საერთაშორისო არბიტრაჟი

ინვესტორ–სახელმწიფო არბიტრაჟი (ICSID)

ავრცელდება თუ არა „არბიტრაჟის შესახებ“ კანონი ICSID არბიტრაჟზე?

არა — კანონის მოქმედების სფერო კერძო ქონებრივ დავებსა და საჯარო-კერძო თანამშრომლობის ხელშეკრულებებს მოიცავს; ინვესტორ–სახელმწიფო დავა ხელშეკრულებითი რეჟიმია.

რა წესით აღიარებენ ICSID გადაწყვეტილებებს?

საერთაშორისო კონვენციით დადგენილი სპეციალური წესით, და არა ეროვნული არბიტრაჟის კანონის ზოგადი ნორმებით.

რა არის გადამწყვეტი კვალიფიკაციისთვის?

დავის წყარო: კერძო ხელშეკრულება თუ საერთაშორისო საინვესტიციო ხელშეკრულება — აქედან გამომდინარეობს ფორუმი და გამოსაყენებელი წესები.

რომელი ვერიფიცირებული სპეციალისტები მუშაობენ სერვისზე „ინვესტორ–სახელმწიფო არბიტრაჟი (ICSID)“ Legal.Ge-ზე?

Legal.Ge-ზე დავების გადაწყვეტა და სასამართლო წარმომადგენლობა-ის მიმართულებით მუშაობს 9 ვერიფიცირებული სპეციალისტი, მათ შორის: გურანდა გრიგოლია (ადვოკატი; ინგლისური, გერმანული, ქართული; კონსულტაცია ₾200), ნინო დარსაველიძე (იურისტი; ქართული, ინგლისური, რუსული; კონსულტაცია ₾150), სულხან კაპანაძე (სასამართლო წარმომადგენლობა; ქართული, ინგლისური; კონსულტაცია ₾100), ნუგზარ მოსიძე (ადვოკატი, იურიდიული ფირმა Legalis-ლიგალის-ის დამფუძნებელი და მმართველი პარტნიორი, ბავშთა უფლებათა სპეციალისტი, კორპორატიული იურისტი; ქართული, ინგლისური), დავით ელისაბედაშვილი (კერძო აღმასრულებელი; ქართული, ინგლისური, რუსული; კონსულტაცია ₾100). სრული პროფილების შედარება და კითხვის გაგზავნა შეგიძლიათ აქ: Legal.Ge (დავების გადაწყვეტა და სასამართლო წარმომადგენლობა).

3 წთ·1 სექ 2026

ინვესტორ–სახელმწიფო არბიტრაჟი ფუნდამენტურად განსხვავებული რეჟიმია იმ კომერციულ არბიტრაჟთან შედარებით, რომელსაც „არბიტრაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონი აწესრიგებს. ეს გვერდი განმარტავს, სად გადის საზღვარი: რას მოიცავს ამ კანონის მოქმედების სფერო მუხლი 1-ის მიხედვით, რა როლი აქვს მუხლი 2-ში განწერილ ინსტიტუციურ წესებზე შეთანხმების ინკორპორაციის ნორმას, და რატომ არ ცვივდება ხელშეკრულებითი (საერთაშორისო საინვესტიციო) არბიტრაჟი ამ კანონის ჩარჩოში. ICSID აქ წარმოვაჩენთ როგორც საერთაშორისო ხელშეკრულებებზე აგებულ რეჟიმს — ზოგადი, ინსტიტუციური აღწერით, ვინაიდან აღნიშნული კონვენციების ტექსტი ქართულ სამართლებრივ კორპუსში არ იძიება და მათი დეტალური ანალიზი ცალკე კვლევის საგანია.

კანონის მოქმედების სფერო და მისი ზღვარი (მუხლი 1)

მუხლი 1 ადგენს, რომ „არბიტრაჟის შესახებ“ კანონი განსაზღვრავს საქართველოში არბიტრაჟის შექმნის, საარბიტრაჟო წარმოებისა და საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების წესებს, ისევე როგორც საქართველოს ფარგლებს გარეთ გამოტანილი გადაწყვეტილების ცნობისა და აღსრულების წესებს. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, არბიტრაჟი უფლებამოსილია განიხილოს პირთა თანასწორობაზე დამყარებული კერძო ხასიათის ქონებრივი დავა, რომლის მოწესრიგებაც მხარეებს შეუძლიათ ერთმანეთს შორის, და „საჯარო და კერძო თანამშრომლობის შესახებ“ კანონით გათვალისწინებული საჯარო და კერძო თანამშრომლობის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებული დავა. აქედან მკაფიოდ ჩანს ზღვარი: ინვესტორსა და სახელმწიფოს შორის ხელშეკრულებაზე — ორმხრივ საინვესტიციო ხელშეკრულებასა თუ ენერგეტიკული ქარტიის ხელშეკრულებაზე — დაფუძნებული დავა ამ კატეგორიებში არ ჯდება. ასეთი დავა წარმოიშობა არა კერძო სამართლის, არამედ საერთაშორისო საჯარო სამართლის წყაროდან და მისი განხილვა საერთაშორისო ხელშეკრულებებით შექმნილი მექანიზმების ფარგლებში ხდება. ამ გამიჯვნის ცოდნა დაზღვევის ღირებულება აქვს: კანონით გათვალისწინებული არბიტრაჟის კომპეტენციის ფარგლებში დარჩენილი დავა ეროვნული წესებით მიდის, ხელშეკრულებითი დავა კი სრულიად სხვა წესებს ექვემდებარება, დაწყებული ფორუმის არჩევნიდან დამთავრებული გადაწყვეტილების აღსრულების რეჟიმით.

