რას წარმოადგენს პარტნიორობის ხელშეკრულება და რატომ არის ის მნიშვნელოვანი
პარტნიორობის ხელშეკრულება არის ის სამართლებრივი საფუძველი, რომლითაც პარტნიორები ფიქსირდებიან ერთობლივი სამეწარმეო საქმიანობის წესებზე — წილებზე, ხმის მიცემაზე, გადაწყვეტილებების მიღებაზე და ერთმანეთთან ურთიერთობის წესზე. ქართულ სამართალში ამ ურთიერთობას მართავს სამეწარმეო საზოგადოებების შესახებ კანონი, უმთავრესად მისი მე-5, 94-ე, 149-ე და 177-ე მუხლები. ჩვენი მომსახურება მოიცავს როგორც სადამფუძნებლო შეთანხმების, ისე პარტნიორთა და აქციონერთა შეთანხმებების შედგენას, მათ გადამოწმებას არსებულ დოკუმენტებთან თავსიმართლველობაზე და საჭირო ცვლილებების მომზადებას. სწორად შედგენული ხელშეკრულება ამცირებს კონფლიქტების რისკს და იცავს თითოეული მხარის ინტერესს.
სადამფუძნებლო შეთანხმების სავალდებულო შინაარსი კანონით
კანონის მე-5 მუხლი განსაზღვრავს, რა მონაცემები უნდა შეიცავდეს ნებისმიერი სამართლებრივი ფორმის სამეწარმეო საზოგადოების სადამფუძნებლო შეთანხმება წესდებასთან ერთად. ეს არის საზოგადოების საფირმო სახელწოდება, იურიდიული მისამართი, ყოველი პარტნიორის ან დამფუძნებლის საიდენტიფიკაციო მონაცემები, ხელმძღვანელობასა და წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირის ცნობები, აგრეთვე, შესაბამის შემთხვევებში, სამეთვალყურეო საბჭოს წევრის მონაცემები და უფლებამოსილების ვადა, გენერალური სავაჭრო წარმომადგენლისა და პარტნიორის წილის მმართველის საიდენტიფიკაციო ან სარეგისტრაციო მონაცემები.
თითოეული სამართლებრივი ფორმისთვის კანონი დამატებით მოთხოვნებს აწესრიგებს. კომანდიტური საზოგადოების შეთანხმებაში უნდა იყოს მითითებული, რომელი პარტნიორია კომანდიტი და მისი შენატანის ოდენობა. შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების შემთხვევაში ეს არის განთავსებული წილების ოდენობა, კაპიტალში პარტნიორთა წილობრივი მონაწილეობა პროცენტებში, რომლის ჯამი ას პროცენტს უნდა შეადგენდეს, ნებადართული კაპიტალი, გამოშვებული წილების ოდენობა, ნომინალური ღირებულებები და წილების გასხვისების შემზღუდველი პირობა, თუ ასეთი არსებობს.
სააქციო საზოგადოების სადამფუძნებლო შეთანხმება დამატებით უნდა შეიცავდეს რეგისტრაციის მომენტისთვის განთავსებული კაპიტალის ოდენობას, ნებადართულ კაპიტალს, განთავსებული აქციების ნომინალურ ღირებულებას და ოდენობას, განაღდებული კაპიტალის ნაწილს, არაფულადი შენატანის სანაცვლოდ გამოშვებული აქციების მონაცემებს შენატანის სახესა და ვალდებული პირის მითითებით, ასევე დაფუძნებასა და ლიცენზიის ან ნებართვის მოპოვებასთან დაკავშირებულ არსებულ ან სავარაუდო ხარჯებს. კოოპერატივის შეთანხმებაში კი აისახება პაის ნომინალური ღირებულება. კანონი ასევე ითვალისწინებს, რომ გარკვეული მონაცემების ცვლილება საჭიროებს წესდების ცვლილებისთვის საჭირო უმრავლესობით მიღებულ გადაწყვეტილებას.
პარტნიორთა და აქციონერთა შეთანხმების სამართლებრივი რეჟიმი
სადამფუძნებლო შეთანხმების გვერდით იდგება პარტნიორთა შეთანხმება — დოკუმენტი, რომელიც აწესრიგებს პარტნიორების ურთიერთობას იმ საკითხებში, რომლებიც საჯარო რეესტრში არ აისახება. შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების პარტნიორთა შეთანხმებაზე კანონის 149-ე მუხლით ვრცელდება აქციონერთა შეთანხმების შესახებ ნორმები, ხოლო აქციონერთა შეთანხმებას პირდაპირ აწესრიგებს კანონის 177-ე მუხლი.
ამ მუხლის მიხედვით, აქციონერები და მესამე პირი უფლებამოსილი არიან დადონ ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც მხარეები ვალდებული იქნებიან დადგენილი წესით განახორციელონ აქციიდან გამომდინარე ან სხვა უფლებები და შეასრულონ შესაბამისი მოვალეობები. ასეთი შეთანხმების დადების შესახებ დაუყოვნებლივ ეცნობოდეს საზოგადოებას. ფორმის თვალსაზრისით სპეციალური მოთხოვნა არ არსებობს, რაც მოქნილობას ქმნის, მაგრამ სანდო ფორმატი და მტკიცების უნარი პრაქტიკულად აუცილებელია.
