სერვიტუტის დავები (Easement Disputes) ეხება სხვისი მიწის ნაკვეთით სარგებლობის შეზღუდულ უფლებას. ყველაზე ხშირად ეს არის „გზის სერვიტუტი“ — როდესაც ერთ მესაკუთრეს სჭირდება მეზობლის ნაკვეთის გავლა საკუთარ სახლამდე მისასვლელად, ან „კომუნიკაციების სერვიტუტი“ — წყლის მილების ან ელექტროსადენების გაყვანა სხვის ტერიტორიაზე. დავები წარმოიშობა მაშინ, როდესაც მიწის მესაკუთრე კეტავს გზას, ითხოვს არაგონივრულად მაღალ კომპენსაციას ან ხელს უშლის კომუნიკაციების გაყვანას. საქართველოში, სადაც განაშენიანება ხშირად ქაოტურია, ბევრი ნაკვეთი „ჩაკეტილ“ მდგომარეობაშია (არ აქვს პირდაპირი გასასვლელი საჯარო გზაზე), რაც სერვიტუტს სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანს ხდის. კვალიფიციური იურისტი დაგეხმარებათ დაამტკიცოთ „აუცილებელი გზის“ უფლება სასამართლოში ან მოილაპარაკოთ მეზობელთან სერვიტუტის პირობებზე და დაარეგისტრიროთ ის საჯარო რეესტრში, რათა მომავალში პრობლემები თავიდან აიცილოთ.
რას მოიცავს სერვიტუტის დავების მომსახურება?
ეს სერვისი იცავს როგორც იმ პირის უფლებებს, ვისაც სჭირდება გავლა, ისე იმ მესაკუთრის უფლებებს, რომლის ნაკვეთიც იტვირთება. მომსახურება მოიცავს:
- აუცილებელი გზის მოთხოვნა: სასამართლოში სარჩელის შეტანა მეზობლისთვის გზის დათმობის ვალდებულების დაკისრებაზე, როდესაც სხვა ალტერნატივა არ არსებობს.
- სერვიტუტის ხელშეკრულების მომზადება: მხარეებს შორის ნებაყოფლობითი შეთანხმების გაფორმება და მისი რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში.
- კომპენსაციის განსაზღვრა: დავა იმ თანხის ოდენობაზე, რომელიც სერვიტუტის მიმღებმა უნდა გადაუხადოს მიწის მესაკუთრეს სარგებლობისთვის.
- სერვიტუტის გაუქმება: მესაკუთრის ინტერესების დაცვა, თუ სერვიტუტის არსებობის საჭიროება მოიხსნა (მაგ. გაკეთდა ახალი საჯარო გზა) და ის ითხოვს ტვირთის მოხსნას.
- კომუნიკაციების გაყვანა: დავები გაზის, წყლის ან დენის სადენების გატარებაზე მეზობლის ნაკვეთზე.
რეალური სიტუაციები, როდესაც გჭირდებათ ადვოკატი
მაგალითად, თქვენ იყიდეთ მიწის ნაკვეთი, რომელსაც არ აქვს გზა. წლების განმავლობაში მეზობელი გატარებდათ თავის ეზოზე, მაგრამ ახლა ააშენა ღობე და ჩაგიკეტათ გასასვლელი. თქვენ ვეღარ შედიხართ სახლში. ადვოკატი სასწრაფოდ მიმართავს სასამართლოს „აუცილებელი გზის“ დადგენის მოთხოვნით და უზრუნველყოფის ღონისძიების სახით მოითხოვს გზის გახსნას დავის დასრულებამდე. მეორე სცენარი: მეზობელი ითხოვს, რომ გაიყვანოს კანალიზაციის მილი თქვენი ეზოს შუაგულში, რაც ხელს გიშლით მშენებლობაში. ადვოკატი დაგეხმარებათ დაამტკიცოთ, რომ არსებობს სხვა, ნაკლებად დამაზიანებელი მარშრუტი, ან მოითხოვს სოლიდურ კომპენსაციას მიწის ღირებულების შემცირებისთვის.
საქართველოს საკანონმდებლო ჩარჩო
სერვიტუტი რეგულირდება „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის“ 247-253 მუხლებით. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია 180-ე მუხლი „აუცილებელი გზის“ შესახებ. კანონი ამბობს, რომ თუ ნაკვეთს არ აქვს საჯარო გზასთან კავშირი, მეზობელი ვალდებულია დაუთმოს გზა, მაგრამ ამისთვის მას ეკუთვნის შესაბამისი კომპენსაცია. სერვიტუტი არის სანივთო უფლება, რაც ნიშნავს, რომ ის „მიყვება“ ნივთს — თუ მეზობელი გაყიდის მიწას, ახალი მფლობელიც ვალდებული იქნება გაგატაროთ, თუ სერვიტუტი რეგისტრირებულია საჯარო რეესტრში.
პროცესის მიმდინარეობა: ნაბიჯ-ნაბიჯ
1. ალტერნატივების კვლევა: ექსპერტი ამოწმებს, არის თუ არა სხვა გზა. თუ სხვა გზა არ არის, მოთხოვნა ლეგიტიმურია. 2. მოლაპარაკება: მეზობელთან შეთავაზების გაგზავნა კომპენსაციის პირობებით. 3. სარჩელი: სასამართლოსთვის მიმართვა სერვიტუტის იძულებით დადგენაზე. 4. ექსპერტიზა: სასამართლო ნიშნავს ექსპერტიზას გზის ოპტიმალური ტრაექტორიისა და კომპენსაციის ოდენობის დასადგენად. 5. რეგისტრაცია: სასამართლო გადაწყვეტილების საფუძველზე სერვიტუტის რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში.
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
სერვიტუტის დავები ემოციურად მძიმეა და ტექნიკურად რთული. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით ადვოკატებს, რომლებმაც იციან როგორ დააბალანსონ მეზობლური ურთიერთობები და სამართლებრივი ინტერესები. ისინი დაგეხმარებიან მიიღოთ გზა ან კომპენსაცია ზედმეტი კონფლიქტის გარეშე.
განახლდა: ...