სააქციო საზოგადოების დაფუძნება: სამართლებრივი ჩარჩო
სააქციო საზოგადოების დაფუძნება მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონით რეგულირდება. ეს სამეწარმეო ფორმა იმით განირჩევა, რომ მისი კაპიტალი აქციებად არის დაყოფილი, აქციონერი საზოგადოების ვალდებულებებისთვის პასუხს არ აგებს, ხოლო საზოგადოება კრედიტორის წინაშე მთელი თავისი ქონებით პასუხობს და აქციონერთა ვალდებულებებისთვის პასუხს არ აგებს. დაფუძნებისას ეს პასუხისმგებლობის არქიტექტურა თანაბრად ეხება ერთ და მრავალ დამფუძნებელს: სწორედ ის ზღუდავს დამფუძნებლის პირად რისკს განთავსებული კაპიტალის მოცულობით და ამატებს კრედიტორების ინტერესს საზოგადოების მთელი ქონებით უზრუნველყოფით.
კანონის მე-19 მუხლით სააქციო საზოგადოება ერთმა პირმაც კი შეიძლება დააფუძნოს; რეგისტრაციის შემდეგ ყველა აქციის ერთი პარტნიორის საკუთრებაში გადასვლის შემთხვევაში საზოგადოება ერთი პირის სამეწარმეო საზოგადოება ხდება, ამის შესახებ ინფორმაცია და პარტნიორის საიდენტიფიკაციო მონაცემები კი კანონით დადგენილი წესით აისახება და საჯაროდ ხელმისაწვდომი უნდა იყოს.
აქცია და მისი ფორმა
აქცია რეგისტრირებული ფასიანი ქაღალდი ან დემატერიალიზებული ფასიანი ქაღალდია, რომელიც განსაზღვრავს პირის მონაწილეობას სააქციო საზოგადოების კაპიტალში. რეგისტრირებული აქცია სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრული რეგისტრირებული ფასიანი ქაღალდია, ხოლო თუ საზოგადოების აქციები საჯარო ფასიანი ქაღალდებია, ისინი დემატერიალიზებული უნდა იყოს, გარდა სპეციალური კანონმდებლობით გათვალისწინებული გამონაკლისებისა. დაფუძნებისას აქციის ფორმის არჩევანი შემდგომ გარიგებებზე გადაადგილების რეჟიმს წყვეტს.
ნებადართული, გამოშვებული და განთავსებული აქციები
კაპიტალის დაგეგმვა სამ ფენად მიმდინარეობს. ნებადართული აქციები განისაზღვრება სადამფუძნებლო შეთანხმებით გათვალისწინებულ განსათავსებელ აქციათა მაქსიმალური რაოდენობით. გამოშვებულ აქციებად მიიჩნევა აქციები, რომელთა ზუსტი რაოდენობაც განისაზღვრება სააქციო საზოგადოების უფლებამოსილი ორგანოს გადაწყვეტილებით და რომლებიც განთავსების შესახებ გადაწყვეტილებით დადგენილი პირობით უნდა იყოს განთავსებული და გადახდილი.
განთავსებული აქცია კი აქციაა, რომელიც გაცემულია საზოგადოების მიერ სხვა პირისთვის გარკვეული თანხის ან სხვა საზღაურის გადახდის პირობით და რომელსაც აქციონერი ფლობს კანონით დადგენილი წესით. ანუ დაფუძნების დოკუმენტში ჯერ მაქსიმალური საზღვარი იწერება, შემდეგ კონკრეტული გამოშვება და ბოლოს — ფაქტიური განთავსება საზღაურის სანაცვლოდ.