„ტელემედიცინის ლიცენზირება“ ტერმინოლოგიურად არაზუსტია: საქართველოს სისტემა ექიმს არა ლიცენზიას, არამედ სახელმწიფო სერტიფიკატს აძლევს, და ტელემედიცინა ცალკე სერტიფიკატს არ ითხოვს — მუხლი 90 დისტანციურ კონსულტაციას პირდაპირ აკავშირებს იმავე დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სუბიექტის სტატუსთან. ასეთი კორექცია გვერდის ღირებულებაა: ის კითხვას სწორ ფორმულირებაში აყენებს — როგორ მიიღებს ექიმი სახელმწიფო სერტიფიკატს, რომელიც შემდეგ ტელემედიცინის დისტანციურ ფორმასაც ფარავს და მთელ მის საქმიანობას ერთიან სამართლებრივ საფუძველზე აყენებს.
უფლება და მისი საფუძველი
მუხლი 7 განსაზღვრავს, რომ დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის უფლება აქვს საქართველოს ან უცხო ქვეყნის მოქალაქეს ან მოქალაქეობის არმქონე პირს, რომელმაც დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო აკრედიტაციის მქონე უმაღლესი სამედიცინო სასწავლებელი და კანონით დადგენილი წესით მიიღო სახელმწიფო სერტიფიკატი; ამ უფლებას ის მხოლოდ სერტიფიკატში აღნიშნული სპეციალობით ფლობს. კანონი აქ ერთ მნიშვნელოვან ბარიერსაც აწყობს: პირს, რომელსაც „სქესობრივი თავისუფლებისა და ხელშეუხებლობის წინააღმდეგ მიმართულ დანაშაულთან ბრძოლის შესახებ“ კანონის საფუძველზე სასამართლომ ჩამოართვა საექიმო საქმიანობის უფლება, ეს უფლება ხელახლა არ შეიძლება ჰქონდეს — დისტანციურ ფორმაზეც კი. სერტიფიკატის გაცემის საფუძველი მუხლი 21-შია დაწვრილებით, და ამ ნუსხაში თითოეული დოკუმენტი ცალკე როლს ატარებს: წერილობითი განცხადება დადგენილი ფორმით, უმაღლესი სამედიცინო განათლების დიპლომის ასლი, შესაბამის სპეციალობაში დიპლომისშემდგომი განათლების კურსის გავლის დამადასტურებელი სახელმწიფო მოწმობა, კურსის ხელმძღვანელის ან სამუშაო დაწესებულების ხელმძღვანელის წარდგინება-რეკომენდაცია, სახელმწიფო სასერტიფიკაციო გამოცდის ჩაბარების დამადასტურებელი მოწმობა, არსებობის შემთხვევაში შრომითი ურთიერთობის დამადასტურებელი დოკუმენტი და შესაბამის სპეციალობაში ბოლო 2 წლის განმავლობაში ჩატარებულ სამუშაოთა აღწერა.
უცხოეთში მომზადებული ექიმებისთვის მუხლი 21 ორ გზას აჩვენებს. კანონით დადგენილი ერთი ნუსხის ქვეყანაში გავლილი დიპლომისშემდგომი კურსისა და მიღებული უცხოური მოწმობის მფლობელი საქართველოში იმავე სპეციალობით მუდმივი საქმიანობის სერტიფიკატს განცხადებით, დიპლომის ასლით და ამ უცხოური მოწმობით იღებს; მეორე ნუსხით გათვალისწინებულ ქვეყანაში გავლილი კურსის შემთხვევაში ამ სამ დოკუმენტს სახელმწიფო სასერტიფიკაციო გამოცდის ჩაბარების მოწმობაც ემატება. ეს განსხვავება გამოცდის კარიბჭესთან იმის თაობაზე კითხვას წინასწარ წყვეტს და სწორედ აქ იმაზღვრება, რამდენად სწრაფად მიაღწევს უცხოელი ექიმი დისტანციური მომსახურების უფლებამდე.
გამოცდა — ერთიანი კარიბჭე
მუხლი 28 სახელმწიფო სასერტიფიკაციო გამოცდას ერთიან და უნიფიცირებულად აცხადებს მთელი ქვეყნის ტერიტორიაზე. გამოცდაზე დაიშვება პირი, რომელსაც საქართველოში ან კანონით გათვალისწინებულ ნუსხით ქვეყანაში გავლილი აქვს დიპლომისშემდგომი განათლების კურსი შესაბამის სპეციალობაში. უარყოფითი შეფასების შემთხვევაში პირს გამოცდაზე განმეორებით გასვლის უფლება აქვს მომდევნო ერთი წლის განმავლობაში მხოლოდ ორჯერ, გამოცდებს შორის 6-თვიანი ინტერვალით. ეს რიცხვები „ტელემედიცინის ლიცენზირებისთვისაც“ ზუსტად ისე მოქმედებს, როგორც ნებისმიერი სპეციალობისთვის — გამოცდა სპეციალობისმიერია, ფორმისმიერი არა, და ამ განსხვავებაზე დგას მთელი სისტემა.
