კანონის მოქმედების სფერო და ძირითადი ცნებები
ლობისტად რეგისტრაციისა და ლობისტური საქმიანობის შესახებ საკანონმდებლო რეგულირება განსაზღვრავს ლობისტად რეგისტრაციის წესს და აწესრიგებს იმ ურთიერთობებს, რომლებიც წარმოიშვა ლობისტური საქმიანობის განხორციელების პროცესში. თუ გსურთ კანონმდებლო ცვლილებაზე მუშაობა და ამ მიზნით სახელმწიფო ორგანოებზე კანონიერი ზემოქმედება, ჯერ გაიაზრეთ ძირითადი ცნებები და შემდეგ გაეცანით რეგისტრაციის პროცედურას. ამასთან, ამ კანონის მოქმედება არ ვრცელდება საქართველოს პრეზიდენტის დეკრეტისა და უმაღლესი მთავარსარდლის ბრძანების მიღების პროცედურაზე.
- წარმომადგენლობითი ორგანოა საქართველოს პარლამენტი, ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო და მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანო;
- აღმასრულებელი ორგანოა საქართველოს პრეზიდენტი, საქართველოს მთავრობა, აღმასრულებელი ხელისუფლების დაწესებულება და მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანო.
კანონის შინაარსის სწორად გაგებისთვის გადამწყვეტია შემდეგი განმარტებები. ლობისტური საქმიანობა არის საკანონმდებლო ცვლილების განხორციელების მიზნით წარმომადგენლობით ან აღმასრულებელ ორგანოზე ლობისტად რეგისტრირებული პირის ისეთი ზემოქმედება, რომელიც არ არის აკრძალული საქართველოს კანონმდებლობით. საკანონმდებლო ცვლილება კი ნიშნავს ნორმატიული აქტის მიღებას, ნორმატიული აქტის პროექტის შეცვლას ან უარყოფას. ეს ნიშნავს, რომ ლობისტური საქმიანობის ცნება ორივე მიმართულებას მოიცავს — როგორც ახალი წესის მიღების, ისე არსებული პროექტის შეცვლისა თუ უარყოფის ხელშეწყობას.
საჯარო მოსამსახურეთა ინტერესების დაფიქსირება
ლობისტური საქმიანობის გამჭვირვალობის მიზნით კანონი ითვალისწინებს ინტერესების დაფიქსირების ვალდებულებას: საჯარო მოსამსახურეები ვალდებულნი არიან სამეწარმეო საქმიანობაში პირადი ინტერესებისა და სფეროს შესახებ წერილობით განაცხადონ თანამდებობაზე არჩევის, დანიშვნის ან დამტკიცებისთანავე, ან შემდგომ, თუ ასეთი ინტერესები უკვე მოვალეობის შესრულების პერიოდში წარმოიშვა.
პარლამენტის წევრს, ისევე როგორც სხვა საჯარო მოსამსახურეს, რომელიც წერილობით განაცხადებს სამეწარმეო საქმიანობის სფეროში პირადი ინტერესების შესახებ, უფლება აქვს თავი შეიკავოს შესაბამისი ნორმატიული აქტის განხილვაში მონაწილეობისგან. ეს გარანტია ემსახურება იმას, რომ პირადი ინტერესი და საჯარო გადაწყვეტილება ერთმანეთს არ შეერიოს.
ლობისტად რეგისტრაციის უფლება და უარის თქმის საფუძვლები
ლობისტად რეგისტრაციის უფლება აქვს საქართველოს ქმედუნარიან მოქალაქეს, გარდა კანონით გათვალისწინებული გამონაკლისი შემთხვევებისა. ასეთი შემთხვევებია უარის თქმის საფუძვლები და კანონი მათ ზუსტად ასახელებს:
- პირის სამსახურებრივი მდგომარეობა შეუთავსებელია ლობისტური საქმიანობის განხორციელებასთან;
- იგი ნასამართლევია სახელმწიფოს წინააღმდეგ მიმართული დანაშაულისათვის ან თანამდებობრივი დანაშაულისათვის;
- მის მიერ განცხადებაში მითითებული მონაცემები ან წარმოდგენილი საბუთები არ აკმაყოფილებს კანონის მოთხოვნებს;
- მას ლობისტის სამართლებრივი მდგომარეობა ჩამოერთვა კანონით გათვალისწინებული ჩამორთმევის ერთ-ერთი საფუძვლით.
თუ რომელიმე საფუძველი არსებობს, პირს ლობისტად რეგისტრაციაზე უარი ეთქმება. გაითვალისწინეთ, რომ უარის ერთ-ერთი საფუძველი სწორედ ის არის, რომ პირს ლობისტის სამართლებრივი მდგომარეობა ადრე ჩამოერთვა ჩამორთმევის კანონით დადგენილი ერთ-ერთი საფუძვლით — ამიტომ სტატუსის ჩამორთმევა მნიშვნელოვნად ართულებს ხელახალ რეგისტრაციას.

