უმცირესობის აქციონერთა დაცვა: უფლებების გარანტიები პარტნიორობაში
კომპანიაში უმცირესობის წილის (50%-ზე ნაკლები) ფლობა ხშირად დაკავშირებულია რისკებთან. მაჟორიტარ აქციონერებს, რომლებსაც აქვთ მართვის სადავეები, შეუძლიათ მიიღონ გადაწყვეტილებები, რომლებიც აზიანებს უმცირესობის ინტერესებს — მაგალითად, არ გასცენ დივიდენდი, დაინიშნონ თავიანთი თავი დირექტორებად მაღალი ხელფასით ან გაყიდონ კომპანიის აქტივები არასაბაზრო ფასად. საქართველოში "მეწარმეთა შესახებ" ახალმა კანონმა მნიშვნელოვნად გააძლიერა უმცირესობის უფლებები, მაგრამ მათი პრაქტიკული რეალიზება კვლავ რთულ იურიდიულ პროცედურებთანაა დაკავშირებული. უმცირესობის აქციონერთა დაცვა გულისხმობს როგორც პრევენციული მექანიზმების (მაგ. პარტნიორთა შეთანხმება) შექმნას, ისე დარღვეული უფლებების სასამართლო გზით აღდგენას.
Legal.ge გთავაზობთ კვალიფიციურ იურიდიულ მხარდაჭერას მინორიტარი პარტნიორებისთვის. ჩვენი ადვოკატები დაგეხმარებიან დაიცვათ თქვენი ინვესტიცია და უზრუნველყოთ სამართლიანი მოპყრობა კომპანიის მართვის პროცესში.
რას მოიცავს უმცირესობის დაცვის მომსახურება?
მომსახურება ფარავს დაცვის მექანიზმებს ურთიერთობის ყველა ეტაპზე:
- პრევენციული დაცვა (SHA drafting): პარტნიორთა შეთანხმების (Shareholders' Agreement) მომზადება, სადაც გაწერილია ვეტოს უფლებები მნიშვნელოვან საკითხებზე (Reserved Matters), თანაგაყიდვის უფლება (Tag-along) და დივიდენდების სავალდებულო განაწილების პოლიტიკა.
- ინფორმაციის გამოთხოვა: იურიდიული დახმარება კომპანიის ფინანსური დოკუმენტაციის, ხელშეკრულებებისა და ოქმების გამოთხოვაში კანონით მინიჭებული უფლების ფარგლებში.
- სპეციალური აუდიტის მოთხოვნა: თუ არსებობს ეჭვი არაკეთილსინდისიერ მართვაზე, სასამართლოს გზით სპეციალური შემოწმების დანიშვნა.
- დერივაციული სარჩელი: კომპანიის სახელით დირექტორის წინააღმდეგ სარჩელის აღძვრა ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით.
- გასვლის უფლების რეალიზაცია: კომპანიიდან სამართლიანი კომპენსაციით გასვლის (წილის გამოსყიდვის მოთხოვნა) სამართლებრივი უზრუნველყოფა, თუ მაჟორიტარი ავიწროებს უმცირესობას.
ხშირი სცენარები, როდესაც დაცვა გჭირდებათ
უმცირესობის უფლებების დარღვევა ხშირად ხდება შემდეგ სიტუაციებში:
- "მოგების დამალვა": როდესაც მაჟორიტარი დირექტორი ხელოვნურად ზრდის ხარჯებს (მაგ. აფორმებს ხელშეკრულებებს საკუთარ სხვა კომპანიებთან), რათა შეამციროს გასანაწილებელი მოგება.
- წილების განზავება (Dilution): როდესაც კაპიტალი იზრდება ისე, რომ უმცირესობას არ ეძლევა საშუალება მონაწილეობა მიიღოს, რის შედეგადაც მისი პროცენტული წილი მცირდება.
- შერწყმა და გადაკეთება: როდესაც კომპანია ერთიანდება სხვა სუბიექტთან უმცირესობისთვის არახელსაყრელი პირობებით.
- ინფორმაციული ბლოკადა: როდესაც პარტნიორს არ აწვდიან ინფორმაციას კომპანიის ფინანსური მდგომარეობის შესახებ.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
"მეწარმეთა შესახებ" საქართველოს კანონი ანიჭებს უმცირესობას (როგორც წესი, 5%-ის მფლობელებს) მნიშვნელოვან ბერკეტებს: რიგგარეშე კრების მოწვევის მოთხოვნა, სპეციალური შემოწმების მოთხოვნა და სავალდებულო დივიდენდის მოთხოვნა (თუ კომპანიას აქვს მოგება). კანონი ასევე იცავს პარტნიორებს "შევიწროებისგან" და აძლევს მათ უფლებას, მოითხოვონ კომპანიის მიერ მათი წილის სამართლიან ფასად გამოსყიდვა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი არეგულირებს კორპორატიული დავების განხილვის სპეციფიკას. მნიშვნელოვანია იცოდეთ, რომ ხანდაზმულობის ვადები კორპორატიულ დავებში შეიძლება იყოს ხანმოკლე, ამიტომ დროული რეაგირება გადამწყვეტია.
პროცესის ეტაპები სპეციალისტთან
ადვოკატთან მუშაობა მოიცავს:
- სიტუაციური ანალიზი: წესდების, ოქმების და არსებული კომუნიკაციის შესწავლა დარღვევების გამოსავლენად.
- მოლაპარაკება: მაჟორიტარ პარტნიორებთან კომუნიკაცია და პრობლემის სასამართლოს გარეშე მოგვარების მცდელობა.
- მტკიცებულებების შეგროვება: ოფიციალური წერილების გაგზავნა ინფორმაციის მოთხოვნით.
- სარჩელის მომზადება: სასამართლოში სარჩელის შეტანა (მაგ. კრების ოქმის ბათილად ცნობა, ზიანის ანაზღაურება, წილის გამოსყიდვა).
- წარმომადგენლობა: ინტერესების დაცვა სასამართლო პროცესებზე.
რატომ Legal.ge?
კორპორატიული დავები გამოირჩევა სირთულით და მოითხოვს სპეციფიკურ ცოდნას. რიგითი იურისტი შესაძლოა ვერ გაუმკლავდეს რთულ ფინანსურ სქემებს, რომლებსაც არაკეთილსინდისიერი მაჟორიტარები იყენებენ. Legal.ge გაკავშირებთ კორპორატიული სამართლის სპეციალისტებთან, რომლებსაც აქვთ უმცირესობის უფლებების დაცვის პრაქტიკული გამოცდილება. დაიცავით თქვენი კუთვნილი წილი და დივიდენდი Legal.ge-ს დახმარებით.
განახლდა: ...