კომერციული მედიაცია წარმოადგენს ბიზნესდავების გადაწყვეტის ალტერნატიულ, ეფექტურ და კონფიდენციალურ მექანიზმს, რომელიც სულ უფრო პოპულარული ხდება საქართველოში. სასამართლო დავებისგან განსხვავებით, სადაც გადაწყვეტილებას მოსამართლე იღებს, მედიაციის პროცესში ნეიტრალური მესამე პირი — მედიატორი, ეხმარება მხარეებს შეთანხმების მიღწევაში. ეს პროცესი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ბიზნესსექტორისთვის, რადგან ის საშუალებას იძლევა, თავიდან იქნეს აცილებული ხანგრძლივი და ძვირადღირებული სასამართლო განხილვები, შენარჩუნდეს პარტნიორული ურთიერთობები და დაცული იყოს კომერციული საიდუმლოება. საქართველოში კომერციული მედიაცია რეგულირდება სპეციალური კანონმდებლობით, რაც პროცესს სამართლებრივ ჩარჩოში აქცევს და მხარეებს აღსრულებადი შეთანხმების მიღწევის გარანტიას აძლევს. ბიზნესისთვის დრო ფულია, ამიტომ მედიაცია, რომელიც ხშირად რამდენიმე კვირაში სრულდება, წარმოადგენს რაციონალურ არჩევანს ნებისმიერი ტიპის კომერციული უთანხმოების დროს.
რას მოიცავს კომერციული მედიაციის მომსახურება?
კომერციული მედიაცია მოიცავს ბიზნესთან დაკავშირებული დავების ფართო სპექტრს. ეს მომსახურება განკუთვნილია როგორც მსხვილი კორპორაციებისთვის, ისე მცირე და საშუალო ბიზნესისთვის (SME), ინდივიდუალური მეწარმეებისა და სტარტაპებისთვის. მედიაციის პროცესი შეიძლება წარიმართოს როგორც სასამართლო დავის დაწყებამდე (კერძო მედიაცია), ისე სასამართლო განხილვის პარალელურად (სასამართლო მედიაცია). ძირითადი მიმართულებები მოიცავს:
- სახელშეკრულებო დავების მოგვარება: დავები ხელშეკრულების პირობების დარღვევის, შეუსრულებლობის ან არაჯეროვანი შესრულების თაობაზე პარტნიორებს, მომწოდებლებსა და კლიენტებს შორის.
- პარტნიორთა შორის უთანხმოებები: კომპანიის დამფუძნებლებს, აქციონერებსა ან დირექტორებს შორის წარმოშობილი კონფლიქტების დარეგულირება (მაგალითად, დივიდენდების განაწილება, მართვის სტრატეგია).
- სამშენებლო და უძრავი ქონების დავები: დეველოპერებს, მშენებლებსა და დამკვეთებს შორის წარმოშობილი უთანხმოებები ვადების, ხარისხისა და ანაზღაურების თაობაზე.
- ინტელექტუალური საკუთრების დავები: საავტორო უფლებების, სასაქონლო ნიშნებისა და პატენტების გამოყენებასთან დაკავშირებული კონფლიქტების მოგვარება ლიცენზიატებსა და უფლებით მოსარგებლეებს შორის.
- საბანკო და საფინანსო დავები: დავები სასესხო ვალდებულებების, რესტრუქტურიზაციისა და ფინანსური ინსტრუმენტების გარშემო.
- საოჯახო ბიზნესის დავები: სპეციფიკური კონფლიქტები, სადაც ერთმანეთს კვეთს ოჯახური ურთიერთობები და კომერციული ინტერესები.
რეალური სიტუაციები, როდესაც გჭირდებათ კომერციული მედიატორი
კომერციული მედიაცია იდეალური გამოსავალია ისეთ სიტუაციებში, როდესაც მხარეებს სურთ ურთიერთობის შენარჩუნება ან სწრაფი შედეგი. მაგალითად, წარმოიდგინეთ სიტუაცია, როდესაც ორ კომპანიას შორის გრძელვადიანი მიწოდების ხელშეკრულებაა გაფორმებული, მაგრამ ერთ-ერთი მხარე არღვევს გადახდის ვადებს დროებითი ფინანსური სირთულეების გამო. სასამართლო დავა გაწყვეტს ურთიერთობას და წლობით გაიწელება, მედიაცია კი საშუალებას იძლევა შედგეს ვალის რესტრუქტურიზაციის გეგმა და ბიზნესპარტნიორობა გაგრძელდეს. სხვა შემთხვევაში, სტარტაპის დამფუძნებლებს შორის შესაძლოა წარმოიშვას უთანხმოება წილების გადანაწილების ან კომპანიის განვითარების ხედვის შესახებ; მედიატორი ეხმარება მათ გამოსავლის პოვნაში კომპანიის დაშლის გარეშე. ასევე, ხშირია შემთხვევები, როდესაც სამშენებლო კომპანიასა და დამკვეთს შორის დავაა შესრულებული სამუშაოს ხარისხზე — მედიაცია იძლევა საშუალებას, მოხდეს ექსპერტული შეფასება და კომპენსაციის შეთანხმება სასამართლო პროცესის გარეშე.
