AML, KYC და კომპლაიანსი

საეჭვო ტრანზაქციების ანგარიშგების (STR/SAR) პროცესის აწყობა

რა არის SAR (Suspicious Activity Report)?

SAR არის საეჭვო აქტივობის შესახებ ოფიციალური, იურიდიულად სავალდებულო ანგარიში, რომელსაც ფინანსური ინსტიტუტი ან VASP უგზავნის სახელმწიფოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახურს (FMS), როდესაც არსებობს გონივრული ეჭვი ტრანზაქციის უკანონო წარმოშობაზე.

რა არის Tipping Off (გამჟღავნება) და რატომ არის ის დასჯადი?

Tipping Off არის სიტუაცია, როდესაც თანამშრომელი (მაგ. ოპერატორი) პირდაპირ ან ირიბად ატყობინებს კლიენტს, რომ მის წინააღმდეგ იგზავნება SAR რეპორტი ან მიმდინარეობს გამოძიება. ეს აფრთხილებს დამნაშავეს და ხელს უშლის გამოძიებას, რის გამოც კანონი მას სისხლის სამართლის დანაშაულად განიხილავს.

რა ვადაში უნდა გაიგზავნოს საეჭვო ტრანზაქციის ანგარიში?

საქართველოს კანონმდებლობით, თუ ეჭვი ტრანზაქციის შესრულებამდე გაჩნდა, რეპორტი უნდა გაიგზავნოს დაუყოვნებლივ, ოპერაციის შეჩერებისთანავე. თუ ეჭვი ტრანზაქციის შესრულების შემდეგ (პოსტ-მონიტორინგისას) გაჩნდა, რეპორტი უნდა გაიგზავნოს ეჭვის წარმოშობის დღესვე.

უნდა გავუგზავნოთ თუ არა SAR-ი ტრანზაქციებს, რომლებიც უბრალოდ დიდია?

არა. მხოლოდ დიდი მოცულობა ავტომატურად არ ნიშნავს საეჭვო ტრანზაქციას. თუმცა, თუ კლიენტი ახორციელებს დიდ ტრანზაქციას და უარს ამბობს სახსრების წარმოშობის (SOF) დოკუმენტების წარმოდგენაზე, ან წარმოადგენს აშკარად გაყალბებულ დოკუმენტებს, ეს უკვე რეპორტინგის (SAR) პირდაპირი საფუძველია.

4 წთ·8 აპრ 2026

საეჭვო ტრანზაქციების ანგარიშგების (STR/SAR) პროცესის აწყობა საქართველოში

კრიპტოვალუტების ბაზარზე ოპერირებისას, თაღლითობის, ტერორიზმის დაფინანსებისა და ფულის გათეთრების პრევენცია მხოლოდ ტრანზაქციის დაბლოკვით არ მთავრდება. ვირტუალური აქტივების მომსახურების პროვაიდერები (VASP), საფინანსო ინსტიტუტები და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციები ვალდებულნი არიან, იდენტიფიცირებული რისკის შემთხვევაში, დაუყოვნებლივ მიაწოდონ ინფორმაცია სახელმწიფო მარეგულირებელს. საეჭვო ტრანზაქციების ანგარიშგების (STR/SAR - Suspicious Transaction/Activity Report) პროცესის აწყობა არის კრიტიკული იურიდიული და ოპერაციული სერვისი, რომელიც უზრუნველყოფს კომპანიის შიდა კომპლაიანს მექანიზმების სრულ შესაბამისობას ეროვნულ კანონმდებლობასთან. საქართველოში ეროვნული ბანკი (NBG) და ფინანსური მონიტორინგის სამსახური (FMS) უმკაცრესად აკონტროლებენ VASP-ების მიერ ამ ანგარიშების დროულ და სწორ ფორმატში გაგზავნას. თუ კომპანია გამოტოვებს საეჭვო ტრანზაქციას ან არასწორად შეავსებს რეპორტს, მას ემუქრება კატასტროფული ჯარიმები და ლიცენზიის გაუქმება. პროფესიონალური სერვისი მოიცავს შიდა ესკალაციის პროცედურების შემუშავებას, საეჭვო ინდიკატორების (Red Flags) დოკუმენტირებასა და FMS-ის პორტალთან კომუნიკაციის ტექნიკურ და იურიდიულ გამართვას.

მომსახურების არსი და კომპონენტები

რას მოიცავს მომსახურება

  • საეჭვოობის ინდიკატორების (Red Flags) განსაზღვრა: კომპანიის ბიზნეს მოდელზე მორგებული, კრიპტო-სპეციფიკური ინდიკატორების (მაგ. ტრანზაქციები მიქსერებიდან, Darknet ბაზრებიდან, ან საეჭვო მოცულობის P2P გადარიცხვები) კატალოგის შექმნა, რომლებიც ავტომატურად იწვევენ SAR-ის ინიცირებას.
  • შიდა ესკალაციის (Internal Escalation) პროცედურის გაწერა: ოპერატორებიდან (Front-line staff) AML ოფიცრამდე ინფორმაციის მიწოდების მკაფიო ჯაჭვისა და ვადების დადგენა, რათა უზრუნველყოფილი იყოს სწრაფი რეაგირება შიდა ბიუროკრატიის გარეშე.
  • გამოძიების წარმოების (Investigation) სახელმძღვანელო: დეტალური ინსტრუქციის შექმნა AML ოფიცრისთვის, თუ როგორ უნდა მოიძიოს დამატებითი ინფორმაცია (Source of Funds), გაანალიზოს ონ-ჩეინ (On-chain) მონაცემები და მიიღოს დასაბუთებული გადაწყვეტილება რეპორტის გაგზავნაზე.
  • FMS პორტალთან ინტეგრაცია და რეპორტინგის ფორმები: საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახურის (FMS) მოთხოვნების შესაბამისი STR/SAR ფორმების შევსების შაბლონების მომზადება და სახელმწიფო პორტალზე მუშაობის ინსტრუქტაჟი.
  • "Tipping Off" (გამჟღავნების) აკრძალვის პოლიტიკა: იურიდიული მექანიზმების დანერგვა, რომელიც მკაცრად უკრძალავს კომპანიის თანამშრომლებს, გაუმჟღავნონ კლიენტს, რომ მის მიმართ მიმდინარეობს გამოძიება ან იგზავნება SAR (რაც სისხლის სამართლის დანაშაულია).
  • ჩანაწერების შენახვის (Record Keeping) პოლიტიკა: საეჭვო ტრანზაქციებთან დაკავშირებული ყველა მტკიცებულების, On-chain სკრინშოტებისა და კომუნიკაციის შენახვის უსაფრთხო პროცედურების გაწერა კანონით მოთხოვნილი ვადით (მინიმუმ 5 წელი).

განახლდა: 7 ნოე 2026