კიბერდანაშაული და ციფრული ექსპერტიზა

კომპიუტერულ სისტემაში უნებართვო შეღწევა (მუხლი 284)

რა სასჯელი განიხილება მუხლის პირველი ნაწილით?

კომპიუტერულ სისტემაში უნებართვო შეღწევისათვის განკუთვნილია ჯარიმა ან გამასწორებელი სამუშაო ვადით ორ წლამდე ანდა თავისუფლების აღკვეთა იმავე ვადით, ანუ ორ წლამდე. კონკრეტული ზომა სასამართლო ირჩევს საქმის გარემოებების მიხედვით.

როდის ითვლება ზიანი მნიშვნელოვნად?

ამ თავით მნიშვნელოვან ზიანად მიიჩნევა 2000 ლარზე მეტი ოდენობის ზიანი, გარდა კოდექსის სხვა ნორმით გათვალისწინებული გამონაკლისისა. ზიანის ოდენობა ბრალდებამ უნდა დაადგინოს და დოკუმენტურად დაასაბუთოს.

რა სასჯელი გათვალისწინებულია კრიტიკული ინფორმაციული სისტემის სუბიექტის მიმართ ჩადენილი ქმედებისათვის?

ასეთ შემთხვევაში განკუთვნილია თავისუფლების აღკვეთა ვადით სამიდან ექვს წლამდე. კრიტიკული ინფორმაციული სისტემის სუბიექტის სტატუსი განსაზღვრულია „ინფორმაციული უსაფრთხოების შესახებ“ კანონით და საქმეში ცალკე უნდა დადგინდეს.

ეკისრება თუ არა ამ ქმედებისათვის პასუხისმგებლობა იურიდიულ პირს?

დიახ. შენიშვნის თანახმად, იურიდიული პირი ამ ქმედებისათვის ისჯება ჯარიმით, საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით ან ლიკვიდაციითა და ჯარიმით.

რატომ არის ადვოკატის ჩართვა ამ კატეგორიის საქმეებში გადამწყვეტი?

საქმის შედეგი ხშირად არსებითად არის დამოკიდებული იმაზე, დადგინდება თუ არა უნებართვობის, კომპიუტერული სისტემის ცნების, ზიანის ოდენობის და დამამძიმებელი ნიშნების არსებობა. ადვოკატი ამ ყველა ელემენტს ცალ-ცალკე ამოწმებს და მტკიცებულებების საფუძველზე თავდაცვით პოზიციას აყალიბებს.

3 წთ·10 იან 2026

რას ნიშნავს კომპიუტერულ სისტემაში უნებართვო შეღწევა მუხლი 284-ის მიხედვით

საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის მუხლი 284 აწესრიგებს პასუხისმგებლობას კომპიუტერულ სისტემაში უნებართვო შეღწევისათვის. ყოველდღიურ მეტყველებაში ამ ქმედებას ხშირად „ჰაკერობას“ უწოდებენ, თუმცა სამართლებრივი შეფასებისათვის გადამწყვეტი არა სახელწოდებაა, არამედ კანონით განსაზღვრული ცნებები და მოცემული შემთხვევის ფაქტობრივი გარემოებებია. თუ თქვენს წინააღმდეგ ამ მუხლით არის აღძრული საქმე, სასურველია დაუყოვნებლივ გაეცნოთ იმას, რასაც კანონი ზუსტად ითხოვს, რომელი გარემოებები ამძიმებს პასუხისმგებლობას და სად იხსნება რეალური თავდაცვითი არგუმენტები. ამ გვერდზე დეტალურად არის განმარტებული მუხლის შინაარსი, სასჯელის ყველა ზომა და ის საკითხები, რომლებზეც ადვოკატის მხრიდან ჩართვა წარმოუდგენლად მნიშვნელოვანია.