ტელემედიცინის კავშირი
მუხლი 90 ამ სურათს ასრულებს: ტელემედიცინის გამოყენებით კონსულტაციის მიღების უფლება მხოლოდ სუბიექტს აქვს, რეკომენდაციას მხოლოდ ის აძლევს და მომსახურების შედეგებზეც ის პასუხობს. ანუ დისტანციური მომსახურების კანონიერება ერთი კითხვით მოიწმდება: აქვს თუ არა მიმწოდებელს სერტიფიკატით დადასტურებული სუბიექტობა შესაბამის სპეციალობაში. ამერიკული შტატების სამედიცინო საბჭოების ლიცენზირების მოდელი — სადაც ყველა შტატი ცალკე ლიცენზიას გასცემს — ქართულ სისტემაზე არ გადადის: საქართველოში ერთი სერტიფიკატია, ერთიანი გამოცდით და ერთიანი რეესტრით.
რას ამოწმებენ პარტნიორები და პაციენტები
სუბიექტობის საფუძვლების ცოდნა გარე მხარეებისთვისაც გადამწყვეტია. პლატფორმა, რომელიც დისტანციურ მომსახურებას აწყობს, ყოველ მიმწოდებელთან უნდა ამოწმებდეს სერტიფიკატს და მასში აღნიშნულ სპეციალობას — რადგან რეკომენდაციის კანონიერება სწორედ ამ ორ ელემენტზე დგას. პაციენტი, რომელიც დისტანციურ კონსულტაციას იღებს, იმავე კითხვის დასმის უფლებას ატარებს: ვინ არის რეკომენდაციის გამცემი და რა უფლება აქვს მას ამ სპეციალობით მომსახურებაზე. დამსაქმებელი დაწესებულებაც, რომელიც ექიმს შრომითი ხელშეკრულებით იღებს, სერტიფიკატს საკუთარ დოკუმენტაციაში ასახავს — და ეს ჩანაწერი შემდეგ კვალიფიკაციასთან დაკავშირებულ ნებისმიერ დავაში გამოიყენება.
ტერმინოლოგიური კორექცია კონტრაქტებშიც მნიშვნელოვანია: ხელშეკრულება, რომელიც „ტელემედიცინის ლიცენზიას“ ითხოვს ან გასცემს, არასაწმენდ დოკუმენტს ქმნის, რადგან ასეთი დოკუმენტი სისტემაში არ არსებობს. სწორი ფორმულირება ყოველთვის ერთია: სახელმწიფო სერტიფიკატი შესაბამის სპეციალობაში, დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის უფლების დამადასტურებელი — მის გარეშე მომსახურება კანონიერი არც კაბინეტშია და არც ეკრანზე, და ამ ჭეშმარიტებას არც ერთი ხელშეკრულება ვერ შეცვლის.
აუცილებელია თუ არა ტელემედიცინის ცალკე ლიცენზია?
არა. საჭიროა სახელმწიფო სერტიფიკატი, რომელიც დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის უფლებას ადასტურებს; მუხლი 90 ამ უფლებას დისტანციურ ფორმაზეც ავრცელებს.
რა დოკუმენტები სჭირდება სერტიფიკატს?
განცხადება, დიპლომის ასლი, დიპლომისშემდგომი კურსის მოწმობა, წარდგინება-რეკომენდაცია, გამოცდის მოწმობა, საჭიროების შემთხვევაში შრომითი ურთიერთობის დამადასტურებელი დოკუმენტი და ბოლო 2 წლის სამუშაოთა აღწერა (მუხლი 21).
რამდენჯერ შეიძლება გამოცდის ხელახლა ჩაბარება?
მომდევნო ერთი წლის განმავლობაში მხოლოდ ორჯერ, 6-თვიანი ინტერვალით (მუხლი 28).
რა ხდება, თუ სასამართლომ ექიმს უფლება ჩამოართვა?
„სქესობრივი თავისუფლებისა და ხელშეუხებლობის წინააღმდეგ მიმართულ დანაშაულთან ბრძოლის შესახებ“ კანონის საფუძველზე ჩამორთმეული უფლების ხელახლა მინიჭება მუხლი 7-ით გამორიცხულია (მუხლი 7).
ვინ პასუხობს დისტანციურ რეკომენდაციაზე?
სერტიფიცირებული სუბიექტი, რომელიც უშუალოდ გასცემს მას (მუხლი 90).
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი ტელემედიცინის საკითხებს სწორი ტერმინოლოგიით უდგება: ვადგენთ სუბიექტობის საფუძვლებს მუხლები 7, 21 და 28-ის მიხედვით, ვამოწმებთ დისტანციური მომსახურების კანონიერებას მუხლი 90-თან და ვასწორებთ ხელშეკრულებით ჩარჩოებს, სადაც „ლიცენზიის“ არაზუსტი ენა რისკს ქმნის. მიმართეთ Legal.ge-ს — სწორი დასახელება სამართლებრივი სისწორის პირველი ნაბიჯია, და შემდეგი ნაბიჯები — საფუძვლების, გამოცდის წესის და სერტიფიკატის შემოწმება — ჩვენ კლიენტთან ერთად ბოლომდე გავდივართ.