საგადასახადო შესაბამისობის კონსულტაციის არსი
საგადასახადო შესაბამისობა ნიშნავს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი ვალდებულებების სრულყოფილ შესრულებას — დეკლარაციების დროულ წარდგენას, გადასახადების სწორ გაანგარიშებას და დოკუმენტების ჯეროვან წარმოებას. საქართველოს საგადასახადო კოდექსი ამავდროულად აძლევს გადამხდელს მნიშვნელოვან უფლებებს და აკისრებს მკაფიო ვალდებულებებს, ხოლო ორივე მიმართულების ცოდნა თავიდან იცილებს ხარჯებსა და სადავო სიტუაციებს. ამ გვერდზე ვხსნით გადამხდელის უფლებებსა და ვალდებულებებს და ორ განსაკუთრებულ ინსტრუმენტს — წინასწარ და საჯარო გადაწყვეტილებებს, რომლებიც ოპერაციის საგადასახადო შეფასებას წინასწარ განსაზღვრავს.
გადასახადის გადამხდელის უფლებები
კანონით დადგენილი წესით გადამხდელს უფლება აქვს გაეცნოს საგადასახადო ორგანოში მის შესახებ არსებულ ინფორმაციას, პირადად ან წარმომადგენლის მეშვეობით წარადგინოს საკუთარი ინტერესები, ისარგებლოს საგადასახადო შეღავათით და დაიბრუნოს ან მომავალ ვალდებულებათა ანგარიშში ჩაითვალოს ზედმეტად გადახდილი გადასახადის ან სანქციის თანხა. საგადასახადო კონტროლის დროს გადამხდელს შეუძლია მოითხოვოს ინფორმაცია კონტროლის განხორციელების საფუძვლის შესახებ, წარუდგინოს ორგანოს შესაბამისი განმარტება, დაესწროს მის მიმართ ჩატარებულ გასვლით საგადასახადო შემოწმებას და მიიღოს ნებისმიერი გადაწყვეტილების დედანი ან დამოწმებული ასლი. გადამხდელს უფლება აქვს გაასაჩივროს საგადასახადო ორგანოს ქმედება ან გადაწყვეტილება, არ შეასრულოს კანონსაწინააღმდეგო აქტი ან მოთხოვნა და მოითხოვოს უკანონო გადაწყვეტილების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება. გარანტირებულია გადამხდელის უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების დაცვა ადმინისტრაციული სამართალწარმოებისა და სასამართლოს წესით.
გადასახადის გადამხდელის ვალდებულებები
გადამხდელი ვალდებულია შეასრულოს საგადასახადო ვალდებულებები კანონმდებლობით დადგენილი წესით, დადგეს აღრიცხვაზე შესაბამის საგადასახადო ორგანოში, წარადგინოს დეკლარაციები, გაანგარიშებები და სააღრიცხვო დოკუმენტები, ხოლო შემოწმებისას — წარუდგინოს ორგანოს გადასახადების გამოსაანგარიშებლად საჭირო დოკუმენტები. გადასახადით დაბეგვრის ობიექტის დადგენისთვის აუცილებელი დოკუმენტი უნდა შეინახოს 3 წლის განმავლობაში, დათვლის წესით — შესაბამისი საგადასახადო პერიოდის კალენდარული წლის დასრულებიდან. ცალკე მოთხოვნა ეხება უცხოეთის საბანკო ანგარიშებს: ქართული საწარმო, ორგანიზაცია და მეწარმე ფიზიკური პირი ვალდებულია საგადასახადო ორგანოს აცნობოს საქართველოს ფარგლებს გარეთ საბანკო ანგარიშის გახსნის შესახებ გახსნიდან 5 სამუშაო დღის ვადაში — გარდა საანაბრო ანგარიშებისა. საცალო ვაჭრობისას გადამხდელის მოწმობის ასლი და ფასის მაჩვენებლები განთავსდება მომხმარებლისთვის თვალსაჩინო ადგილზე.
