მართვის პოლიტიკა: ვისთვის არის ის სავალდებულო
მართვის პოლიტიკის შემუშავება საჯარო ემიტენტის კონტექსტში ყველაზე კონკრეტულ ქართულ სტანდარტს „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ“ საქართველოს კანონი იძლევა: ანგარიშვალდებულ საწარმოდ მიიჩნევა საჯარო ფასიანი ქაღალდების ემიტენტი, რომელიც მეწარმეთა შესახებ კანონის შესაბამისად არის დაფუძნებული. სწორედ ამ წრეზე ვრცელდება აუდიტის კომიტეტის, მმართველობითი მოვალეობებისა და ინტერესთა კონფლიქტის სავალდებულო წესები. თანაბარი მოპყრობისა და ინფორმაციის გამოქვეყნების წესებსაც ეროვნული ბანკის დადგენილი წესით უზრუნველყოფს ემიტენტი, ამიტომ პოლიტიკის ტექსტი ბანკის აქტებთან შეთანხმებით უნდა განახლდებოდეს.
ბრიტანული კორპორატიული მართვის კოდექსის „მორჩილება ან ახსნა“ მოდელი არაქართულია და გვერდს ვერ ატარებს: ქართული ემიტენტის მართვის პოლიტიკა ქართული კანონის იმპერატიულ მოთხოვნებზე უნდა იწყებოდეს. გაითვალისწინეთ, რომ ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია განსაზღვროს განსხვავებული ან დამატებითი მოთხოვნები, ზოგიერთი კატეგორიის ემიტენტი კი შესაბამისობის ღირებულების გათვალისწინებით თავისუფლდებოდეს ცალკე მოთხოვნებისგან.
აუდიტის კომიტეტი
ანგარიშვალდებული საწარმოს სამეთვალყურეო საბჭოში იქმნება აუდიტის კომიტეტი, რომელიც აკონტროლებს ემიტენტის ფინანსური ანგარიშგების უტყუარობას, უზრუნველყოფს შიდა კონტროლის სისტემის ეფექტიანობას და შიდა აუდიტის დამოუკიდებლობას, წარმართავს აუდიტორთან ურთიერთობას. კომიტეტი შედგება სამეთვალყურეო საბჭოს წევრებისა და სულ მცირე 1 დამოუკიდებელი წევრისგან, ხელმძღვანელობს კი საბჭოს ის წევრი, რომელიც კანონით განსაზღვრული დამოუკიდებელი წევრია. კომერციული ბანკებისა და საინვესტიციო ფონდებისთვის ამ მოთხოვნას განსხვავებული რეჟიმი გააჩნია.
მმართველობითი მოვალეობების სტანდარტი
ანგარიშვალდებული საწარმოს მმართველი ორგანოს წევრები თავიანთ უფლება-მოვალეობებს ახორციელებენ კეთილსინდისიერად, ზრუნავენ ისე, როგორც ანალოგიურ თანამდებობაზე და პირობებში მყოფი ჩვეულებრივი, საღად მოაზროვნე პირი, და მოქმედებენ იმ რწმენით, რომ ეს საწარმოსა და მისი ფასიანი ქაღალდების მფლობელთა ინტერესებისთვის საუკეთესოა.
ვალდებულებათა შეუსრულებლობით ზიანის მიმყენებელი გადაწყვეტილების მხარდამჭერი წევრები სოლიდარულად პასუხობენ. წევრი შეიძლება დაეყრდნოს აუდიტორის, იურიდიული მრჩევლის ან სხვა პროფესიონალის დასკვნებს, თუ საკითხი მის კომპეტენციას განეკუთვნება — მაგრამ დაყრდნობა კეთილსინდისიერი არ არის, თუ მას ჰქონდა ან ევალებოდა ისეთი ინფორმაციის ქონა, რომელიც დაყრდნობას გაუმართლებელს ხდის. ფასიანი ქაღალდის მფლობელს სარჩელის უფლება აქვს. კანონმდებლობის უხეში დარღვევის შემთხვევაში ეროვნული ბანკი თავისი წარმომადგენლის მეშვეობით, დამკვირვებლის სტატუსით, შეიძლება დაესწროს აქციონერთა (პარტნიორთა) საერთო კრებას შესაბამისი რეაგირების მიზნით.