არასამთავრობო ორგანიზაციის გამგეობის მართვა

რატომ არის აუცილებელი გამგეობისა და დირექტორის უფლებამოსილებების გამიჯვნა?

უფლებამოსილებების მკაფიო გამიჯვნა კრიტიკულია „დამფუძნებლის სინდრომის“ თავიდან ასაცილებლად და ორგანიზაციული ქაოსის პრევენციისთვის. ხშირად, როდესაც ფუნქციები არეულია, დგება ინტერესთა კონფლიქტის საფრთხე, რაც აფერხებს გადაწყვეტილებების მიღებას. გარდა ამისა, დონორი ორგანიზაციები დაფინანსების გაცემისას მკაცრად ითხოვენ მმართველობის გამჭვირვალე სტრუქტურას, სადაც სტრატეგიული ზედამხედველობა (გამგეობა) გამოყოფილია ყოველდღიური მენეჯმენტისგან.

რას ნიშნავს ინტერესთა კონფლიქტის პოლიტიკა და სავალდებულოა თუ არა ის?

ინტერესთა კონფლიქტის პოლიტიკა არის დოკუმენტი, რომელიც განსაზღვრავს წესებს იმ შემთხვევებისთვის, როდესაც გამგეობის წევრის ან დირექტორის პირადი ინტერესი ეწინააღმდეგება ორგანიზაციის ინტერესებს. მართალია, კანონი პირდაპირ ყველა არასამთავრობოს არ ავალდებულებს ამ დოკუმენტის ქონას, თუმცა პრაქტიკაში ის სავალდებულოა გრანტების მისაღებად. საერთაშორისო დონორები (EU, USAID და სხვა) ითხოვენ ამ პოლიტიკის არსებობას კეთილსინდისიერების დასადასტურებლად.

როგორ რეგულირდება გამგეობის წევრების პასუხისმგებლობა?

გამგეობის წევრებს აკისრიათ ფიდუციარული ვალდებულებები — ზრუნვისა და კეთილსინდისიერების მოვალეობა. ეს ნიშნავს, რომ მათ უნდა იმოქმედონ ორგანიზაციის საუკეთესო ინტერესებიდან გამომდინარე. ჩვენ გეხმარებით შეიმუშაოთ შიდა რეგულაციები და დებულებები (Bylaws), რომლებიც აზუსტებს ამ პასუხისმგებლობებს და ქმნის სამართლებრივ მექანიზმებს წევრების როტაციის, არჩევისა თუ გათავისუფლებისთვის, რათა თავიდან აიცილოთ შიდა დაპირისპირებები.

რა დოკუმენტებია საჭირო გამგეობის გამართული მუშაობისთვის?

სრულფასოვანი კორპორატიული მართვისთვის საჭიროა გამგეობის დებულება (Board Bylaws), რომელიც არეგულირებს კრებების ჩატარებას, ქვორუმსა და ხმის მიცემას. ასევე აუცილებელია ინტერესთა კონფლიქტის პოლიტიკა, ეთიკის კოდექსი და აღმასრულებელი დირექტორის ანგარიშგების ფორმები. ჩვენი იურისტები ამზადებენ ამ დოკუმენტებს თქვენი ორგანიზაციის სპეციფიკის გათვალისწინებით, რაც ზრდის თქვენს სანდოობას პარტნიორების თვალში.

წაკითხვის დრო

3 წთ

გამოქვეყნდა

...

არასამთავრობო ორგანიზაციის გამგეობის მართვა და კორპორატიული მმართველობის სტანდარტების დანერგვა კრიტიკულია ორგანიზაციის მდგრადობისა და სანდოობისთვის. გამგეობა (ბორდი) არის უმაღლესი ან საზედამხედველო ორგანო, რომელიც განსაზღვრავს ორგანიზაციის სტრატეგიულ მიმართულებას, ამტკიცებს ბიუჯეტს და ზედამხედველობს აღმასრულებელ დირექტორს. თუმცა, პრაქტიკაში ხშირად ხდება უფლებამოსილებების აღრევა გამგეობასა და მენეჯმენტს შორის, რაც იწვევს კონფლიქტებს და არაეფექტურობას. აღნიშნული სერვისი მიზნად ისახავს გამგეობის წევრებსა და აღმასრულებელ რგოლს შორის ურთიერთობების სამართლებრივ დარეგულირებას, პასუხისმგებლობების მკაფიო გამიჯვნას და გადაწყვეტილების მიღების გამჭვირვალე პროცედურების შექმნას. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ ორგანიზაციებისთვის, რომლებიც ფინანსდებიან საერთაშორისო დონორების მიერ, რადგან კარგი მმართველობა (Good Governance) დაფინანსების ერთ-ერთი მთავარი წინაპირობაა.

