რა არის საგადასახადო დეკლარაცია და ვინ წარადგენს მას
საგადასახადო დეკლარაცია საგადასახადო ორგანოსათვის წარდგენილი ოფიციალური ანგარიშია, რომელშიც ირეკლება დასადეკლარირებელი შემოსავალი, გამოქვითვები და გადასახდელი გადასახადი. საგადასახადო კოდექსის მე-153-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საშემოსავლო ან მოგების გადასახადის შესახებ წლიურ დეკლარაციას საგადასახადო ორგანოს საანგარიშო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე წარადგენენ რეზიდენტი ფიზიკური პირები, რომელთა შემოსავალიც არ იბეგრება საქართველოში გადახდის წყაროსთან, საწარმოები, აგრეთვე არარეზიდენტი ფიზიკური პირი და მუდმივი დაწესებულების არმქონე არარეზიდენტი საწარმო, თუ მათ მიერ საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავალი არ იბეგრება გადახდის წყაროსთან. კოდექსით გათვალისწინებული განსაკუთრებული დაბეგვრის რეჟიმების ფარგლებში მოქმედ პირთა ნაწილი ამ ვალდებულებისგან განსხვავებული წესით არის ამოღებული.
ფიზიკურ პირს, რომელიც არ არის ვალდებული დეკლარაციის წარდგენაში, კანონი არ უკრძალავს მის ნებაყოფლობით წარდგენას გადასახადის გადაანგარიშებისა და დაბრუნების მოთხოვნით. პრაქტიკაში ეს გზა ხშირად ერთადერთი საშუალებაა სახელმწიფოსთვის გადახდილი ჭარბის დასაბრუნებლად, ამიტომ დეკლარაციის სტატუსის სწორად განსაზღვრა ყოველთვის ინდივიდუალური ანალიზის საგანია.
საქმიანობის შეწყვეტა, ლიკვიდაცია და გაკოტრება
მეწარმე ფიზიკური პირი საქართველოში ეკონომიკური საქმიანობის შეწყვეტისას საგადასახადო ორგანოს 30 სამუშაო დღის ვადაში წარუდგენს დეკლარაციას ერთობლივი შემოსავლებისა და გამოქვითვების შესახებ. ამავდროულად, შემდგომ პერიოდში გადასახადის გადამხდელს საქმიანობის განახლებამდე საგადასახადო დეკლარაციის წარდგენა აღარ ევალება. დაშლის პროცესში მყოფი პირი ვალდებულია ლიკვიდაციის პროცესის დაწყების რეგისტრაციიდან 5 სამუშაო დღის ვადაში წერილობით აცნობოს დაშლის შესახებ და იმავე ვადაში წარადგინოს დეკლარაცია.
ცალკე წესი გამოიყენება გაკოტრების პროცესში: გადახდისუუნარობის შესახებ განცხადების დასაშვებად ცნობისა და გაკოტრების რეჟიმის გახსნის თაობაზე განჩინების კანონიერ ძალაში შესვლიდან 15 დღის ვადაში გადასახადის გადამხდელი წარადგენს რეჟიმის გახსნამდე არსებულ პერიოდებზე წარუდგენელ დეკლარაციებს. გაკოტრების რეჟიმის გახსნის შემდეგ კი სრული ან არასრული საგადასახადო პერიოდის შესაბამისად საშემოსავლო ან მოგების გადასახადის, ასევე შრომის ანაზღაურების თანხებისა და დაკავებული გადასახადის შესახებ დეკლარაციის წარდგენა აღარ წარმოებს.