ხმაურით დაბინძურების სამართლებრივი რეგულირება
ხმაური ქართულ სამართალში არა უბრალო ტექნიკური პარამეტრი, არამედ გარემოს გავლენის ფაქტორია: გარემოს დაცვის შესახებ კანონი გარემოს შემადგენელ ფაქტორებს შორის პირდაპირ ასახელებს ენერგიას, ხმაურს და რადიაციას, აგრეთვე ნარჩენებს, ქიმიურ ნივთიერებებს, ემისიებსა და სხვა სახის დაბინძურებას, რომლებიც გავლენას ახდენს ან, სავარაუდოდ, მოახდენს გარემოს შემადგენელ ელემენტებზე. ამ განმარტებით ხმაური სამართლებრივად გარემოს დაცვის ობიექტად იდგება, და მისი ზღვრული მნიშვნელობები სახელმწიფო ნორმატიული სისტემით განისაზღვრება. ამასთან, ხმაურის შესახებ მონაცემები კანონით გარემოს შესახებ ინფორმაციის ფარგლებშიც ჯდება — ფაქტორებზე ინფორმაცია სწორედ ამ ცნებაშია გათვალისწინებული, რაც ხმაურის შესახებ არსებულ მონაცემებს სახელმწიფო მართვისა და საზოგადოებრივი კონტროლის საგნად აქცევს.
ხმაურის ზღვრულად დასაშვები ნორმები
კანონის მე-29 მუხლით გარემოს მდგომარეობის ხარისხობრივი ნორმების ჩამონათვალში პირდაპირ ფიგურირებს ხმაურის, ვიბრაციის, ელექტრომაგნიტური ველებისა და სხვაგვარი ფიზიკური ზემოქმედების ზღვრულად დასაშვები ნორმები, გვერდიგვერ იმავე ჩამონათვალში — ჰაერში, წყალსა და ნიადაგში მავნე ნივთიერებების კონცენტრაციის ნორმები და რადიაციული ზემოქმედების ნორმები. ეს ნორმები განისაზღვრება 5 წელიწადში ერთხელ „გარემოს მდგომარეობის ხარისხობრივი ნორმების შესახებ“ დებულებით, რომელსაც სამინისტროსთან შეთანხმებით შეიმუშავებს და ამტკიცებს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო. ხმაურის მისაღებ დონეს ასე რომ არა ადგილობრივი წესები, არამედ სახელმწიფო დონეზე დადგენილი დებულება განსაზღვრავს, რომელიც დროდადრო განახლდება.
ხმაურის წყაროს მფლობელი საწარმოსთვის აქედან ორი შედეგი გამოიყოფა. პირველი — შესაბამისობა უნდა შეფასდეს არა ზოგადი აღქმით, არამედ გაზომვით, ნორმატიულ ზღვრებთან შედარებით. მეორე — ხმაურთან დაკავშირებული ღონისძიებები გარემოსდაცვითი კომპონენტით შედის იმ საქმიანობების წრეში, რომლებიც შეფასების პროცედურების ობიექტი ხდება, რადგან ხმაური კანონით გარემოზე ზემოქმედების ფაქტორად არის აღიარებული.
სახელმწიფო კონტროლი და ზედამხედველობა
კანონის მე-57 მუხლი სახელმწიფო კონტროლის სისტემას აწესრიგებს. გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობის სფეროში კონტროლს, კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილებების ფარგლებში, ახორციელებენ სამინისტრო, დეპარტამენტი, დაცული ტერიტორიების სააგენტო, ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტო და სახელმწიფო ტყის მართვის ორგანო — ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობის სფერო აქ ნავთობის, გაზისა და ბუნებრივი წყალბადის გარდა განისაზღვრება. დეპარტამენტი ინსპექტირებას ახორციელებს, რომელიც მოიცავს რეგულირების ობიექტის გეგმურ ან არაგეგმურ შემოწმებას და დათვალიერებას. შემოწმების საფუძველია მინისტრის ან დეპარტამენტის უფროსის მიერ გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომლის გასაჩივრება შემოწმებას არ აჩერებს; დათვალიერება კი აქტის გამოცემას არ საჭიროებს. სასაზღვრო ზოლში შემოწმების პერიოდები სასაზღვრო პოლიციასთან თანხმდება.