მამხილებელთა პროგრამები

მამხილებელთა პროგრამის ქართული სტატუტური ჩარჩო

მამხილებელთა პროგრამის — საეჭვო გარიგებებზე შიდა ანგარიშგების მექანიზმის — ქართული სტატუტური ჩარჩო ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების პრევენციის შესახებ კანონშია. კანონი აწყობს არხს თანამშრომლიდან პასუხისმგებელ პირამდე, იცავს ანგარიშგების ფაქტს გამჟღავნებისგან და განსაზღვრავს გადაწყვეტილების დამოუკიდებლობის გარანტიას. ამასთანავე, ევროპული მამხილებელთა შესახებ დირექტივის მრავალსაფეხურიანი არხის მოდელი არაქართულია და გვერდს ვერ ატარებს; დათხოვნისგან დაცვის სრული ადმინისტრაციული რეჟიმი ცალკე კანონს მოითხოვს — ეს საკითხი ჩვენს სხვა გვერდზეა განხილული. აქ მატარებელია შიდა ანგარიშგების ქართული რეჟიმი.

შიდა არხის ანატომია — ინფორმაცია თანამშრომლიდან სამსახურამდე

ანგარიშვალდებული პირი ვალდებულია ფინანსური მონიტორინგის სამსახურს წარუდგინოს ანგარიშგება საეჭვო გარიგების ან ასეთი გარიგების მომზადების, დადების ან შესრულების მცდელობის შესახებ. მამხილებელთა პროგრამის შიდა არხი სწორედ ამ ვალდებულების წინა პერიმეტრია: თანამშრომელი, რომელიც საქმიანობის ფარგლებში ამჩნევს გარიგებას, რომელიც კლიენტის პროფილს არ შეესაბამება ან უკანონოდ მოპოვებულ ქონებას უკავშირდება, ინფორმაციას პასუხისმგებელ პირს აწვდის, ხოლო პასუხისმგებელი პირი — სამსახურს. კანონი ცნობს გარიგების თანხის დანაწევრების ინსტიტუტსაც: დაკავშირებული გარიგებების გამოვლენის მიზანია კლიენტის მიერ ღონისძიებებისთვის თავის არიდების აღკვეთა. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოც გარკვეულ შემთხვევებში უძრავ ქონებაზე უფლების რეგისტრაციამდე წარადგენს საეჭვო გარიგების შესახებ ანგარიშგებას, და თუ ანგარიშგების მიღებიდან არაუგვიანეს 24 საათისა სამსახური შესაბამის უფლებამოსილებას არ გამოიყენებს, სარეგისტრაციო წარმოება გრძელდება. ამგვარად, შიდა ანგარიშგების სისტემა ერთიანი სახელმწიფოებრივი მექანიზმის ნაწილია.

დაცვა გამჟღავნებისგან

ანგარიშვალდებულ პირს, მის ხელმძღვანელებსა და თანამშრომლებს ეკრძალებათ აცნობონ კლიენტს ან სხვა პირს, რომ განხორციელდება ღონისძიებები უჩვეულო გარიგების შესწავლის ან საეჭვო გარიგების გამოვლენის მიზნით ან რომ სამსახურს წარედგინა ანგარიშგება. ეს აკრძალვა მამხილებლის პირველი და უმნიშვნელოვანესი დაცვაა: ანგარიშგების ფაქტის კლიენტისთვის გამჟღავნება — ე.წ. გაფრთხილება — კანონდარღვევაა. ამასთანავე, დაუშვებელია ანგარიშვალდებულ პირს, მის ხელმძღვანელებსა და თანამშრომლებს დაეკისროთ პასუხისმგებლობა კონფიდენციალურობის ვალდებულების დარღვევისთვის იმ შემთხვევაში, როდესაც ანგარიშგება სამსახურისთვის წარდგენის ვალდებულება კეთილსინდისიერად არის შესრულებული. კანონი ასევე კრძალავს იმ თანამშრომლის ვინაობის გამჟღავნებას, რომელიც ამჩნევს უჩვეულო გარიგებას ან წარადგენს ანგარიშგებას, და ანგარიშვალდებულ პირს ავალებს უზრუნველყოს ამ თანამშრომლის დაცვა მუქარისგან, დისკრიმინაციული მოპყრობისგან ან სხვა უკანონო ზემოქმედებისგან — ეს არის ქართული მამხილებლის დაცვის საფუძველი.