მომსახურება მოიცავს კომპლექსურ იურიდიულ და საკონსულტაციო მხარდაჭერას არასამთავრობო ორგანიზაციების მმართველობის გასაუმჯობესებლად. სპეციალისტები გთავაზობენ:

  • გამგეობის დებულების (Bylaws) შემუშავებას, სადაც გაწერილია წევრების არჩევის, როტაციისა და უფლებამოსილების შეწყვეტის წესები;
  • ინტერესთა კონფლიქტის პოლიტიკის მომზადებას და დანერგვას;
  • გამგეობის წევრების ფიდუციარული ვალდებულებების (კეთილსინდისიერებისა და ზრუნვის მოვალეობა) შესახებ კონსულტაციას;
  • კრებების ჩატარების პროცედურების (დღის წესრიგი, ქვორუმი, ხმის მიცემა) სამართლებრივ უზრუნველყოფას;
  • აღმასრულებელ დირექტორსა და გამგეობას შორის ანგარიშგების მექანიზმების ჩამოყალიბებას;
  • რისკების მართვისა და შიდა კონტროლის სისტემების სამართლებრივ გამართვას.
ეს სერვისი ეხმარება ორგანიზაციას თავიდან აიცილოს „დამფუძნებლის სინდრომი“ და გადავიდეს ინსტიტუციურ მმართველობაზე.

გამგეობის მართვის სერვისი აქტუალურია მრავალ სიტუაციაში. მაგალითად, ორგანიზაცია იზრდება და დამფუძნებელი, რომელიც აქამდე ერთპიროვნულად იღებდა გადაწყვეტილებებს, ხვდება, რომ საჭიროა დამოუკიდებელი ბორდის შექმნა სტრატეგიული რჩევებისთვის. მეორე სცენარია, როდესაც დონორი ორგანიზაცია ითხოვს ინტერესთა კონფლიქტის პოლიტიკის არსებობას გრანტის გაცემამდე. ასევე ხშირია შიდა დაპირისპირება გამგეობის წევრებს შორის უფლებამოსილებების გაურკვევლობის გამო — ამ დროს იურისტი მოქმედებს როგორც მედიატორი და ქმნის წესებს მომავალი კონფლიქტების პრევენციისთვის. კიდევ ერთი შემთხვევაა, როდესაც ორგანიზაციას სურს მოიზიდოს მაღალი რეპუტაციის მქონე საზოგადო მოღვაწეები გამგეობაში და სჭირდება მათთვის პასუხისმგებლობის დაზღვევის მექანიზმების (D&O Insurance) სამართლებრივი ანალიზი.

სამართლებრივი ჩარჩო ეფუძნება „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსს“, რომელიც განსაზღვრავს იურიდიული პირის ხელმძღვანელობისა და წარმომადგენლობის ზოგად პრინციპებს. მნიშვნელოვანია ასევე „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის ანალოგიით გამოყენება კორპორატიული მმართველობის პრინციპების (Business Judgment Rule) ნაწილში. არასამთავრობო სექტორისთვის სპეციფიკურია „ინტერესთა შეუთავსებლობისა და კორუფციის შესახებ“ კანონის პრინციპების გათვალისწინება (თუ ორგანიზაცია ახორციელებს საჯარო უფლებამოსილებას). იურისტი უზრუნველყოფს, რომ შიდა დოკუმენტები შეესაბამებოდეს ამ კანონებს და საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკას.

პროცესი იწყება არსებული მმართველობის სტრუქტურის აუდიტით: როგორ მიიღება გადაწყვეტილებები? არის თუ არა გამგეობა ქმედითი? ამის შემდეგ, იურისტი ამზადებს რეკომენდაციებს და დოკუმენტების პაკეტს (დებულებები, პოლიტიკები). შემდეგი ეტაპია გამგეობის წევრებისთვის ტრენინგი ან ვორქშოფი მათ უფლება-მოვალეობებზე. საჭიროების შემთხვევაში, ხდება წესდებაში ცვლილებების შეტანა და მათი რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. Legal.ge-ზე სპეციალისტის ჩართულობა გარდაქმნის ფორმალურ გამგეობას ეფექტურ მმართველ ორგანოდ, რომელიც რეალურ ღირებულებას მატებს ორგანიზაციას.

Legal.ge გაძლევთ საშუალებას იპოვოთ კორპორატიული სამართლის სპეციალისტები, რომლებსაც აქვთ გამოცდილება არასამთავრობო სექტორში. კარგი მმართველობა არ არის ბიუროკრატია — ეს არის ორგანიზაციის ზრდის საფუძველი. ჩვენი ექსპერტები დაგეხმარებიან ისეთი სისტემის აწყობაში, სადაც როლები გადანაწილებულია, რისკები დაზღვეულია და გადაწყვეტილებები მიიღება გამჭვირვალედ. გააძლიერეთ თქვენი ორგანიზაციის მმართველობა Legal.ge-სთან ერთად.

განახლდა: ...

სპეციალისტები სერვისისთვის

იტვირთება...