ქმედების შემადგენლობა – რას ადგენს კანონი

მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დანაშაულია კომპიუტერულ სისტემაში უნებართვო შეღწევა. ქმედების სწორი სამართლებრივი შეფასებისათვის კანონი რამდენიმე ძირითად ცნებას განმარტავს:

  • კომპიუტერული სისტემა არის ნებისმიერი მოწყობილობა ან მექანიზმი, ანდა ერთმანეთთან დაკავშირებულ მოწყობილობათა ან მექანიზმთა ჯგუფი, რომელიც პროგრამის მეშვეობით ავტომატურად ამუშავებს მონაცემებს. კანონი პირდაპირ აჩვენებს, რომ ამ ცნებაში ვხვდებიან პერსონალური კომპიუტერი, ნებისმიერი მოწყობილობა მიკროპროცესორით და მობილური ტელეფონიც კი;
  • კომპიუტერული მონაცემი არის კომპიუტერულ სისტემაში დამუშავებისათვის ხელსაყრელი ნებისმიერი ფორმით გამოსახული ინფორმაცია, მათ შორის პროგრამა, რომელიც უზრუნველყოფს კომპიუტერული სისტემის ფუნქციონირებას;
  • უნებართვო გულისხმობს უკანონოს, აგრეთვე იმ შემთხვევასაც, როდესაც უფლების მფლობელს პირდაპირ ან არაპირდაპირ არ გადაუცია უფლება ქმედების ჩამდენი პირისათვის.

ამ განმარტებებიდან ნათელი ხდება, რომ საქმის გადამწყვეტი კითხვა ხშირად სწორედ უფლების არსებობაა: თუ პირს სისტემის მფლობელისაგან, პირდაპირ თუ არაპირდაპირ, შეღწევის უფლება ჰქონდა მიცემული, უნებართვობის ნიშანი ქმედებას არ აქვს. ამიტომ საქმეებში ადვოკატი ჯერ ყველაფერს ადგენს, ვინ, როდის და რა ფორმით აძლევდა ან უარყოფდა ამ უფლებას, და ამ ფაქტობრივ გარემოებებს ადასტურებს მტკიცებულებებით.

სასჯელი პირველი ნაწილით

მუხლის პირველი ნაწილით კომპიუტერულ სისტემაში უნებართვო შეღწევისათვის გათვალისწინებულია ჯარიმა ან გამასწორებელი სამუშაო ვადით ორ წლამდე ანდა თავისუფლების აღკვეთა იმავე ვადით, ანუ ორ წლამდე. ამ ნაწილით საქმე ყველაზე ხშირად ისეთ შემთხვევებს ეხება, როდესაც ქმედება ჩადენილია დამამძიმებელი ნიშნების გარეშე. სასჯელის კონკრეტული ზომის შერჩევა დამოკიდებულია იმაზე, რამდენად დასაბუთებული იქნება ბრალდება და რამდენად დამაჯერებლად იქნება წარმოდგენილი თავდაცვითი პოზიცია. ამასთან, თუმცა ჯარიმა და გამასწორებელი სამუშაო უფრო რბილი ალტერნატივებია, მათი რეალური გამოყენებაც კი მოითხოვს იმის დამადასტურებას, რომ ქმედების შემადგენლობა და მისი ყველა ელემენტი სწორად არის დადგენილი, და სწორედ აქ იხსნება თავდაცვის მთავარი სამუშაო.

განახლდა: 14 ოქტ 2026

გადამოწმებულია მოქმედ კანონმდებლობასთან: 9 ივლ 2026

მსგავსი სერვისები

კომპიუტერულ სისტემაში უნებართვო შეღწევა (მუხლი 284)ინტერნეტ თაღლითობა (მუხლი 180) - ადვოკატიპერსონალური მონაცემების უკანონო მოპოვება/გამოყენება (მუხლი 157)კიბერდანაშაული (თავი XXXV) - ადვოკატიკიბერდანაშაული და კომპიუტერული თაღლითობა (მუხლი 284-286)კომპიუტერული მონაცემების ხელყოფა (მუხლი 286)იდენტობის მოპარვა / თაღლითობა (მუხლი 180)კომპიუტერულ სისტემაში უნებართვო შეღწევა (მუხლი 284)ფიშინგი / კიბერთაღლითობა (მუხლი 180/284)პერსონალური მონაცემების უკანონო მოპოვება (მუხლი 157)კიბერგამოძალვა / Ransomware (მუხლი 181/284)კიბერდევნა და ადევნება (მუხლი 151¹)ადევნება ელექტრონული კომუნიკაციის საშუალებით (მუხლი 151-1)ელექტრონული აღმოჩენის სერვისები