ქონების გადამალვის სისხლისსამართლებრივი ჩარჩო
გადახდისუუნარობის მოახლოებისას ან უკვე არსებული ვალდებულებებისგან თავის არიდებისას ქონების გადამალვა საქართველოში ცალკე დანაშაულია — სისხლის სამართლის კოდექსის მუხლი 205 სწორედ ამას ეწოდება: ქონების გადამალვა მოჩვენებითი ან/და თვალთმაქცური გარიგებით. ნორმა იცავს კრედიტორების ინტერესებს იმ სცენარიებისგან, როცა საწარმოს ან ორგანიზაციის მმართველი წრე აქტივებს ფორმალურად კანონიერი გარიგებების საფარქვეშ გაჰყავს კომპანიიდან და დავალიანებული სუბიექტი ცარიელი რჩება. კრედიტორის მხრიდან ეს იმას ნიშნავს, რომ ასეთი გარიგებების გამოვლენასა და გასაჩივრებას სისხლისსამართლებრივი განზომილებაც აქვს; ბრალდებულის მხრიდან კი — რომ იმავე ფაქტებზე აგებული ბრალდება მკაცრი სანქციებით ისჯება და დაცვა გარიგების რეალურობის დამადგენელი მტკიცებულებებით უნდა აიგოს.
შემადგენლობა — ვინ, რა და რატომ
მუხლი 205-ის პირველი ნაწილის მიხედვით, დანაშაულს შეადგენს საწარმოში ან სხვა ორგანიზაციაში ხელმძღვანელობითი, წარმომადგენლობითი ან სხვა სპეციალური უფლებამოსილების მქონე პირის მიერ ქონების გადამალვამ მოჩვენებითი ან/და თვალთმაქცური გარიგებით, ჩადენილი მოსალოდნელი ან/და უკვე არსებული ქონებრივი ვალდებულებისათვის თავის არიდების მიზნით. სამი ელემენტი განსაზღვრავს კვალიფიკაციას: სპეციალური სუბიექტი — მხოლოდ ის პირი, რომელსაც ორგანიზაციაში შესაბამისი უფლებამოსილება აქვს; გარიგების მოჩვენებითობა ან თვალთმაქცურობა — ის, რომ გარიგება რეალურ საფუძველს მოკლებულია ან მხოლოდ სახით არსებობს; და მიზანი — თავის არიდება მოსალოდნელი ან არსებული ქონებრივი ვალდებულებისგან. სწორედ ამ ელემენტთა თანაარსებობა აცილებს ჩვეულებრივ სამეწარმეო გარიგებას დანაშაულის ნიშნებს.
სანქციების კიბე
პირველი ნაწილით გათვალისწინებულია ჯარიმა ან საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომა ვადით ას სამოცდაათიდან ორას საათამდე, გამასწორებელი სამუშაო ვადით ორ წლამდე ანდა თავისუფლების აღკვეთა ვადით ორიდან ოთხ წლამდე. მეორე ნაწილი განიხილავს იმავე ქმედებას, ჩადენილს წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფის მიერ — ჯარიმა ან თავისუფლების აღკვეთა ოთხიდან შვიდ წლამდე. მესამე ნაწილი ამძიმებს პასუხისმგებლობას, როცა ქმედება ჩადენილია სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით, დიდი ოდენობით ან არაერთგზის — ჯარიმა ან თავისუფლების აღკვეთა ექვსიდან ცხრა წლამდე. მეოთხე ნაწილით, იგივე ქმედება ორგანიზებული ჯგუფის მიერ — თავისუფლების აღკვეთა შვიდიდან ათ წლამდე. სანქციური კიბე საგრძნობლად მაღლა მიდის, და ამიტომ კვალიფიკაციის თითოეული საფეხური დამოუკიდებელ ანალიზს საჭიროებს.