სამშენებლო გირავნობის დავები (ე.წ. Mechanics Lien Claims) საქართველოში უკავშირდება მშენებლების, კონტრაქტორებისა და მასალების მიმწოდებლების უფლებების დაცვას, მიიღონ ანაზღაურება შესრულებული სამუშაოსთვის. სამშენებლო სექტორში ხშირია შემთხვევები, როდესაც დამკვეთი (დეველოპერი ან კერძო პირი) არ იხდის თანხას სამუშაოს დასრულების შემდეგ. საერთაშორისო პრაქტიკაში არსებობს „მექანიკოსის გირავნობის“ (Mechanics Lien) ცნება, რომელიც კონტრაქტორს აძლევს უფლებას, მოითხოვოს უფლება უძრავ ქონებაზე ვალის სანაცვლოდ. საქართველოში ამას არეგულირებს სამოქალაქო კოდექსი „ნარდობის“ ხელშეკრულებისა და „კანონისმიერი გირავნობის/იპოთეკის“ ან „დაკავების უფლების“ მექანიზმებით. ეს არის ძლიერი სამართლებრივი ინსტრუმენტი, რომელიც საშუალებას აძლევს მშენებელს, შეაჩეროს ობიექტის გასხვისება ან მოითხოვოს მისი რეალიზაცია ვალის დასაფარად. Legal.ge გთავაზობთ ადვოკატებს, რომლებიც დაეხმარებიან კონტრაქტორებს კუთვნილი თანხის ამოღებაში და საკუთრების უფლების შეზღუდვაში გადახდამდე.
რას მოიცავს სამშენებლო დავებისა და გირავნობის მომსახურება?
მომსახურება განკუთვნილია სამშენებლო კომპანიებისთვის, სარემონტო ბრიგადებისთვის, არქიტექტორებისა და სამშენებლო მასალების მომწოდებლებისთვის. ის მოიცავს:
- ვალის ამოღება შესრულებულ სამუშაოზე: სასამართლოში სარჩელის შეტანა შესრულებული სამუშაოს ანაზღაურების (მიღება-ჩაბარების აქტების საფუძველზე) მოთხოვნით.
- დაკავების უფლების გამოყენება: ობიექტზე კონტროლის შენარჩუნება ან დოკუმენტაციის გადაცემაზე უარის თქმა, სანამ დამკვეთი არ გადაიხდის თანხას.
- უზრუნველყოფის ღონისძიება (ყადაღა): მშენებარე ან დასრულებულ ობიექტზე ყადაღის დადება, რათა დამკვეთმა ვერ შეძლოს მისი გაყიდვა ვალის გადახდამდე.
- ხელშეკრულების შეწყვეტა და ზიანი: დავა, როდესაც დამკვეთი უსაფუძვლოდ წყვეტს კონტრაქტს და არ იხდის გაწეულ ხარჯებსა და მიუღებელ შემოსავალს.
- უხარისხო სამუშაოზე დავები (დამკვეთისთვის): დამკვეთის ინტერესების დაცვა, თუ კონტრაქტორი ითხოვს თანხას, მაგრამ სამუშაო შესრულებულია უხარისხოდ ან არასრულად.
რეალური სიტუაციები, როდესაც გჭირდებათ ეს მომსახურება
მაგალითად, თქვენ ხართ ფანჯრების კომპანია, რომელმაც დაამონტაჟა ფანჯრები ახალ კორპუსში. დეველოპერი გპირდებათ თანხის ჩარიცხვას, მაგრამ აგვიანებს, პარალელურად კი ყიდის ბინებს. თქვენ გჭირდებათ ადვოკატი, რათა სასწრაფოდ დაადოთ ყადაღა ბინებს ან მთლიან შენობას, სანამ ისინი გასხვისდება კეთილსინდისიერ მყიდველებზე. სხვა შემთხვევაში, თქვენ ააშენეთ კერძო სახლი, მაგრამ მესაკუთრე არ გიხდით ბოლო ტრანშს, მოტივით, რომ „არ მოსწონს ფერი“. ადვოკატი დაგეხმარებათ დაამტკიცოთ, რომ სამუშაო შესრულებულია სტანდარტების დაცვით და აიძულოთ მესაკუთრე გადაიხადოს თანხა.
საქართველოს საკანონმდებლო ჩარჩო
საქართველოში „Mechanics Lien“-ის ზუსტი ანალოგი არ არსებობს, მაგრამ „სამოქალაქო კოდექსის“ 629-656 მუხლები (ნარდობა) და 688-ე მუხლი (მენარდის გირავნობის უფლება მოძრავ ნივთზე) ქმნის დაცვის მექანიზმებს. უძრავ ქონებასთან მიმართებაში გამოიყენება ზოგადი ვალდებულებითი სამართალი და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული ყადაღა. მნიშვნელოვანია, რომ ხელშეკრულებაში გათვალისწინებული იყოს შესრულებული სამუშაოს ეტაპობრივი ჩაბარება. თუ დამკვეთი არ აწერს ხელს მიღება-ჩაბარების აქტს, ადვოკატს შეუძლია გამოიყენოს ექსპერტიზის დასკვნა სამუშაოს ფაქტობრივი შესრულების დასადასტურებლად.
პროცესის მიმდინარეობა: ნაბიჯ-ნაბიჯ
1. დოკუმენტაციის აუდიტი: ხელშეკრულების, ხარჯთაღრიცხვისა და შესრულების აქტების (ფორმა #2) შემოწმება. 2. პრეტენზია: ოფიციალური მოთხოვნის გაგზავნა გადახდაზე. 3. ყადაღა: სასამართლოსთვის მიმართვა ქონების დაყადაღების მოთხოვნით სარჩელის უზრუნველსაყოფად. 4. სარჩელი: ძირითადი სარჩელის შეტანა თანხის დაკისრებაზე. 5. ექსპერტიზა: საჭიროების შემთხვევაში, სამხარაულის ბიუროს ჩართვა შესრულებული სამუშაოს ღირებულებისა და ხარისხის დასადგენად.
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
სამშენებლო დავები ტექნიკურად რთულია და მოითხოვს სპეციფიკურ ცოდნას. დროული რეაგირება (ყადაღა) ხშირად ერთადერთი გზაა თანხის გადასარჩენად. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით იურისტებს, რომლებიც იცნობენ სამშენებლო ინდუსტრიას და დაგეხმარებიან თქვენი შრომის ანაზღაურების მიღებაში.
განახლდა: ...