როდესაც მხარეები საარბიტრაჟო დებულებას აწყობენ, ერთ-ერთი პირველი გადაწყვეტილება შეეხება იმას, ადმინისტრირებული არბიტრაჟი იქნება თუ ად ჰოკ — ანუ სპეციალიური ინსტიტუტის მართვის გარეშე, მხოლოდ მხარეთა და არბიტრთა მიერ ორგანიზებული განხილვა. „არბიტრაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონი ორივე მოდელს ერთნაირად აღიარებს, თუმცა თითოეულისთვის სხვაგვარად ივსება ის ხარვეზები, რომლებიც დებულებაში ან შეთანხმებაში განუზღვრელი რჩება. ამ გვერდზე განვმარტავთ კანონის მუხლებს 2, 10 და 24: რა ჰქვია ინსტიტუტის არჩევანს იურიდიულ ეფექტს, როგორ განისაზღვრება არბიტრთა რაოდენობა და ვინ ადგენს განხილვის წესს, თუ მხარეები ამაზე ვერ შეთანხმდნენ.
ინსტიტუტის არჩევანი და მისი წესების ინკორპორაცია (მუხლი 2)
მუხლის მე-2 პუნქტი შეიცავს იმ ნორმას, რომელიც ინსტიტუციურ არბიტრაჟს მისცემს გადამწყვეტი მნიშვნელობას: მხარეთა შეთანხმება კონკრეტულ საარბიტრაჟო დაწესებულებაზე მოიცავს შეთანხმებას ამავე საარბიტრაჟო დაწესებულების წესებზე. ეს ნიშნავს, რომ როცა ხელშეკრულებაში მიუთითებთ კონკრეტულ არბიტრაჟის ინსტიტუტს, კანონის თვალსაზრისით თქვენ თანხმდებით არა მხოლოდ იმაზე, თუ სად განიხილება დავა, არამედ იმ წესებზეც, რომლებითაც ეს ინსტიტუტი საკუთარ განხილვებს მართავს. ზოგადად, მხარეები შეიძლება შეთანხმდნენ საარბიტრაჟო წარმოების წესებზეც: ასეთი შეთანხმება მოიცავს იმ წესებს, რომლებზედაც მხარეები საარბიტრაჟო შეთანხმებაში მიუთითებენ. ად ჰოკ არბიტრაჟის დროს ეს ნორმა პირიქით მუშაობს: ინსტიტუტი არჩეული არ არის, ამიტომ წესების წყაროს მხარეთა პირდაპირი შეთანხმება წარმოადგენს, ხოლო ხარვეზის შემთხვევაში — კანონის დისპოზიტიური ნორმები და არბიტრაჟის საკუთარი გადაწყვეტილება.