პოლიტიკური პარტიები

პოლიტიკური პარტიის დაფუძნება და რეგისტრაცია

რამდენი მოქალაქის მონაწილეობაა საჭირო პარტიის დასაფუძნებლად?

პარტიის დასაფუძნებლად მოქალაქეთა არანაკლებ 300-კაციანი ჯგუფი წინასწარი ნებართვის გარეშე ატარებს დამფუძნებელ ყრილობას, რომელიც იღებს პარტიის წესდებას.

შეიძლება თუ არა ერთი მოქალაქის ორი პარტიის წევრობა?

არა. საქართველოს მოქალაქე შეიძლება იყოს მხოლოდ ერთი პარტიის წევრი.

რომელ ვადაში და რომელი დოკუმენტები წარედგინება რეგისტრაციისთვის?

დამფუძნებელი ყრილობის ჩატარებიდან ერთი კვირის ვადაში საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს წარედგინება განცხადება რეგისტრაციის შესახებ, ყრილობის ნოტარიუსის მიერ დამოწმებული ოქმი, წესდება, ცნობა იურიდიული მისამართისა და ტელეფონის შესახებ, ხელმოწერების ნოტარიულად დამოწმებული ნიმუშები და სიმბოლიკის ესკიზები. არანაკლებ 1000 წევრის სიის მოთხოვნა კი საკონსტიტუციო სასამართლომ 2022 წელს ძალადაკარგულად ცნო და იგი აღარ გამოიყენება.

ვინ ვერ გახდება პარტიის წევრი?

მაგალითად, მოსამართლე, პროკურატურის თანამშრომელი (შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულის გარდა), შინაგან საქმეთა სამინისტროს, ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის, თავდაცვის ძალების, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურისა და სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის მოსამსახურეები, იუსტიციის სისტემის სპეციალური წოდების მქონე პირები და გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტის მოსამსახურეები. გარდა ამისა, პირი, რომელმაც უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებელ ორგანიზაციასთან შრომითი ხელშეკრულებით მიიღო შემოსავალი, 8 წლის განმავლობაში ვერ გახდება წევრი.

რა უნდა აღინიშნოს პარტიის წესდებაში?

სახელწოდება და მისი შემოკლებული დასახელება, იურიდიული მისამართი, საქმიანობის მიზნები და განხორციელების ფორმები, წევრად მიღებისა და წევრობის შეწყვეტის წესი, წევრის უფლება-მოვალეობები, ორგანიზაციული სტრუქტურა და ორგანოების კომპეტენცია, წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირები, ქონების წყაროები, ცვლილებების შეტანის წესი, საქმიანობის შეწყვეტის საფუძვლები და სიმბოლიკის აღწერილობა.

5 წთ·27 აგვ 2026

რა არის პოლიტიკური პარტია და რას არეგულირებს კანონი

პოლიტიკური პარტია არის საერთო მსოფლმხედველობრივ და ორგანიზაციულ საფუძველზე შექმნილი მოქალაქეთა ნებაყოფლობითი, დამოუკიდებელი გაერთიანება, რომელიც რეგისტრირებულია „პოლიტიკური პარტიების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით დადგენილი წესით და თავის საქმიანობას ახორციელებს საქართველოს კონსტიტუციისა და სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე აქტების ფარგლებში. სწორედ ეს კანონი განსაზღვრავს პარტიის უფლებებსა და ვალდებულებებს, სტატუსს, შექმნისა და საქმიანობის წესებს, მისი ფინანსური საქმიანობის კანონიერებასა და გამჭვირვალობასთან დაკავშირებულ წესებს და პასუხისმგებლობას დადგენილი ნორმების დარღვევისთვის.

განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა იმ პირს, რომელსაც თავად აქვს განცხადებული პარტიულ-პოლიტიკური მიზანი და ამ მიზნის მისაღწევად შესაბამის ფინანსურ და სხვა მატერიალურ რესურსებს იყენებს. ასეთ პირად მიიჩნევა სუბიექტი, რომელიც პარტიად რეგისტრირებული არ არის, თუმცა თავისი საქმიანობის შინაარსითა და საჯარო მოქმედებით — მათ შორის, მოქალაქეთა პოლიტიკური ნების ჩამოყალიბებასა და განხორციელებაში მონაწილეობით — არსებითად ჰგავს პარტიას. ასეთ ფიზიკურ პირზე პარტიების შესახებ კანონთან ერთად ვრცელდება საქართველოს საარჩევნო კოდექსით დამოუკიდებელი კანდიდატისთვის დადგენილი ნორმები, ხოლო საარჩევნო კამპანიის ხარჯების კანონიერებისა და გამჭვირვალობის უზრუნველსაყოფად ამ კანონის ნორმები გამოიყენება საარჩევნო კოდექსთან ერთად.

ვის შეუძლია დააფუძნოს პარტია და როგორ იწყება პროცესი

პარტიის შექმნა და მის საქმიანობაში მონაწილეობა საქართველოს ყოველი მოქალაქის კონსტიტუციური უფლებაა. ზუსტად რომ ვთქვათ, ეს უფლება აქვს საარჩევნო უფლების მქონე საქართველოს მოქალაქეს, რომელიც ერთდროულად მხოლოდ ერთი პარტიის წევრი შეიძლება იყოს. დაუშვებელია პარტიის წევრობის შეზღუდვა რასის, კანის ფერის, ენის, სქესის, რელიგიის, ეროვნული, ეთნიკური და სოციალური კუთვნილების, წარმოშობის, ქონებრივი და წოდებრივი მდგომარეობის ან საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით. სახელმწიფო თავის მხრივ უზრუნველყოფს პარტიის უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების დაცვას.

პარტიის დასაფუძნებლად მოქალაქეთა არანაკლებ 300-კაციანი ჯგუფი წინასწარი ნებართვის გარეშე ატარებს პარტიის დამფუძნებელ ყრილობას — კონფერენციას, კონგრესს, ასამბლეას ან სხვა მსგავს ფორმატს — და სწორედ დამფუძნებელი ყრილობა იღებს პარტიის წესდებას. ამავდროულად, კანონი მკაფიო საზღვრებს უწესებს პარტიებს: დაუშვებელია ისეთი პარტიის შექმნა და საქმიანობა, რომლის მიზანია საქართველოს კონსტიტუციური წყობილების დამხობა ან ძალადობით შეცვლა, ქვეყნის დამოუკიდებლობის ხელყოფა ან ტერიტორიული მთლიანობის დარღვევა, ასევე ის, რომელიც ეწევა ომის ან ძალადობის პროპაგანდას ან აღვივებს ეროვნულ, კუთხურ, რელიგიურ ან სოციალურ შუღლს. დაუშვებელია პარტიის შექმნა რეგიონული ან ტერიტორიული ნიშნის მიხედვით.

წესდების სავალდებულო შინაარსი

დამფუძნებელი ყრილობის მიერ მისაღები წესდება პარტიის ძირითადი დოკუმენტია და კანონი მკაცრად განსაზღვრავს, რა უნდა აღინიშნოს მასში. წესდებაში უნდა აღინიშნოს:

  • პარტიის სახელწოდება, აგრეთვე მისი შემოკლებული დასახელება, თუ ასეთი გამოიყენება;
  • იურიდიული მისამართი;
  • საქმიანობის მიზნები (ამოცანები) და მათი განხორციელების ფორმები;
  • წევრად მიღებისა და წევრობის შეწყვეტის წესი და პირობები;
  • წევრის უფლება-მოვალეობები;
  • ორგანიზაციული სტრუქტურა;
  • ხელმძღვანელი, აღმასრულებელი და მაკონტროლებელი ორგანოების შექმნის წესი, მათი კომპეტენცია და უფლებამოსილების ვადა;
  • ზოგად და სპეციალურ წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილ თანამდებობის პირთა ჩამონათვალი და წარმომადგენლობის ფარგლები;
  • ქონების შექმნის წყაროები და მისი გამოყენების წესი;
  • წესდებაში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის წესი და პირობები;
  • საქმიანობის შეწყვეტის საფუძვლები (რეორგანიზაციისა და თვითლიკვიდაციის წესები);
  • სიმბოლიკის აღწერილობა, თუ ასეთი გამოიყენება.

განახლდა: 14 ოქტ 2026