ვირტუალური აქტივის მომსახურების პროვაიდერი — ანგარიშვალდებული პირის სტატუსი
ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ საქართველოს კანონი ვირტუალური აქტივის მომსახურების პროვაიდერს ფინანსური ინსტიტუტების ჩამონათვალში აყენებს, ანუ ანგარიშვალდებულ პირად მოიხსენიებს. ეს ნიშნავს, რომ კრიპტო-ბიზნესისთვის შიდა პოლიტიკის დოკუმენტაცია არაა სურვილისამებრ ქმედება: კანონი მას პირდაპირ მოითხოვს, და საზედამხედველო ორგანოს ინსპექტირებისას ეს დოკუმენტები პირველ რიგში ითხოვება. ანგარიშვალდებულ პირთა წრე კანონით ფართოა — ბანკებიდან სადეპოზიტო დაწესებულებებამდე, სადაზღვევო ბროკერებიდან ვალუტის გადამცვლელ პუნქტებამდე, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებიდან ვირტუალური აქტივის მომსახურების პროვაიდერებამდე — და თითოეულ მათგანზე ერთნაირი პრევენციული სტანდარტი ვრცელდება.
დოკუმენტაცია რეგისტრაციას მოჰყვება: ეროვნულ ბანკთან შესვლის ციკლი აღწერილია ჩვენს VASP ლიცენზიის მოპოვების გვერდზე.
დოკუმენტაციის შემუშავება ინსპექტირებისთვის მომზადების პრიზმაში უნდა წარიმართოს: პოლიტიკა იმდენად კარგია, რამდენადაც მისი შესრულება დასაბუთებულია ჩანაწერებით, სახელმძღვანელოებით და თანამშრომლების მომზადების მტკიცებულებებით. სწორედ ამიტომ, პოლიტიკის ტექსტი უნდა ეყრდნობოდეს კანონის კონკრეტულ ბლოკებს — ვინ არის ანგარიშვალდებული პირი, რა პრევენციული ღონისძიებები განიხორციელება, როგორ განისაზღვრება ბენეფიციარი მესაკუთრე და როგორ ფიქსირდება კონვერტირებადი ვირტუალური აქტივის გადაცემის თანმხლები ინფორმაცია.
პრევენციული ღონისძიებები: პოლიტიკის ძირითადი ბლოკები
კანონის მუხლი 10 აყენებს პრევენციული ღონისძიებების ოთხ საყრდენს: კლიენტის იდენტიფიკაცია და სანდო და დამოუკიდებელ წყაროზე დაყრდნობით მისი ვერიფიკაცია; ბენეფიციარი მესაკუთრის იდენტიფიკაცია და გონივრული ზომები მისი ვერიფიკაციისთვის; საქმიანი ურთიერთობის მიზნისა და განზრახული ხასიათის დადგენა; და საქმიანი ურთიერთობის მონიტორინგი. ამ ოთხ სვეტზე აგებულია მთელი კლიენტის მომსახურების ციკლი — ონბორდინგიდან გარიგებების რეგულარულ განხილვამდე.
იმავე მუხლის დეტალები პოლიტიკის ოპერაციულ ნაწილს ავსებს: კლიენტის სახელით მოქმედი პირის იდენტიფიკაციისას უნდა მოიპოვოს წარმომადგენლობის უფლებამოსილების დამადასტურებელი, სათანადო წესით დამოწმებული დოკუმენტი. იურიდიული პირის, არარეგისტრირებული ორგანიზაციული წარმონაქმნის ან ტრასტის მიმართ უნდა შეისწავლოს მფლობელობისა და კონტროლის სტრუქტურა. უნდა დადგინდეს კლიენტის საქმიანობის არსი და მოიპოვოს ინფორმაცია მოსალოდნელი გარიგებების ხასიათის, მოცულობისა და სიხშირის შესახებ. მონიტორინგი კი გულისხმობს საქმიანი ურთიერთობის ფარგლებში მომზადებული, დადებული ან შესრულებული გარიგების შესწავლას, რათა დადგინდეს, რამდენად შეესაბამება ის ცნობილ ინფორმაციას კლიენტის შესახებ, კლიენტის კომერციულ ან პროფესიულ საქმიანობას და რისკის დონეს, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში — კლიენტის ქონების, ფულადი სახსრების და კონვერტირებადი ვირტუალური აქტივის წარმომავლობას. საიდენტიფიკაციო მონაცემები სათანადო პერიოდულობით უნდა განახლდეს.
კანონი აქტიურად ზღუდავს ურთიერთობას: აკრძალულია საქმიანი ურთიერთობის დამყარება ან გაგრძელება, ერთჯერადი გარიგების დადება ან შესრულება, თუ ანგარიშვალდებული პირი ვერ ახორციელებს ამ ღონისძიებებს; და ასეთ შემთხვევაში ის ვალდებულია შეისწავლოს ანგარიშგების წარდგენის საფუძვლის არსებობა. იმავენაირად, აკრძალულია ურთიერთობა იმ პირთან, რომლებზეც საფუძვლიანი ეჭვი არსებობს კანონით განსაზღვრული სანქციო წრეებთან კავშირის თაობაზე. პოლიტიკის დოკუმენტში სწორედ ეს აკრძალვები და მათი გამოყენების კრიტერიუმები უნდა იყოს დეტალურად აღწერილი.

