დროებითი (უზრუნველყოფის) ღონისძილები არბიტრაჟში ის ინსტრუმენტია, რომელიც აღსრულებადი გადაწყვეტილების ღირებულებას ინახავს: მანამ სანამ არბიტრაჟი საბოლოო გადაწყვეტილებას გამოიტანს, აქტივები, მტკიცებულებები ან არსებითი მდგომარეობა უნდა დაცული იყოს. „არბიტრაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონი ამ სფეროს მუხლებით 17-23 აწესრიგებს და მასში ორი ბლოკი გამოიყოფა: ღონისძილები, რომლებსაც თავად არბიტრაჟი იყენებს, და ღონისძილები, რომლებსაც სასამართლო არბიტრაჟის მხარდაჭერით გამოიყენებს. ამ გვერდზე განვმარტავთ ამ ნორმების სრულ ჯაჭვს — მოთხოვნიდან და პირობებიდან დაწყებული, სასამართლოს მიერ აღსრულებასა და უარის თქმის საფუძვლებით დამთავრებული.
არბიტრაჟის მიერ ღონისძილების გამოყენება (მუხლი 17)
მუხლი 17-ის პირველი პუნქტის თანახმად, საარბიტრაჟო განხილვის დაწყებამდე ან განხილვის ნებისმიერ სტადიაზე, საბოლოო საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების გამოტანამდე, მხარეს შეუძლია შუამდგომლობით მიმართოს არბიტრაჟს უზრუნველყოფის ღონისძილების გამოყენების შესახებ, თუ ეს არ ეწინააღმდეგება საარბიტრაჟო შეთანხმებას. არბიტრაჟი მხარის მიმართვის საფუძველზე, წერილობითი გადაწყვეტილებით, გონივრულ ვადაში ავალდებულებს მხარეს: შეინარჩუნოს ან აღადგინოს პირვანდელი მდგომარეობა საბოლოო გადაწყვეტილებამდე; მიიღოს ზომები, რომლებიც დაკავშირებულია მეორე მხარისთვის ან საარბიტრაჟო წარმოებისთვის ზიანის მიყენების თავიდან აცილებასთან; განახორციელოს ღონისძილებები იმ აქტივების შესანარჩუნებლად, რომლებითაც აღსრულდება შემდგომი გადაწყვეტილება; ან შეინახოს და შეინარჩუნოს მტკიცებულებები, რომლებიც შესაძლოა უკავშირდებოდეს დავას და მის გადაწყვეტას.
გამოყენების პირობები და გარანტია (მუხლი 18)
მუხლი 18 ადგენს სამ პირობას, რომლებიც მხარემ უნდა დაასაბუთოს ღონისძილების მოთხოვნისას: პირველი — ღონისძილების გამოუყენებლობამ შეიძლება გამოიწვიოს ისეთი ზიანი, რომლის თავიდან აცილებაც მეორე მხარისთვის ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების დაკისრებით შეუძლებელი იქნება; მეორე — გამოუყენებლობით გამოწვეული ზიანი მნიშვნელოვნად აღემატება იმ ზიანს, რომელიც შესაძლოა მიადგეს იმ მხარეს, რომლის წინააღმდეგაც ღონისძილებებია მიმართული; მესამე — არსებობს საფუძვლიანი ვარაუდი, რომ სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდება, თუმცა ეს ვარაუდი არბიტრაჟის მიერ შემდგომი გადაწყვეტილების გამოტანაზე გავლენას არ ახდენს. მტკიცებულებების შენახვის ტიპის ღონისძილებებზე ეს მოთხოვნები მხოლოდ იმ ფარგლებში გამოიყენება, რომელშიც არბიტრაჟი მიზანშეწონილად მიიჩნევს. არბიტრაჟი უფლებამოსილია მოსთხოვოს მხარეს შესაბამისი უზრუნველყოფის გარანტიის წარმოდგენა, ხოლო თუ დაადგენს, რომ ღონისძილებები არ უნდა ყოფილიყო გამოყენებული, მხარეს ეკისრება პასუხისმგებლობა ხარჯებსა და ზიანზე.