საქართველოს საკანონმდებლო ჩარჩო
საქართველოში კომერციული მედიაციის პროცესი მკაცრად რეგულირდება და მხარდაჭერილია კანონმდებლობით. ძირითადი მარეგულირებელი აქტია „საქართველოს კანონი მედიაციის შესახებ“, რომელიც ძალაში შევიდა 2020 წელს და განსაზღვრავს მედიაციის პრინციპებს, მედიატორის სტატუსს და პროცესის კონფიდენციალურობას. ასევე მნიშვნელოვანია „საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი“, რომელიც არეგულირებს სასამართლო მედიაციას და კერძო მედიაციის შედეგად მიღწეული შეთანხმების აღსრულების წესს. კანონმდებლობის თანახმად, მედიაციის პროცესში მიღწეული შეთანხმება, თუ ის დადასტურდება სასამართლოს მიერ ან სანოტარო წესით, იძენს ისეთივე იურიდიულ ძალას, როგორიც სასამართლო გადაწყვეტილებას აქვს. „საქართველოს კანონი ნოტარიატის შესახებ“ ასევე იძლევა საშუალებას, რომ მედიაციის შედეგად გაფორმებულ მორიგების აქტზე გაიცეს სააღსრულებო ფურცელი. ეს საკანონმდებლო ბაზა ქმნის მყარ გარანტიას, რომ მედიაციის პროცესი არის ლეგიტიმური, დაცული და შედეგიანი.
პროცესის მიმდინარეობა: ნაბიჯ-ნაბიჯ
კომერციული მედიაციის პროცესი, როგორც წესი, რამდენიმე ეტაპს მოიცავს. პირველი ნაბიჯი არის მედიაციის ინიცირება, რაც შეიძლება მოხდეს მხარეთა შეთანხმებით (მედიაციის დათქმა ხელშეკრულებაში) ან დავის წარმოშობის შემდეგ ერთობლივი გადაწყვეტილებით. შემდეგ ხდება მედიატორის შერჩევა — მხარეები ირჩევენ კვალიფიციურ, ნეიტრალურ სპეციალისტს Legal.ge-ს პლატფორმიდან. მესამე ეტაპი არის მოსამზადებელი შეხვედრა, სადაც დგინდება პროცესის წესები და ვადები. ძირითადი ეტაპი მოიცავს მედიაციის სესიებს (როგორც ერთობლივს, ისე ინდივიდუალურს), სადაც მედიატორი ეხმარება მხარეებს ინტერესების გამოკვეთასა და ალტერნატივების განხილვაში. შეთანხმების მიღწევის შემთხვევაში ფორმდება სამედიაციო შეთანხმება, რომელიც სავალდებულო შესასრულებელი დოკუმენტია. საბოლოო ეტაპი შეიძლება იყოს შეთანხმების აღსრულებისთვის საჭირო პროცედურები (სასამართლო ან სანოტარო დამოწმება).
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
Legal.ge გთავაზობთ წვდომას საქართველოში სერტიფიცირებულ და გამოცდილ კომერციულ მედიატორებთან. ჩვენს პლატფორმაზე წარმოდგენილი სპეციალისტები არიან საქართველოს მედიატორთა ასოციაციის წევრები და ფლობენ სპეციალურ კვალიფიკაციას ბიზნესდავების დარეგულირებაში. Legal.ge-ს მეშვეობით მედიატორის მოძიება გაძლევთ საშუალებას, წინასწარ გაეცნოთ მათ გამოცდილებას, სპეციალიზაციას და რეიტინგს. იპოვეთ თქვენი ბიზნესის ინტერესების დამცველი პროფესიონალი Legal.ge-ზე და მოაგვარეთ დავა ეფექტურად, ზედმეტი ბიუროკრატიისა და სასამართლო ხარჯების გარეშე.
განახლდა: ...