფრთხილებული.
- შეცდომა ფასში: ტექნიკური ხარვეზის გამო ძვირადღირებული ნივთი 1 ლარად იყიდებოდა. მაღაზიამ გააუქმა შეკვეთა, მომხმარებელი კი ითხოვს ნივთის მიწოდებას.
- მიწოდების ვადების დარღვევა: მაღაზიამ აიღო ვალდებულება მიეწოდებინა ნივთი 3 დღეში, მაგრამ დააგვიანა 2 კვირა. მომხმარებელს აქვს უფლება მოითხოვოს ხელშეკრულების გაუქმება.
- ინფორმაციის ნაკლებობა: საიტზე არ არის მითითებული მოვაჭრის იურიდიული დასახელება, მისამართი და საკონტაქტო ელ-ფოსტა.
სამართლებრივი ჩარჩო: დისტანციური ხელშეკრულება
საქართველოს კანონი „მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ ცალკე თავს უთმობს დისტანციურ ხელშეკრულებებს. კანონის თანახმად, მოვაჭრე ვალდებულია მკაფიოდ მიაწოდოს ინფორმაცია ნივთის ძირითად მახასიათებლებზე, ფასზე გადასახადების ჩათვლით, მიწოდების პირობებზე და, რაც მთავარია, 14-დღიან დაბრუნების უფლებაზე. თუ ეს ინფორმაცია არ არის მიწოდებული, დაბრუნების ვადა ავტომატურად იზრდება 12 თვით. ასევე მნიშვნელოვანია „ელექტრონული კომერციის შესახებ“ კანონი, რომელიც არეგულირებს ინფორმაციული საზოგადოების მომსახურების მიმწოდებელთა ვალდებულებებს.
მომსახურების პროცესი ეტაპობრივად
- ვებგვერდის აუდიტი: იურისტი გადის მომხმარებლის გზას (User Journey) საიტზე.
- ხარვეზების იდენტიფიცირება: დგინდება, სად აკლია სავალდებულო ინფორმაცია.
- დოკუმენტაციის მომზადება: იწერება ან ახლდება წესები და პირობები.
- ინტეგრაცია: IT გუნდთან მუშაობა, რათა „ვეთანხმები წესებს“ ღილაკი იყოს იურიდიულად გამართული.
რატომ ავირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
კონკურენციის სააგენტო სულ უფრო აქტიურად აჯარიმებს ონლაინ მაღაზიებს. ერთი არასწორი წინადადება თქვენს საიტზე შეიძლება ძვირად დაგიჯდეთ. Legal.ge-ზე წარმოდგენილი იურისტები სპეციალიზდებიან ციფრულ სამართალში და დაგეხმარებიან შექმნათ გამჭვირვალე, კანონიერი და მომხმარებელზე ორიენტირებული ონლაინ ბიზნესი. დაიცავით თქვენი ელ-კომერცია სამართლებრივი რისკებისგან.
განახლდა: ...