ინსტიტუციური წესების ინკორპორაცია და ხიდი ICSID-მდე (მუხლი 2)

მუხლის მე-2 პუნქტი კვლავ სასარგებლო ჩარჩოს იძლევა: მხარეთა შეთანხმება საარბიტრაჟო წარმოების წესებზე მოიცავს იმ წესებს, რომლებზედაც მხარეები საარბიტრაჟო შეთანხმებაში მიუთითებენ, ხოლო შეთანხმება კონკრეტულ საარბიტრაჟო დაწესებულებაზე მოიცავს შეთანხმებას ამავე დაწესებულების წესებზე. კომერციულ არბიტრაჟში სწორედ ეს ნორმა აქცევს ინსტიტუტის არჩევანს გადამწყვეტად. ICSID-ის შემთხვევაში მსგავსი ლოგიკა სხვა დონეზე მუშაობს: ინვესტიციური ხელშეკრულებები და მათი დავების გადაწყვეტის წესები თავად საერთაშორისო ხელშეკრულებით არის დადგენილი, და არა მხარეთა კერძო შეთანხმებით — ამიტომ აღნიშნული რეჟიმი ქართული კანონის ინკორპორაციის ნორმას არ ეყრდნობა. აქვე უნდა ითქვას მკაფიოდ: ICSID-ის გადაწყვეტილებები აღიარებასა და აღსრულებას საერთაშორისო კონვენციით დადგენილი სპეციალური წესით ექვემდებარება და არა „არბიტრაჟის შესახებ“ კანონის შესაბამისი თავის ზოგადი ნორმებით.

განახლდა: 14 ოქტ 2026

დავების გადაწყვეტა და სასამართლო წარმომადგენლობის სპეციალისტები

ეს იურისტები იმავე სამართლის სფეროში მუშაობენ და ამ საკითხშიც დაგეხმარებიან.

გურანდა გრიგოლია

გურანდა გრიგოლია

ადვოკატი

კომპანიის სპეციალისტი
წამყვანი სპეციალისტისწრაფი გამოხმაურება

ჩართავს ჩატს/კონსულტაციის პროცესს Legal.Ge-ზე

პროფილის ნახვა
ნინო დარსაველიძე

ნინო დარსაველიძე

იურისტი

დამოუკიდებელი

ჩართავს ჩატს/კონსულტაციის პროცესს Legal.Ge-ზე

პროფილის ნახვა
სულხან კაპანაძე

სულხან კაპანაძე

სასამართლო წარმომადგენლობა

კომპანიის სპეციალისტი

ჩართავს ჩატს/კონსულტაციის პროცესს Legal.Ge-ზე

პროფილის ნახვა
ნუგზარ მოსიძე

ნუგზარ მოსიძე

ადვოკატი, იურიდიული ფირმა Legalis-ლიგალის-ის დამფუძნებელი და მმართველი პარტნიორი, ბავშთა უფლებათა სპეციალისტი, კორპორატიული იურისტი

დამოუკიდებელი

ჩართავს ჩატს/კონსულტაციის პროცესს Legal.Ge-ზე

პროფილის ნახვა
დავით ელისაბედაშვილი

დავით ელისაბედაშვილი

კერძო აღმასრულებელი

კომპანიის სპეციალისტი

ჩართავს ჩატს/კონსულტაციის პროცესს Legal.Ge-ზე

პროფილის ნახვა
გიორგი აბულაძე

გიორგი აბულაძე

იურისტი (PhDc), მედიატორი, ტრენერი

დამოუკიდებელი

ჩართავს ჩატს/კონსულტაციის პროცესს Legal.Ge-ზე

პროფილის ნახვა
გიორგი ფანცულაია

გიორგი ფანცულაია

ადვოკატი, "გიორგი ფანცულაია და პარტნიორები"-ს დამფუძნებელი

კომპანიის სპეციალისტი

ჩართავს ჩატს/კონსულტაციის პროცესს Legal.Ge-ზე

პროფილის ნახვა
სალომე კობერიძე

სალომე კობერიძე

კომპანიის სპეციალისტი

ჩართავს ჩატს/კონსულტაციის პროცესს Legal.Ge-ზე

პროფილის ნახვა
ლექსო სვიმონიშვილი

ლექსო სვიმონიშვილი

ადვოკატი

კომპანიის სპეციალისტი

ჩართავს ჩატს/კონსულტაციის პროცესს Legal.Ge-ზე

პროფილის ნახვა

თქვენ ასევე შეგიძლიათ დატოვოთ დავალება

აღწერეთ საკითხი ერთხელ და დაელოდეთ გამოხმაურებას, შესაფერისი სპეციალისტი თავად დაგიკავშირდებათ.

დავალების განთავსება

არ ხართ დარწმუნებული, სწორი სერვისია?

Legal.Ge იურიდიულ კონსულტაციას არ გასცემს — თქვენი საკითხი პირდაპირ თქვენ მიერ შერჩეულ ვერიფიცირებულ სპეციალისტებთან იგზავნება.