სამედიცინო მონაცემთა კონფიდენციალურობა: ქართული რეჟიმი
სამედიცინო მონაცემების კონფიდენციალურობის ქართული სპეციალური რეჟიმი „საექიმო საქმიანობის შესახებ“ კანონშია ჩაწერილი: აქ არის კონფიდენციალურობის ძირითადი ვალდებულება, დოკუმენტაციაზე წვდომისა და შესწორების წესი, ტელემედიცინის სპეციფიკა და ჩანაწერების წარმოების პირობები. აშშ-ის ჯანმრთელობის ინფორმაციის დაცვის ფედერალური წესები და ევროკავშირის მონაცემთა დაცვის კატეგორიები — დაცული სამედიცინო ინფორმაცია, განსაკუთრებული კატეგორიის მონაცემები — არაქართული ცნებებია: გვერდს ატარებს ქართული კანონი, ხოლო „პირადი მონაცემების დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონი ზოგად ფონად ემატება მას.
კანონის 48-ე მუხლი ძირითად ვალდებულებას აწესებს: დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სუბიექტი ვალდებულია, გარდა კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, დაიცვას პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობისა და პირადი ცხოვრების შესახებ ინფორმაციის კონფიდენციალურობა — როგორც საქმიანობის განხორციელებისას, ისე მისი შეწყვეტის შემდეგ, როგორც პაციენტის სიცოცხლეში, ისე მისი სიკვდილის შემდეგ. ეს ორი „გარდა“ რეჟიმის სიმკაცრეს ადგენს: ვალდებულება არც პრაქტიკის დახურვით სცილდება და არც პაციენტის გარდაცვალებით.
გამჟღავნების დასაშვები შემთხვევები
კანონი გამჟღავნების ჩამონათვალს თავად იძლევა. სუბიექტს უფლება აქვს გაამჟღავნოს კონფიდენციალური ინფორმაცია, თუ: პაციენტი აძლევს გამჟღავნების უფლებას; ინფორმაციის გაუმჟღავნებლობა საფრთხეს უქმნის მესამე პირის — ცნობილი ვინაობის — ჯანმრთელობას ან სიცოცხლეს; არსებობს დასაბუთებული ეჭვი სავალდებულო აღრიცხვას დაქვემდებარებულ დაავადებაზე; ინფორმაცია მიეწოდება მომსახურების მონაწილე სხვა სამედიცინო პერსონალს; გამჟღავნება აუცილებელია სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზისთვის; მას სასამართლოს გადაწყვეტილების შესაბამისად მოითხოვენ სამართალდამცველი ორგანოები; ინფორმაცია ეხება ქალთა მიმართ ან ოჯახში ძალადობის შესაძლო ფაქტს და განმეორების საშიშროება არსებობს — ამ დროს ინფორმაცია მხოლოდ შესაბამის სახელმწიფო ორგანოს ეწოდება; ინფორმაცია სახელმწიფო ორგანოებს სოციალური შეღავათების დაწესებისთვის მიეწოდება — ამ შემთხვევაში პაციენტის თანხმობა აუცილებელია; და სასწავლო-სამეცნიერო მიზნით გამოყენებისას მონაცემები ისეა წარმოდგენილი, რომ იდენტიფიკაცია შეუძლებელია.
ეს ჩამონათვალი გამოყენებითი ინსტრუმენტია: თითოეული გამჟღავნება მის ერთ-ერთ პუნქტს უნდა ეყრდნობოდეს, და პასუხისმგებლობის დროს სწორედ სუბიექტი აჩვენებს, რომელი პუნქტი ფარავს მის ქმედებას. ამის გარეშე გამჟღავნება კანონდარღვევაა — თუმცა პაციენტის მიერ გამჟღავნების უფლების მიცემა და მესამე პირის დაცვა ყველაზე ხშირი საფუძვლებია.