ტრანზაქციების მონიტორინგის სისტემის დაყენება საქართველოში მოქმედი VASP-ებისთვის
ბლოკჩეინის ეკოსისტემაში, სადაც ტრანზაქციები მყისიერად და შეუქცევადად სრულდება, "ბინძური" (უკანონო გზით მოპოვებული) კრიპტოვალუტის მიღება უდიდეს ფინანსურ და რეპუტაციულ რისკს წარმოადგენს კომპანიისთვის. ვირტუალური აქტივების მომსახურების პროვაიდერები (VASP), ბირჟები და კრიპტო გადამცვლელები ვალდებულნი არიან, რეალურ დროში გააკონტროლონ თითოეული შემომავალი და გამავალი ტრანზაქციის რისკის დონე (KYT - Know Your Transaction). ამის ხელით გაკეთება ტექნიკურად შეუძლებელია. ტრანზაქციების მონიტორინგის სისტემის დაყენება არის კომპლექსური IT და კომპლაიანს სერვისი, რომელიც უზრუნველყოფს ინდუსტრიის წამყვანი ანალიტიკური პლატფორმების (როგორიცაა Chainalysis ან TRM Labs) ინტეგრაციას კლიენტის ბიზნეს არქიტექტურაში. საქართველოში ეროვნული ბანკის (NBG) რეგულაციების მოთხოვნებიდან გამომდინარე, ავტომატიზებული On-chain (ჯაჭვური) მონიტორინგის სისტემის გარეშე კომპანია ვერ მიიღებს და ვერ შეინარჩუნებს VASP რეგისტრაციას. ეს სისტემები ავტომატურად ამოწმებენ საფულის მისამართებს, აფასებენ მათ რისკის ქულას (Risk Score) და ბლოკავენ ტრანზაქციებს, რომლებიც დაკავშირებულია Darknet ბაზრებთან, სანქცირებულ პირებთან ან კრიპტო მიქსერებთან, რითაც იცავენ კომპანიას ფულის გათეთრების სქემებში უნებლიე ჩართულობისგან.
მომსახურების არსი და კომპონენტები
რას მოიცავს მომსახურება
- პროვაიდერის შერჩევა და მოლაპარაკება: კლიენტის ტრანზაქციების მოცულობისა და ქსელების მხარდაჭერის (Blockchain coverage) მიხედვით, საუკეთესო ანალიტიკური პროვაიდერის (Chainalysis, TRM Labs, Elliptic, Crystal) შერჩევა და ლიცენზიის ოპტიმალურ ფასზე მოლაპარაკება.
- API ინტეგრაცია და ტესტირება: IT გუნდის მხარდაჭერა მონიტორინგის პროგრამის (API) ინტეგრაციაში კომპანიის სავაჭრო პლატფორმასთან ან საფულეებთან (Wallets), რათა სკრინინგი (Screening) ხდებოდეს რეალურ დროში ტრანზაქციის დადასტურებამდე.
- რისკის პარამეტრების (Risk Scoring) გამართვა: პროგრამაში რისკის წესების (Rules engine) დაყენება კომპანიის შიდა AML პოლიტიკისა და ეროვნული ბანკის მოთხოვნების შესაბამისად. კონკრეტული Red Flag-ების (მაგ. მაღალი რისკის იურისდიქციები, სანქცირებული მისამართები) ავტომატური ბლოკირების პარამეტრების გაწერა.
- გამოძიების (Investigations) მოდულის დანერგვა: კომპლაიანს გუნდისთვის სპეციალური მოდულის დაყენება, რომელიც საშუალებას აძლევს მათ გააკეთონ სახსრების წარმოშობის (Source of Funds) ვიზუალური მიკვლევა (Tracing) რამდენიმე გადარიცხვის (Hops) ისტორიაში.
- ისტორიული მონაცემების სკრინინგი (Retroactive Screening): კომპანიის არსებული საფულეებისა და ძველი კლიენტების ბაზის მასიური შემოწმება, რათა გამოვლინდეს აქამდე შეუმჩნეველი მაღალი რისკის ტრანზაქციები.
- პერსონალის ტრენინგი (Onboarding): კომპანიის AML ოფიცრებისა და ოპერატორების ტრენინგი, თუ როგორ გამოიყენონ პროგრამა ყოველდღიურ საქმიანობაში, როგორ წაიკითხონ რისკის ქულები და მიიღონ გადაწყვეტილება ტრანზაქციის გაშვებაზე ან დაბლოკვაზე.

