აქციონერთა შეთანხმების სამართლებრივი ბუნება
სამეწარმეო კოდექსის 177-ე მუხლის თანახმად, აქციონერები ან აქციონერები და მესამე პირი უფლებამოსილი არიან დადონ ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზედაც ხელშეკრულების მონაწილე მხარეები ვალდებული იქნებიან დადგენილი წესით განახორციელონ აქციიდან გამომდინარე ან სხვა უფლებები და შეასრულონ შესაბამისი მოვალეობები — სწორედ ეს ხელშეკრულება არის აქციონერთა შეთანხმება. ამით მხარეები ერთმანეთს ათანხმებენ ხმის მიცემის, დივიდენდის მიღების, აქციების გასხვისებისა და სხვა საკითხებში მათ ქცევას. კანონი აქციონერთა შეთანხმების დადების შესახებ დაუყოვნებლივ გაცნობას ითხოვს სააქციო საზოგადოებას, რითაც საზოგადოებას შეთანხმების არსებობის შესახებ ინფორმაცია აქვს, თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ საზოგადოება შეთანხმების მხარე ხდება. აქციონერთა შეთანხმება ფაქტობრივად კერძო ინსტრუმენტია, რომელიც კორპორაციულ მმართველობას მხარეთა საკუთარი სურვილით აწესრიგებს. გაცნობის ვალდებულება მნიშვნელოვანია გამჭვირველობისთვის: საზოგადოებამ უნდა იცოდეს, რომ მის აქციონერთა შორის არსებობს კერძო შეთანხმება, რადგან ეს შესაძლოა აისახოს ორგანოთა მუშაობასა და კრებების შედეგებზე, თუმცა შეთანხმება საზოგადოებისთვის სავალდებულო აქტად არ იქცევა.
ფორმა, გასხვისება და შემძენზე გავრცელება
აქციონერთა შეთანხმება სპეციალურ ფორმას არ მოითხოვს — მხარეები თავად წყვეტენ, რომელ სახეში გააფორმონ თავიანთი ურთიერთობა. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია გასხვისების წესი: აქციონერთა შეთანხმების მონაწილე მხარის მიერ იმ აქციების გასხვისების შემთხვევაში, რომელთან დაკავშირებითაც დადებულია შეთანხმება, შეთანხმებიდან გამომდინარე უფლებები და მოვალეობები შემძენზე არ გადადის, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ეს სპეციალურად იყო გათვალისწინებულ აქციონერთა შეთანხმებითა და აქციის გასხვისების ხელშეკრულებით. პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ აქციების მომავალი მფლობელი შეთანხმებით ნაკისრ ვალდებულებებს ავტომატურად არ იღებს და თუ მხარეებს სურთ გავრცელება, ამის შესახებ ორივე დოკუმენტში პირდაპირ უნდა იყოს მითითებული. ასეთი დეტალი ხშირად სწორედ დავის საგანი ხდება, რადგან გამყიდველი და შემძენი შეთანხმების ეფექტის გაგრძელებას სხვადასხვანად აღიქვამენ.