იძულებითი შრომის დაცვა

იძულებითი შრომა და ტრეფიკინგი (მუხლი 143-1) — დაცვა ბრალდებისგან

იძულებითი შრომა, რომელიც ხშირად გაიგივებულია ადამიანით ვაჭრობასთან (ტრეფიკინგთან), არის უმძიმესი დანაშაული საქართველოს კანონმდებლობით (სსკ 143-1 და 143-2 მუხლები). ეს გულისხმობს ადამიანის ექსპლუატაციას ძალადობის, მუქარის, იძულების ან მოტყუების გზით. ხშირად, დამსაქმებლები, ფერმერები ან ოჯახები, რომლებიც ასაქმებენ დამხმარე პერსონალს, შესაძლოა აღმოჩნდნენ მსგავსი ბრალდების წინაშე, თუ არასწორად მართავენ შრომით ურთიერთობებს. მაგალითად, პასპორტის ჩამორთმევა „უსაფრთხოების მიზნით“, ხელფასის დაკავება ვალის ამოღების საბაბით, ან მუშაობის იძულება კონტრაქტში გაუთვალისწინებელ პირობებში, შეიძლება დაკვალიფიცირდეს როგორც იძულებითი შრომა. ამ დანაშაულისთვის გათვალისწინებულია მკაცრი სასჯელი — თავისუფლების აღკვეთა 7-დან 12 წლამდე ან მეტი. ამ კატეგორიის საქმეებზე დაცვა მოითხოვს განსაკუთრებულ სიფრთხილეს, რადგან საზოგადოებრივი ინტერესი მაღალია, ხოლო მსხვერპლის ჩვენება — გადამწყვეტი.

code Code download content_copy expand_less

რას მოიცავს ეს მომსახურება?

Legal.ge-ზე რეგისტრირებული ადვოკატები გთავაზობენ სტრატეგიულ დაცვას ტრეფიკინგისა და იძულებითი შრომის ბრალდებებზე:

• ბრალდების დეტალური ანალიზი: დაცვა იკვლევს, არსებობდა თუ არა რეალური იძულება (Coercion) თუ ეს იყო მხარეთა შორის ნებაყოფლობითი შეთანხმება, რომელიც მოგვიანებით კონფლიქტში გადაიზარდა.
• მოწმეთა და მსხვერპლის ჩვენებების შემოწმება: ხშირად ტრეფიკინგის საქმეები ეყრდნობა მხოლოდ მსხვერპლის ჩვენებას. ადვოკატი მუშაობს შეუსაბამობების გამოვლენაზე და ალტერნატიული მოწმეების მოძიებაზე.
• შრომითი ურთიერთობის ბუნების დადგენა: იმის დამტკიცება, რომ „მსხვერპლს“ ჰქონდა გადაადგილების თავისუფლება, იღებდა ანაზღაურებას და შეეძლო სამსახურის დატოვება ნებისმიერ დროს.
• სამოქალაქო დავის გამიჯვნა: ხშირად სახელფასო დავა ან ვალის გადაუხდელობა არასწორად კვალიფიცირდება როგორც ტრეფიკინგი. ადვოკატი მუშაობს საქმის სამოქალაქო სამართლებრივ ჭრილში გადაყვანაზე.

ხშირი სცენარები და რეალური სიტუაციები

იძულებითი შრომის ბრალდება შეიძლება წარმოიშვას:

პირველი სცენარია „პასპორტის ჩამორთმევა“. დამსაქმებელმა აიღო უცხოელი თანამშრომლის პასპორტი ვიზის გასაგრძელებლად, მაგრამ დააგვიანა დაბრუნება. თანამშრომელი ამას აფასებს როგორც თავისუფლების შეზღუდვას და მიმართავს პოლიციას.

მეორე სცენარია „სავალო ვალდებულება“. მუშამ აიღო ავანსი და დამსაქმებელი აიძულებს მას იმუშაოს ვალის სრულ დაფარვამდე, კრძალავს რა სამსახურის დატოვებას. ეს კლასიკური „სავალო ტრეფიკინგის“ ნიშანია.

მესამე შემთხვევაა „საოჯახო დამხმარე“. ოჯახი ჩამოიყვანს დამხმარეს სოფლიდან ან უცხოეთიდან, უზღუდავს გარეთ გასვლას და ამუშავებს ზეგანაკვეთურად ანაზღაურების გარეშე.

საქართველოს საკანონმდებლო ჩარჩო

დაცვა ეფუძნება:

• საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი: მუხლი 143-1 (ადამიანით ვაჭრობა/ტრეფიკინგი) და მუხლი 143-2 (ტრეფიკინგის მსხვერპლის მომსახურებით სარგებლობა).
• კანონი „ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ“: განსაზღვრავს ექსპლუატაციის ცნებას და მსხვერპლის სტატუსს.

მომსახურების პროცესი ეტაპობრივად

1. დაკავება და პირველი წარდგენა: ტრეფიკინგის ბრალდებაზე ხშირად იყენებენ პატიმრობას. ადვოკატი იბრძვის გირაოსთვის.
2. მტკიცებულებების შეგროვება: ვიდეოკამერების ჩანაწერები (გადაადგილების თავისუფლების დასადასტურებლად), საბანკო ამონაწერები (ხელფასის გადახდის დასადასტურებლად).
3. მსხვერპლის დაკითხვა: ჯვარედინი დაკითხვა სასამართლოში ჩვენების სანდოობის შესამოწმებლად.
4. განაჩენი: ბრძოლა გამართლებისთვის ან კვალიფიკაციის შეცვლისთვის (მაგ. შრომის კანონმდებლობის დარღვევაზე).

რატომ Legal.ge?

ტრეფიკინგის ბრალდება დამანგრეველია რეპუტაციისთვის და ითვალისწინებს უმძიმეს სასჯელს. Legal.ge-ზე იპოვით ადვოკატებს, რომლებსაც აქვთ გამოცდილება ამ რთულ და მგრძნობიარე საქმეებზე. დაიცავით თქვენი თავისუფლება პროფესიონალების დახმარებით.