ვინ პასუხობს ზიანზე, რომელიც ხელოვნური ინტელექტის სისტემამ მიმიყენა?
საქართველოს კანონმდებლობაში ცალკე ხელოვნური ინტელექტის კანონი არ არსებობს, ამიტომ პასუხისმგებლობა განისაზღვრება სამოქალაქო კოდექსის დელიქტური პასუხისმგებლობისა და წუნდებული პროდუქტის მწარმოებლის პასუხისმგებლობის ნორმებით. კონკრეტული მხარე ფაქტობრივ გარემოებებზეა დამოკიდებული: ვინ იყენებდა სისტემას, რა იყო ხარვეზის წყარო და რამდენი პირი მონაწილეობდა ზიანის დადგომაში.
აუცილებელია, რომ დაზარალებულს სისტემის შემქმნელთან ხელშეკრულება ჰქონდეს?
არა. წუნდებული პროდუქტის მწარმოებელი პასუხს აგებს პროდუქტით გამოწვეული ზიანისათვის მიუხედავად იმისა, იმყოფებოდა თუ არა იგი სახელშეკრულებო ურთიერთობაში დაზარალებულთან. ეს ნიშნავს, რომ მოთხოვნა შესაძლებელია მაშინაც კი, როცა სისტემას შუამავლის ან სხვა პირის მეშვეობით იყენებდით.
რა ხდება, თუ ზიანს რამდენიმე პირი იწვევს?
თუ ზიანის დადგომაში რამდენიმე პირი მონაწილეობს, ისინი პასუხს აგებენ, როგორც სოლიდარული მოვალეები. პასუხისმგებლობა ეკისრებათ არა მარტო იმას, ვინც ზიანს უშუალოდ მიაყენებდა, არამედ დაიყოლიებულსაც, ხელშემწყობსაც და იმასაც, ვინც შეგნებულად ისარგებლა სხვისთვის მიყენებული ზიანით. ანაზღაურება სრულად შეიძლება რომელიმე ერთ მათგანსაც კი მოეთხოვოს.
შეუძლიათ თუ არა მწარმოებლებს საერთოდ აირიდონ პასუხისმგებლობა?
მწარმოებელი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისგან მხოლოდ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში — მაგალითად, როცა პროდუქტი არ გაუტანია სარეალიზაციოდ, ნაკლი არ ჰქონია გატანის მომენტში, ან ნაკლის აღმოჩენა მეცნიერებისა და ტექნიკის იმდროინდელი დონით შეუძლებელი იყო. ამასთან, თუ ზიანი გამოწვეულია პროდუქტის ნაკლით და იმავდროულად მესამე პირის მოქმედებით, მწარმოებლის პასუხისმგებლობა არ მცირდება.
როგორ დავიწყო ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა?
პირველ ეტაპზე მნიშვნელოვანია ფაქტობრივი გარემოებების ფიქსაცია: როგორ მოხდა ზიანი, რომელი სისტემა იყო ჩართული და რა დოკუმენტური კვალი არსებობს. შემდეგ ერჩევა სამართლებრივი ბაზა და მოსაწოდებელი მხარე, მზადდება პრეტენზია და, საჭიროების შემთხვევაში, სასამართლო სარჩელი. ჩვენი სპეციალისტები ამ პროცესის ყველა ეტაპზე დაგირიგებენ.
