საგადასახადო შესაბამისობის კონსულტაციის არსი
საგადასახადო შესაბამისობა ნიშნავს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი ვალდებულებების სრულყოფილ შესრულებას — დეკლარაციების დროულ წარდგენას, გადასახადების სწორ გაანგარიშებას და დოკუმენტების ჯეროვან წარმოებას. საქართველოს საგადასახადო კოდექსი ამავდროულად აძლევს გადამხდელს მნიშვნელოვან უფლებებს და აკისრებს მკაფიო ვალდებულებებს, ხოლო ორივე მიმართულების ცოდნა თავიდან იცილებს ხარჯებსა და სადავო სიტუაციებს. ამ გვერდზე ვხსნით გადამხდელის უფლებებსა და ვალდებულებებს და ორ განსაკუთრებულ ინსტრუმენტს — წინასწარ და საჯარო გადაწყვეტილებებს, რომლებიც ოპერაციის საგადასახადო შეფასებას წინასწარ განსაზღვრავს.
გადასახადის გადამხდელის უფლებები
კანონით დადგენილი წესით გადამხდელს უფლება აქვს გაეცნოს საგადასახადო ორგანოში მის შესახებ არსებულ ინფორმაციას, პირადად ან წარმომადგენლის მეშვეობით წარადგინოს საკუთარი ინტერესები, ისარგებლოს საგადასახადო შეღავათით და დაიბრუნოს ან მომავალ ვალდებულებათა ანგარიშში ჩაითვალოს ზედმეტად გადახდილი გადასახადის ან სანქციის თანხა. საგადასახადო კონტროლის დროს გადამხდელს შეუძლია მოითხოვოს ინფორმაცია კონტროლის განხორციელების საფუძვლის შესახებ, წარუდგინოს ორგანოს შესაბამისი განმარტება, დაესწროს მის მიმართ ჩატარებულ გასვლით საგადასახადო შემოწმებას და მიიღოს ნებისმიერი გადაწყვეტილების დედანი ან დამოწმებული ასლი. გადამხდელს უფლება აქვს გაასაჩივროს საგადასახადო ორგანოს ქმედება ან გადაწყვეტილება, არ შეასრულოს კანონსაწინააღმდეგო აქტი ან მოთხოვნა და მოითხოვოს უკანონო გადაწყვეტილების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება. გარანტირებულია გადამხდელის უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების დაცვა ადმინისტრაციული სამართალწარმოებისა და სასამართლოს წესით.
გადასახადის გადამხდელის ვალდებულებები
გადამხდელი ვალდებულია შეასრულოს საგადასახადო ვალდებულებები კანონმდებლობით დადგენილი წესით, დადგეს აღრიცხვაზე შესაბამის საგადასახადო ორგანოში, წარადგინოს დეკლარაციები, გაანგარიშებები და სააღრიცხვო დოკუმენტები, ხოლო შემოწმებისას — წარუდგინოს ორგანოს გადასახადების გამოსაანგარიშებლად საჭირო დოკუმენტები. გადასახადით დაბეგვრის ობიექტის დადგენისთვის აუცილებელი დოკუმენტი უნდა შეინახოს 3 წლის განმავლობაში, დათვლის წესით — შესაბამისი საგადასახადო პერიოდის კალენდარული წლის დასრულებიდან. ცალკე მოთხოვნა ეხება უცხოეთის საბანკო ანგარიშებს: ქართული საწარმო, ორგანიზაცია და მეწარმე ფიზიკური პირი ვალდებულია საგადასახადო ორგანოს აცნობოს საქართველოს ფარგლებს გარეთ საბანკო ანგარიშის გახსნის შესახებ გახსნიდან 5 სამუშაო დღის ვადაში — გარდა საანაბრო ანგარიშებისა. საცალო ვაჭრობისას გადამხდელის მოწმობის ასლი და ფასის მაჩვენებლები განთავსდება მომხმარებლისთვის თვალსაჩინო ადგილზე.