კონფიდენციალურობა AI-ში

მონაცემთა დამუშავება ხელოვნური ინტელექტის სისტემებში

არსებობს თუ არა ხელოვნური ინტელექტისთვის ცალკე მონაცემთა კანონი?

არა. კანონი ხელოვნური ინტელექტის ცალკე თავს არ შეიცავს — დამუშავება ასეთ სისტემებში ზოგადი პრინციპებით, საფუძვლებით, ავტომატიზებული გადაწყვეტილებების წესით და ზეგავლენის შეფასების ვალდებულებით ფასდება.

როდის არის აკრძალული მხოლოდ ავტომატიზებული გადაწყვეტილება?

თუ ის სუბიექტისთვის სამართლებრივ ან სხვა სახის არსებითი მნიშვნელობის შედეგს წარმოშობს, ის დასაშვებია მხოლოდ აშკარა თანხმობაზე, ხელშეკრულებასთან ან კანონზე დაყრდნობით — და სუბიექტს უფლება აქვს მოითხოვოს ადამიანის ჩართვა, მოსაზრების გამოთქმა და გასაჩივრება.

როდის არის სავალდებულო ზეგავლენის შეფასება?

როცა ახალი ტექნოლოგიების გათვალისწინებით მაღალი ალბათობით იქმნება უფლებების შელახვის საფრთხე, და გარდა ამისა — სრულად ავტომატიზებული არსებითი გადაწყვეტილებების, დიდი მოცულობის განსაკუთრებული კატეგორიის მონაცემების და სისტემატური მასშტაბური მონიტორინგის შემთხვევაში. შეფასება წერილობითი დოკუმენტია და დამუშავების შეწყვეტის შემდეგ არანაკლებ 1 წელი ინახება.

რა ხდება, თუ სისტემა მონაცემებს სხვა მიზნით იყენებს, ვიდრე შეგროვდა?

კანონი დაუშვებლად მიიჩნევს თავდაპირველ მიზანთან შეუთავსებელ შემდგომ დამუშავებას. შეთავსებადობის შეფასებისას გათვალისწინებულ უნდა იყოს მიზნებს შორის კავშირი, პირსა და სუბიექტს შორის ურთიერთობის ხასიათი და სუბიექტის გონივრული მოლოდინი.

3 წთ·8 თებ 2026

სერვისის შესახებ

ხელოვნური ინტელექტის სისტემები მონაცემებზე ცოცხლობს: ისინი აგროვებენ, აანალიზებენ, ახარისხებენ და გადაწყვეტილებებს იღებენ მათზე დაყრდნობით. „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონი ხელოვნური ინტელექტისთვის ცალკე თავს არ შეიცავს — და ეს პირველი რამ, რაც ამ სფეროს მომხმარებელმა უნდა იცოდეს. მონაცემთა დამუშავება ასეთ სისტემებში ფასდება კანონის ზოგადი ნორმებით: დამუშავების პრინციპებით, საფუძვლებით, ავტომატიზებული გადაწყვეტილებების სპეციალური წესით და ზეგავლენის შეფასების ვალდებულებით. ჩვენი სერვისი სწორედ ამ ოთხ საყრდენზე ააწყობს თქვენი სისტემის სამართლებრივ შეფასებას — პროდუქტის შექმნის ეტაპიდან ექსპლუატაციამდე.

პრინციპები — საიდან იწყება ყოველი შეფასება

კანონის მეოთხე მუხლი ადგენს დამუშავების პრინციპებს, რომლებიც ხელოვნური ინტელექტის სისტემებზეც სრულად ვრცელდება: მონაცემები უნდა დამუშავდეს კანონიერად, სამართლიანად, სუბიექტისთვის გამჭვირვალედ და მისი ღირსების შეულახავად; მონაცემები უნდა შეგროვდეს მხოლოდ კონკრეტული, მკაფიოდ განსაზღვრული და ლეგიტიმური მიზნებისთვის და დაუშვებელია მათი შემდგომი დამუშავება თავდაპირველ მიზანთან შეუთავსებელი მიზნით; მონაცემები უნდა დამუშავდეს მხოლოდ იმ მოცულობით, რომელიც მიზნის მისაღწევად აუცილებელია; მონაცემები ნამდვილი და ზუსტი უნდა იყოს. ხელოვნური ინტელექტისთვის აქ მალე ჩნდება კონკრეტული კითხვები: რამდენად გამჭვირვალია ის, რომ მოდელი სუბიექტის მონაცემებს იყენებს; არის თუ არა სწავლების მონაცემების გამოყენება შეგროვების მიზანთან შეთავსებადი; და არის თუ არა შეგროვებული მოცულობა რეალურად აუცილებელი. კანონი თანამდევ კითხვებსაც ითვალისწინებს: სხვა მიზნით დამუშავებისას გათვალისწინებულ უნდა იყოს თავდაპირველ და ახალ მიზანს შორის კავშირი, პირსა და სუბიექტს შორის ურთიერთობის ხასიათი, სუბიექტის გონივრული მოლოდინი და სხვა.

საფუძვლები — რატომ არის დაშვებული დამუშავება

მეხუთე მუხლის თანახმად, დამუშავება დასაშვებია, თუ არსებობს საფუძვლებიდან ერთ-ერთი: სუბიექტის თანხმობა ერთი ან რამდენიმე კონკრეტული მიზნით; დამუშავების აუცილებლობა სუბიექტთან გარიგებით ნაკისრი ვალდებულების შესასრულებლად ან გარიგების დასადებად; გათვალისწინებულობა კანონით; საჭიროება კანონმდებლობით დაკისრებული მოვალეობების შესასრულებლად; მონაცემის საჯაროდ ხელმისაწვდომობა; სასიცოცხლო ინტერესების დაცვა; მნიშვნელოვანი საჯარო ინტერესი და სხვა. ხელოვნური ინტელექტის სისტემაში ეს კითხვა არაა ფორმალობა: სწავლების კორპუსი, პროდუქტის ფუნქციონირება და შიდა ანალიტიკა ხშირად სხვადასხვა მიზანს ემსახურება და თითოეულს შესაძლოა სხვა საფუძველი სჭირდებოდეს. საფუძვლის არჩევა და მისი დოკუმენტური ფიქსაცია სწორედ ის სამუშაოა, რომელიც სისტემის დიზაინის ეტაპზე უნდა გაკეთდეს.

განახლდა: 14 ოქტ 2026

წაიკითხეთ მეტი ამ თემაზე