წინასწარი გადაწყვეტილება — ოპერაციის წინასწარი შეფასება
შემოსავლების სამსახური პირის მიმართვის საფუძველზე უფლებამოსილია გამოსცეს წინასწარი გადაწყვეტილება განსახორციელებელი ან განხორციელებული ოპერაციის მიხედვით — ანგარიშგების წესებისა და შესასრულებელი საგადასახადო ვალდებულებების თაობაზე. წინასწარი გადაწყვეტილება გამოიცემა მოთხოვნის წარდგენიდან არაუგვიანეს 90 დღისა, ვრცელდება მხოლოდ იმ პირზე, რომლის მიმართაცაა გამოცემული, და მასში უნდა მიეთითოს საფუძვლად დადებული სამართლებრივი ნორმა. გადამწყვეტი გარანტია: თუ პირი მოქმედებს წინასწარი გადაწყვეტილების შესაბამისად, დაუშვებელია მაკონტროლებელი ორგანოს მიერ მისი საწინააღმდეგო გადაწყვეტილების მიღება და გადასახადის ან სანქციის დარიცხვა. წინასწარი გადაწყვეტილება არ გამოიყენება, თუ მასში აღნიშნული ფაქტები რეალურს არ შეესაბამება ან გაუქმდა და შეიცვალა საფუძვლად დადებული ნორმა. მოთხოვნაში წარმოდგენილი ინფორმაცია საგადასახადო საიდუმლოებაა, ხოლო გადაწყვეტილებასთან უთანხმოების შემთხვევაში პირს გასაჩივრების უფლება აქვს.
საჯარო გადაწყვეტილება — პრაქტიკის განმაზოგადებელი პოზიცია
საქართველოს ფინანსთა მინისტრი უფლებამოსილია სადავო გადაწყვეტილების ან დაბეგვრის არსებული პრაქტიკის ანალიზის საფუძველზე გამოსცეს საჯარო გადაწყვეტილება საგადასახადო ნორმის გამოყენების შესახებ. საჯარო გადაწყვეტილება ქვეყნდება ოფიციალურ ვებგვერდზე, მოქმედებს უვადოდ ან მითითებული ვადით და საგადასახადო ორგანოსთვის სავალდებულოა ძალაში შესვლიდან. თუ პირი მოქმედებს მისი შესაბამისად, დაუშვებელია საწინააღმდეგო გადაწყვეტილება და დამატებითი გადასახადის ან სანქციის დარიცხვა. თუ ერთმანეთს ეწინააღმდეგება ორი საჯარო გადაწყვეტილება ანდა საჯარო და წინასწარი გადაწყვეტილებები, პირი უფლებამოსილია იმოქმედოს ერთ-ერთის შესაბამისად, თავისი შეხედულებისამებრ — ეს გადამხდელს არჩევანის რეალურ საშუალებას აძლევს.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ — საგადასახადო შესაბამისობასთან დაკავშირებული ყველაზე ხშირი კითხვების პასუხები.
რამდენ ხანს ინახება საგადასახადო დოკუმენტები?
დაბეგვრის ობიექტის დადგენისთვის აუცილებელი დოკუმენტი — 3 წლის განმავლობაში, შესაბამისი საგადასახადო პერიოდის კალენდარული წლის დასრულებიდან.
როდის ვაცნობო ორგანოს უცხოური საბანკო ანგარიშის გახსნას?
გახსნიდან 5 სამუშაო დღის ვადაში; ეს მოთხოვნა ეხება საანაბრო ანგარიშებს არ ეხება.
რა არის წინასწარი გადაწყვეტილება?
შემოსავლების სამსახურის პოზიცია თქვენი კონკრეტული ოპერაციის დაბეგვრაზე, რომელიც გამოიცემა მიმართვიდან არაუგვიანეს 90 დღისა და იცავს პირს მისი შესაბამისად მოქმედებისას.
რა თავისუფლება მოცემულია ერთმანეთგანმოწინააღმდეგე გადაწყვეტილებების დროს?
თუ ორი საჯარო გადაწყვეტილება ანდა საჯარო და წინასწარი გადაწყვეტილებები ერთმანეთს ეწინააღმდეგება, პირი თვითონ ირჩევს, რომელს მიჰყვება.
რამდენ ხნით უნდა შეინახოს გადამხდელი დოკუმენტაცია?
დაბეგვრის ობიექტის დადგენისთვის აუცილებელი დოკუმენტი შეინახება 3 წლის განმავლობაში — შესაბამისი საგადასახადო პერიოდის კალენდარული წლის დასრულებიდან ათვლით.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის საგადასახადო მრჩევლები ააწყობენ თქვენს შესაბამისობას კოდექსის ყველა საჭირო დონეზე: განვსაზღვრავთ ვალდებულებებსა და ვადებს, მოვამზადებთ დეკლარაციებს, დაგეხმარებთ წინასწარი გადაწყვეტილების მოთხოვნასა და საჯარო გადაწყვეტილებების გამოყენებაში და წარგვადგენთ სადავო სიტუაციებში. დაგვიკავშირდით — პრევენციული კონსულტაცია ყოველთვის ბევრად იაფია გადასახდელ სანქციაზე.
მიმართეთ კონსულტაციისთვის — შევაფასებთ თქვენს რისკებს და მოვამზადებთ შესაბამისობის პაკეტს.