აქციონერთა ჩაგვრის სარჩელები (Shareholder Oppression Claims) წარმოადგენს კორპორაციული სამართლის სპეციფიკურ მიმართულებას, რომელიც იცავს უმცირესობაში მყოფ პარტნიორებს (აქციონერებს) უმრავლესობის მიერ განხორციელებული არაკეთილსინდისიერი ქმედებებისგან. საქართველოში, სადაც ბიზნესების უმეტესობა მცირე და საშუალო ზომის შპს-ების სახით ოპერირებს, „პარტნიორთა ჩაგვრა“ ხშირი პრობლემაა. ეს ხდება მაშინ, როდესაც მაკონტროლებელი პარტნიორები (უმრავლესობა) ბოროტად იყენებენ თავიანთ ძალაუფლებას: არიგებენ დივიდენდებს მხოლოდ საკუთარ თავზე (მაგალითად, ხელფასების სახით), არ აწვდიან ინფორმაციას უმცირესობას, ან იღებენ გადაწყვეტილებებს, რომლებიც ამცირებს უმცირესობის წილის ღირებულებას. ასეთ დროს უმცირესობა გრძნობს თავს „ტყვედ“ საკუთარ კომპანიაში, რადგან ვერც მართვაში მონაწილეობს და ვერც წილს ყიდის სამართლიან ფასად. Legal.ge გთავაზობთ წვდომას კორპორაციულ ადვოკატებზე, რომლებიც დაგეხმარებიან თქვენი უფლებების აღდგენაში, იქნება ეს ზიანის ანაზღაურება, წილის იძულებითი გამოსყიდვა თუ კომპანიის მართვის პროცესში ჩართვა.
რას მოიცავს აქციონერთა ჩაგვრის სერვისი?
ეს სერვისი ფოკუსირებულია უმცირესობის ინტერესების დაცვაზე და კორპორაციული სამართლიანობის აღდგენაზე. მომსახურება მოიცავს:
- დივიდენდის გაცემის მოთხოვნა: დავა უმრავლესობის წინააღმდეგ, რომელიც მიზანმიმართულად არ ანაწილებს მოგებას უმცირესობის „გასატეხად“.
- ინფორმაციის გამოთხოვა: სასამართლოს გზით კომპანიის ფინანსური დოკუმენტაციისა და ხელშეკრულებების მოპოვება, რასაც დირექტორი მალავს.
- წილის სამართლიანი გამოსყიდვა: მოთხოვნა, რომ უმრავლესობამ ან კომპანიამ გამოისყიდოს დაჩაგრული პარტნიორის წილი საბაზრო ფასად.
- ზიანის ანაზღაურება: სარჩელი იმ ზარალის ანაზღაურებაზე, რომელიც მიადგა პარტნიორს უმრავლესობის არაკეთილსინდისიერი გადაწყვეტილებებით.
- გადაწყვეტილებების ბათილობა: პარტნიორთა კრების იმ ოქმების გასაჩივრება, რომლებიც მიღებულია უმცირესობის ინტერესების უგულებელყოფით.
რეალური სიტუაციები, როდესაც გჭირდებათ ადვოკატი
მაგალითად, თქვენ ფლობთ კომპანიის 20%-ს. დანარჩენი 80% ეკუთვნის ორ ძმას, რომლებიც ასევე არიან დირექტორები. ისინი იწერენ უზარმაზარ ხელფასებს და პრემიებს, ყიდულობენ ძვირადღირებულ მანქანებს კომპანიის ხარჯზე, ხოლო წლის ბოლოს აცხადებენ, რომ „მოგება არ არის“ და დივიდენდს არ გასცემენ. ეს არის კლასიკური ჩაგვრა. ადვოკატი დანიშნავს აუდიტს, დაადგენს ფარულ მოგებას და მოითხოვს თქვენი წილის შესაბამისი თანხის გადახდას ან დირექტორების პასუხისმგებლობას. მეორე მაგალითი: უმრავლესობამ მიიღო გადაწყვეტილება კაპიტალის გაზრდაზე ისე, რომ თქვენ არ გაქვთ ფული თანამონაწილეობისთვის, რითაც თქვენი 20% გადაიქცა 1%-ად. ადვოკატი გაასაჩივრებს ამ გადაწყვეტილებას, როგორც არაკეთილსინდისიერს.
საქართველოს საკანონმდებლო ჩარჩო
აქციონერთა უფლებები დაცულია „მეწარმეთა შესახებ კანონით“. ახალი კანონი (2022 წლიდან) აძლიერებს უმცირესობის უფლებებს და ადგენს „ზრუნვისა და ერთგულების მოვალეობას“ არა მხოლოდ დირექტორებისთვის, არამედ მაკონტროლებელი პარტნიორებისთვისაც. ეს ნიშნავს, რომ უმრავლესობამ არ უნდა გამოიყენოს თავისი ძალაუფლება უმცირესობის საზიანოდ. ასევე მნიშვნელოვანია „სამოქალაქო კოდექსის“ ზოგადი პრინციპები კეთილსინდისიერების შესახებ.
პროცესის მიმდინარეობა: ნაბიჯ-ნაბიჯ
1. მტკიცებულებების შეგროვება: წერილობითი მოთხოვნა ინფორმაციაზე და აუდიტის ჩატარება. 2. მოლაპარაკება: უმრავლესობისთვის წილის გამოსყიდვის შეთავაზება. 3. სარჩელი: სასამართლოში სარჩელის შეტანა ჩაგვრის ფაქტის დასადგენად. 4. ექსპერტიზა: კომპანიის და წილის რეალური ღირებულების დადგენა. 5. გადაწყვეტილება: სასამართლოს მიერ კომპენსაციის დაკისრება ან წილის იძულებითი გამოსყიდვა.
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
უმცირესობის უფლებების დაცვა რთული ბრძოლაა, რადგან უმრავლესობას ხელში უჭირავს კომპანიის რესურსები და ინფორმაცია. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით ადვოკატებს, რომლებსაც აქვთ სტრატეგიული გამოცდილება ასეთ ასიმეტრიულ დავებში და იციან, როგორ აიძულონ უმრავლესობა ანგარიში გაუწიონ თქვენს ინტერესებს.
განახლდა: ...