ბენეფიციარული მესაკუთრის გამჟღავნება (Beneficial Ownership Disclosure) არის გლობალური სტანდარტი, რომელიც მიზნად ისახავს კორპორაციული გამჭვირვალობის ზრდას და ფულის გათეთრების პრევენციას. საქართველოში 2022 წლიდან ამოქმედებული „მეწარმეთა შესახებ“ ახალი კანონი და „ფულის გათეთრების წინააღმდეგ ბრძოლის“ კანონმდებლობა ავალდებულებს კომპანიებს, მოახდინონ თავიანთი რეალური მფლობელების (ბენეფიციარების) იდენტიფიცირება და რეგისტრაცია. ბენეფიციარი მესაკუთრე არის ფიზიკური პირი, რომელიც საბოლოო ჯამში ფლობს ან აკონტროლებს კომპანიას (პირდაპირ ან ირიბად), მაშინაც კი, თუ იურიდიულად მფლობელი სხვა კომპანიაა (მაგ. ოფშორული ჰოლდინგი). ამ ვალდებულების შეუსრულებლობა იწვევს სერიოზულ პრობლემებს: საბანკო ანგარიშების დაბლოკვას, რეგისტრაციის შეჩერებას საჯარო რეესტრში და ადმინისტრაციულ ჯარიმებს. ეს სერვისი ეხმარება ბიზნესს, სწორად დაადგინოს თავისი ბენეფიციარები რთულ კორპორაციულ სტრუქტურებში და კანონის დაცვით დაარეგისტრიროს ისინი.
რას მოიცავს ეს მომსახურება?
ბენეფიციარული მესაკუთრის გამჟღავნების სერვისი მოიცავს:
- სტრუქტურის ანალიზი: კომპანიის მფლობელობის ჯაჭვის (Ownership Chain) შესწავლა, რათა გამოვლინდეს ყველა ფენა საბოლოო ფიზიკურ პირამდე.
- ბენეფიციარის იდენტიფიცირება: კანონის კრიტერიუმების მიხედვით (25%-ზე მეტი წილი ან კონტროლი) იმის დადგენა, თუ ვინ ითვლება ბენეფიციარად.
- დოკუმენტაციის მომზადება: საჯარო რეესტრისთვის საჭირო დოკუმენტების (პასპორტები, სტრუქტურული სქემები, ამონაწერები უცხოური რეესტრებიდან) შეგროვება და ლეგალიზაცია/აპოსტილით დამოწმება.
- რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში: ინფორმაციის წარდგენა მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრში.
- ბანკებთან ურთიერთობა: ბენეფიციარების შესახებ ინფორმაციის მიწოდება მომსახურე ბანკებისთვის KYC/AML პროცედურების ფარგლებში.
ხშირი სიტუაციები (მაგალითები)
სერვისი განსაკუთრებით აქტუალურია შემდეგ შემთხვევებში:
- ოფშორული მფლობელობა: ქართული კომპანიის დამფუძნებელია კვიპროსში ან ბრიტანეთის ვირჯინიის კუნძულებზე რეგისტრირებული კომპანია. აუცილებელია იმის ჩვენება, თუ ვინ დგას ამ ოფშორული კომპანიის უკან.
- რთული ჰოლდინგური სტრუქტურა: კომპანიას ფლობს სხვა კომპანია, რომელსაც ფლობს ფონდი. იურისტი მიყვება ჯაჭვს, რათა იპოვოს მაკონტროლებელი პირი.
- საბანკო ანგარიშის გახსნა: ბანკი უარს ამბობს ანგარიშის გახსნაზე, სანამ არ გაირკვევა UBO (Ultimate Beneficial Owner).
- ტრასტები და ნომინალური მფლობელები: როდესაც აქციები რეგისტრირებულია ნომინალურ მფლობელზე, საჭიროა ნამდვილი მესაკუთრის დეკლარირება.
საქართველოს კანონმდებლობა
ბენეფიციარების გამჟღავნებას არეგულირებს კანონი „ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“, რომელიც ადგენს ბენეფიციარის დეფინიციას (პირი, რომელიც ფლობს წილის 25%-ზე მეტს ან ახორციელებს კონტროლს). „მეწარმეთა შესახებ“ კანონი ავალდებულებს ყველა საწარმოს, იქონიოს ზუსტი და განახლებული ინფორმაცია თავისი ბენეფიციარების შესახებ და წარუდგინოს ის საჯარო რეესტრს. ეს ინფორმაცია ნაწილობრივ საჯაროა, ნაწილობრივ კი ხელმისაწვდომია მხოლოდ უფლებამოსილი ორგანოებისთვის.
პროცესი: როგორ მუშაობს სპეციალისტი?
იურისტი ითხოვს სადამფუძნებლო დოკუმენტებს. თუ დამფუძნებელი უცხოური კომპანიაა, საჭიროა ამონაწერი შესაბამისი ქვეყნის რეესტრიდან. იქმნება მფლობელობის სქემა (გრაფიკული გამოსახულება). იურისტი ავსებს სპეციალურ ფორმებს საჯარო რეესტრისთვის. თუ ბენეფიციარის დადგენა შეუძლებელია (მაგ. გაფანტული აქციონერები), კანონი ითვალისწინებს მმართველი ორგანოს წევრის (დირექტორის) რეგისტრაციას, როგორც ბენეფიციარის.
რატომ Legal.ge?
ბენეფიციარის არასწორი დეკლარირება შეიძლება ჩაითვალოს სისხლის სამართლის დანაშაულად (ყალბი ინფორმაციის მიწოდება) ან გამოიწვიოს ბანკების მხრიდან მომსახურების შეწყვეტა (De-risking). Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით კორპორაციულ იურისტებს, რომლებმაც იციან, როგორ გაუმკლავდნენ რთულ საერთაშორისო სტრუქტურებს და უზრუნველყონ თქვენი კომპანიის სრული შესაბამისობა ქართულ კანონმდებლობასთან.
განახლდა: ...