კორუფცია და თანამდებობრივი დანაშაულები

საბიუჯეტო თანხების მიტაცება/გაფლანგვა (მუხლი 182)

რა სასჯელი ითვალისწინებს საბიუჯეტო თანხების გაფლანგვისთვის?

პირველი ნაწილით — ჯარიმა, შინაპატიმრობა ექვსი თვიდან ორ წლამდე ან პატიმრობა სამიდან ხუთ წლამდე; მეორე ნაწილით — ჯარიმა ან პატიმრობა ოთხიდან შვიდ წლამდე; მესამე ნაწილით — პატიმრობა შვიდიდან თერთმეტ წლამდე.

რატომ არის მნიშვნელოვანი მართლზომიერი მფლობელობის ნიშანი?

კანონი პირდაპირ განსაზღვრავს, რომ დანაშაული ჩადენილად ითვლება მხოლოდ მაშინ, თუ ქონება ბრალდებულის მართლზომიერ მფლობელობაში ან გამგებლობაში იმყოფებოდა — საბიუჯეტო თანხების შემთხვევაში ეს კანონიერი გადაცემის საფუძველს ნიშნავს.

როდის იყენებს ბრალდება სამსახურებრივ მდგომარეობას?

მეორე ნაწილის ნიშანია სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით ჩადენა — ანუ პირი ქმედებას თანამდებობრივი შესაძლებლობებით ახორციელებს.

რას აანალიზებს ადვოკატი?

თანხის მოძრაობის ჯაჭვს, დანიშნულების დარღვევის ფაქტს, განზრახვის არსებობას, ზიანის ოდენობას და საბუღალტრო ექსპერტიზის დასკვნებს.

3 წთ·10 იან 2026

საბიუჯეტო თანხების გაფლანგვა — მუხლი 182-ის გამოყენება

საბიუჯეტო თანხებთან დაკავშირებული ბრალდებები საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის მე-182 მუხლის გამოყენების სფეროს ეკუთვნის. კანონის თანახმად, დანაშაულია სხვისი ნივთის ან ქონებრივი უფლების მართლსაწინააღმდეგო მითვისება ან გაფლანგვა, თუ ეს ნივთი ან ქონებრივი უფლება მიმთვისებლის ან გამფლანგველის მართლზომიერ მფლობელობაში ან გამგებლობაში იმყოფებოდა. საბიუჯეტო და საჯარო თანხების შემთხვევაში ეს ზუსტად ის სიტუაციაა: თანხა პირს — ხშირად თანამდებობის პირს ან მასალით პასუხისმგებელ პირს — კანონიერად ებარა განსაზღვრული დანიშნულებით, და მან ის ამ დანიშნულების საწინააღმდეგოდ გამოიყენა.

ასეთი საქმეები ყოველთვის ფართო დოკუმენტაციას ეყრდნობა: ბიუჯეტის განკარგვის აქტებს, ხელშეკრულებებს, გადახდის დოკუმენტებს და შიდა აღრიცხვას. სწორედ ამ მასალის დეტალური ანალიზი განსაზღვრავს, როგორ აიგება ბრალდება და სად არის დაცვის შესაძლებლობები.

დანაშაულის აუცილებელი ნიშანი — მართლზომიერი მფლობელობა

მუხლის ტექსტი პირდაპირ განსაზღვრავს, რომ დანაშაული ჩადენილად ითვლება მხოლოდ მაშინ, თუ ნივთი ან ქონებრივი უფლება ბრალდებულის მართლზომიერ მფლობელობაში ან გამგებლობაში იმყოფებოდა. საბიუჯეტო თანხების კონტექსტში ეს ნიშნავს, რომ პირს თანხა გადაეცა კანონიერი საფუძვლით — თანამდებობრივი უფლებამოსილებით, დელეგირებული უფლებით ან სხვა კანონიერი მექანიზმით. ეს გარემოება ადვოკატის პირველი შემოწმების საგანია.

სასჯელი — სამი საფეხური

პირველი ნაწილით გათვალისწინებული ქმედება ისჯება ჯარიმით ან შინაპატიმრობით ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე ანდა თავისუფლების აღკვეთით ვადით სამიდან ხუთ წლამდე. მეორე ნაწილი — წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფის მიერ, არაერთგზის, მნიშვნელოვანი ზიანის ან სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით ჩადენილი ქმედება — ისჯება ჯარიმით ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ოთხიდან შვიდ წლამდე, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით ვადით სამ წლამდე. მესამე ნაწილი — ორგანიზებული ჯგუფის მიერ, დიდი ოდენობით ან იმ პირის მიერ, ვინც ორჯერ ან მეტჯერ იყო ნასამართლევი სხვისი ნივთის მართლსაწინააღმდეგო მისაკუთრებისათვის ან გამოძალვისათვის — ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით შვიდიდან თერთმეტ წლამდე, იმავე ჩამორთმევით.