მნიშვნელოვანია ასეთი შეთანხმების ძალა: ის სავალდებულოა მხოლოდ მისი მხარეებისთვის და არ ეხება საზოგადოების ორგანოების გადაწყვეტილებების ბათილობას. აქციონერთა შეთანხმებით დაკავშირებული აქციის გასხვისებისას შეთანხმებიდან გამომდინარე უფლებები და მოვალეობები შემძენზე არ გადადის, თუ ეს სპეციალურად არ იყო გათვალისწინებული შეთანხმებითა და გასხვისების ხელშეკრულებით. თანამედროვე სტარტაპებისთვის ეს ნიშნავს, რომ ახალი ინვესტორის შესვლამდე პარტნიორთა შეთანხმებაში შესაბამისი დებულებები წინასწარ უნდა იყოს მოწესრიგებული.
როგორ მუშაობს ჩვენი მომსახურება
ჩვენ ვიწყებთ თქვენი საქმიანობის, პარტნიორების შემადგენლობისა და სამეწარმეო საზოგადოების სამართლებრივი ფორმის შესწავლით. ამ ეტაპზე ვადგენთ, რომელი სავალდებულო მონაცემები ესაჭიროება თქვენს შეთანხმებას კანონით და რომელი პირობები საჭიროებს პარტნიორებს შორის ცალკე შეთანხმებას. შემდეგ ვამზადებთ ხელშეკრულების პროექტს, რომელშიც თავსდება როგორც კანონით აუცილებელი, ისე პარტნიორების შეთანხმებული პირობები.
მეორე ეტაპზე ხელშეკრულების პროექტს განვიხილავთ თითოეულ მხარესთან და ვათანხმებთ პირობებს ისე, რომ დოკუმენტი არ დაუპირისპირდეს კანონს და არსებულ წესდებას. საბოლოო ვერსია მომზადებული ხდება ხელმოწერისთვის და, საჭიროების შემთხვევაში, თან ვაძლევთ რეკომენდაციებს რეგისტრაციის პროცესთან დაკავშირებით. ჩვენი მიზანია, რომ ხელშეკრულება იყოს გასაგები, გამოყენებადი და დავის შემთხვევაში სასამართლოსთვის სანდო საბუთი.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენი პარტნიორი შეიძლება ჰყავდეს სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოებას?
კანონის 94-ე მუხლის მიხედვით, სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოებას უნდა ჰყავდეს სულ მცირე ორი პარტნიორი. ასეთი საზოგადოების პარტნიორები ერთობლივად, ერთიანი საფირმო სახელწოდებით ახორციელებენ სამეწარმეო საქმიანობას და მისი ვალდებულებებისთვის კრედიტორების წინაშე პასუხს აგებენ უშუალოდ და შეუზღუდავად, როგორც სოლიდარული მოვალეები.
გადადის თუ არა აქციონერთა შეთანხმებით ნაკისრი ვალდებულება აქციის შემძენზე?
არა, კანონის 177-ე მუხლის მიხედვით აქციონერთა შეთანხმებიდან გამომდინარე უფლებები და მოვალეობები შემძენზე არ გადადის, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ეს სპეციალურად იყო გათვალისწინებული აქციონერთა შეთანხმებითა და აქციის გასხვისების ხელშეკრულებით. სწორედ ამიტომ მნიშვნელოვანია შეთანხმებაში წინასწარ იყოს მოწესრიგებული წილის გადაცემის შედეგები.
საჭიროა თუ არა აქციონერთა შეთანხმების სანოტარო ფორმით დამოწმება?
კანონი აქციონერთა შეთანხმებისთვის სპეციალურ ფორმას არ მოითხოვს. თუმცა პრაქტიკაში წერილობითი, საგულისხმოდ შედგენული დოკუმენტი აუცილებელია იმისთვის, რომ მხარეებს შორის წარმოშობილი უფლებები და მოვალეობები დავის შემთხვევაში დასტურდებეს.
შეიძლება თუ არა შეთანხმებაში პირობების თავისუფლად განსაზღვრა?
დიახ, პარტნიორები თავისუფლად განსაზღვრავენ შეთანხმების შინაარსს, თუმცა ეს პირობები არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს კანონს და საზოგადოების წესდებას. გარდა ამისა, გასათვალისწინებელია, რომ აქციონერთა შეთანხმება სავალდებულოა მხოლოდ მისი მხარეებისთვის და მისი დარღვევა ვერ გახდება საზოგადოების ორგანოთა გადაწყვეტილებების გაბათილების საფუძველი.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი წლების განმავლობაში მუშაობს სამეწარმეო დოკუმენტაციაზე და კარგად იცის, რა პირობები იბრძვის პრაქტიკაში. შევადგენთ პარტნიორობის ხელშეკრულებას თქვენი სამართლებრივი ფორმის მიხედვით, დავაფიქსირებთ წილებს, წარმომადგენლობას და გადაწყვეტილებების მიღების წესს, და დავიცავთ თითოეული მხარის ინტერესს. დაგვიკავშირდით — შევაფასებთ თქვენს სიტუაციას და მოვამზადებთ ხელშეკრულებას, რომელიც კანონთან თავსიმართლველი და გრძელვადიანად სანდო იქნება.