კომპიუტერულ სისტემაში უნებართვო შეღწევა (ჰაკინგი) გულისხმობს ნებისმიერი დაცული სისტემის, სერვერის, ვებ-გვერდის ან პერსონალური კომპიუტერის უსაფრთხოების ბარიერების გადალახვას მფლობელის ნებართვის გარეშე. საქართველოში ეს ქმედება კრიმინალიზებულია სისხლის სამართლის კოდექსის 284-ე მუხლით. კანონი არ განასხვავებს, შეღწევა მოხდა "ცნობისმოყვარეობის" გამო თუ ზიანის მიყენების მიზნით — თავად შეღწევის ფაქტი უკვე დანაშაულია. ჰაკინგის ბრალდება შეიძლება წაეყენოს როგორც პროფესიონალ კიბერდამნაშავეს, ისე IT სპეციალისტს ან სტუდენტს, რომელმაც სცადა სისტემის სისუსტის შემოწმება (Penetration Testing) შესაბამისი ავტორიზაციის გარეშე. განსაკუთრებით მძიმეა ბრალდება, თუ შეღწევას მოჰყვა ინფორმაციის მოპოვება, შეცვლა, განადგურება ან სისტემის მუშაობის შეფერხება. ასევე დამამძიმებელია, თუ შეტევა განხორციელდა კრიტიკულ ინფრასტრუქტურაზე (მაგ. სახელმწიფო უწყებები, ფინანსური ინსტიტუტები).
რას მოიცავს ჰაკინგის საქმეებზე დაცვის სერვისი?
Legal.ge-ს ბაზაში არსებული ადვოკატები გთავაზობენ სპეციალიზებულ დაცვას, რომელიც მორგებულია ტექნიკურ ნიუანსებზე:
- ავტორიზაციის საზღვრების დადგენას: დაცვის სტრატეგიის აგებას იმის გარშემო, ჰქონდა თუ არა ბრალდებულს წვდომის რაიმე სახის უფლება (მაგ. თანამშრომელი, რომელსაც ჰქონდა პაროლი, მაგრამ გამოიყენა არამიზნობრივად).
- მავნე კოდის ანალიზს: ექსპერტიზის ჩატარებას იმის დასადგენად, გამოიყენა თუ არა ბრალდებულმა სპეციალური პროგრამული უზრუნველყოფა (Exploit) სისტემაში შესაღწევად.
- IP სპუფინგის (Spoofing) გამორიცხვას: მტკიცებას, რომ შეტევა განხორციელდა სხვა პირის მიერ ბრალდებულის IP მისამართის გამოყენებით (გაყალბებით).
- ბოტნეტების ფაქტორის გამოკვლევას: იმის დადასტურებას, რომ ბრალდებულის კომპიუტერი თავად იყო ინფიცირებული ("ზომბი" კომპიუტერი) და შეტევა ავტომატურად განხორციელდა მისი ნების გარეშე.
- საპროცესო შეთანხმებას: პროკურატურასთან მოლაპარაკებას სასჯელის შემსუბუქების მიზნით, განსაკუთრებით თუ ზიანი ანაზღაურებულია.
ხშირი სიტუაციები და სცენარები
ჰაკინგის ბრალდებები ხშირად უკავშირდება:
- Wi-Fi ქსელის გატეხვას: მეზობლის ან ოფისის დაცულ ქსელში შეღწევა ინტერნეტის უფასოდ გამოყენების ან მონაცემების მოპარვის მიზნით.
- ვებ-გვერდების დეფეისი (Deface): ვებ-გვერდის მთავარი გვერდის შეცვლა პოლიტიკური ან ხულიგნური მესიჯებით.
- ბაზების გადმოწერა (SQL Injection): ვებ-გვერდის სისუსტის გამოყენება მომხმარებელთა მონაცემთა ბაზის გადმოსაწერად.
- ყოფილი თანამშრომლის წვდომა: სამსახურიდან წასვლის შემდეგ ძველი პაროლების გამოყენება კომპანიის სისტემაში შესასვლელად.
საქართველოს საკანონმდებლო ჩარჩო
საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 284-ე მუხლი (კომპიუტერულ სისტემაში უნებართვო შეღწევა) ითვალისწინებს ჯარიმას, გამასწორებელ სამუშაოს ან თავისუფლების აღკვეთას 2 წლამდე. თუ ქმედება ჩადენილია ჯგუფურად, არაერთგზის, ან გამოიწვია მნიშვნელოვანი ზიანი, სასჯელი იზრდება 5 წლამდე პატიმრობით. მნიშვნელოვანია, რომ კანონი ასევე სჯის სპეციალური მოწყობილობების ან პროგრამების შექმნას/გამოყენებას, რომლებიც განკუთვნილია კიბერდანაშაულის ჩასადენად (მუხლი 286 პრიმა). ეს ნიშნავს, რომ ჰაკერული ხელსაწყოების (Hacking Tools) ფლობაც კი შეიძლება პრობლემური გახდეს, თუ დადასტურდა მათი უკანონო გამოყენების განზრახვა.
მომსახურების პროცესი ეტაპობრივად
ეფექტური დაცვა გულისხმობს:
- პირველადი კონსულტაცია: ტექნიკური დეტალების განხილვა და რისკების შეფასება.
- მტკიცებულებების შეგროვება: ციფრული ექსპერტიზა და ლოგების ანალიზი.
- სამართლებრივი პოზიციონირება: ქმედების კვალიფიკაციის ეჭვქვეშ დაყენება ან შემამსუბუქებელი გარემოებების წინ წამოწევა.
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
ჰაკინგის საქმეები უნიკალურია და მოითხოვს ადვოკატს, რომელსაც შეუძლია "თარგმნოს" რთული ტექნიკური ტერმინები (IP, MAC, Packet Sniffing, SQLi) მოსამართლისა და პროკურორისთვის გასაგებ ენაზე. Legal.ge-ს სპეციალისტები უზრუნველყოფენ, რომ ტექნიკური უზუსტობები არ გახდეს თქვენი მსჯავრდების საფუძველი.
განახლდა: ...