გარემოსდაცვითი ნებართვები

დაცული ტერიტორიები, კლიმატის დაცვა და ეკოლოგიური კატასტროფის რეჟიმი

რა კატეგორიების დაცული ტერიტორიები არსებობს საქართველოში?

კანონი განასხვავებს ამ კატეგორიებს: სახელმწიფო ნაკრძალი, ეროვნული პარკი, ბუნების ძეგლი, აღკვეთილი, დაცული ლანდშაფტი და მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია. დასაშვებია აგრეთვე საერთაშორისო ქსელში ჩართული კატეგორიების — ბიოსფერული რეზერვატის, მსოფლიო მემკვიდრეობის უბნისა და საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიანი ტერიტორიის — არსებობა. დაცული ტერიტორია იქმნება პარლამენტის გადაწყვეტილებით.

როგორ იცავს კანონი ველურ ფლორასა და ფაუნას?

ველურ მცენარეთა და გარეულ ცხოველთა გარემოდან ამოღება მკაცრად ლიმიტირებულია და ლიცენზირებას ექვემდებარება. აკრძალულია ყოველი ქმედება, რომელიც ზიანს მიაყენებს მათ სამყაროს, საბინადრო გარემოს, გამრავლების არეალებსა და სამიგრაციო გზებს. გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი სახეობები რეგისტრირებულია „წითელ ნუსხასა“ და „წითელ წიგნში“.

რა მოითხოვება სათბურის აირების ემისიების ავტორიზაციისგან?

მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრული საქმიანობებისთვის აუცილებელი იქნება ავტორიზაცია, რომელიც გაიცემა უვადოდ. ავტორიზაცია ბათილად გამოცხადდება, თუ საქმიანობა მის მიღებიდან 5 წელიწადში არ დაიწყო ან 2 კალენდარული წლის განმავლობაში შეწყდა სარემონტო სამუშაოების გარეშე. ყოველწლიური ანგარიში ემისიებზე წარედგინება არაუგვიანეს 31 მარტისა და დამოწმდება აკრედიტებული დამმოწმებლის მიერ. ეს სისტემა ამოქმედდება 2028 წლის 1 იანვრიდან.

ვინ აცხადებს საგანგებო ეკოლოგიური მდგომარეობისა და ეკოლოგიური უბედურების ზონებს?

ორივე ზონას აცხადებს და აუქმებს საქართველოს პრეზიდენტი. საგანგებო ეკოლოგიური მდგომარეობის ზონა გამოიყოფა მაშინ, როცა გარემოს მდგომარეობის გაუარესება საფრთხეს უქმნის ჯანმრთელობას, მცენარეულ საფარს და ცხოველთა სამყაროს, ეკოლოგიური უბედურების ზონა კი — როცა დაირღვა ეკოლოგიური წონასწორობა და საფრთხეშია ადამიანის სიცოცხლე.

როგორ იცავენ შავ ზღვას და ოზონის შრეს?

შავი ზღვის დაცვისთვის ყოველი საქმიანობის სუბიექტი ვალდებულია აცილებდეს და აკონტროლებდეს დაბინძურებას ხმელეთის წყაროებიდან, გემებიდან, შელფზე საქმიანობით, ტრანსსასაზღვრო ტვირთზიდვით, ატმოსფეროდან და ჩამარხვით. ოზონის შრისთვის სახიფათო ნივთიერებების წარმოება და გამოყენება უნდა შემცირდეს ან შეწყდეს, ხოლო ასეთი ნივთიერებების შემცველი პროდუქცია შემოდის მხოლოდ სპეციალური ნებართვით.

4 წთ·29 აგვ 2026

ბუნებრივი ეკოსისტემების დაცვა

გარემოს დაცვის შესახებ კანონით ბუნებრივი ეკოსისტემები, ლანდშაფტები და ტერიტორიები დაცული უნდა იყოს დაბინძურების, დარღვევის, დაზიანების, დეგრადაციის, გამოფიტვისა და დაშლისაგან. დაცვას ექვემდებარება კონკრეტულად: ზღვის სანაპირო ზოლი; ჭაობები, წყაროსთავები, წყალსატევები, მდინარეების სათავეები, მყინვარები და მღვიმეები; სუბალპური და ჭალის ტყეები; ძვირფასი ტყის მასივები; მწვანე ზონის ტყეები; სანიტარული დაცვის ზონები და ტერიტორიები. ბუნებრივ ეკოსისტემებთან, ლანდშაფტებთან და ტერიტორიებთან დაკავშირებული ნებისმიერი საქმიანობა და მათი მართვის რეჟიმი განხორციელდება გარემოს დაცვის ნორმებისა და მოთხოვნების გათვალისწინებით, ხოლო მათ გამოყენებასა და მართვასთან დაკავშირებულ საკითხებს, მიწათსარგებლობის დაგეგმვისა და ზონირების ჩათვლით, განსაზღვრავს საქართველოს კანონმდებლობა.

ველური ფლორისა და ფაუნის დაცვა

ველურ მცენარეთა და გარეულ ცხოველთა რესურსების თვითაღწარმოებისა და ბიომრავალფეროვნების შენარჩუნებისთვის მათი გარემოდან ამოღება მკაცრად ლიმიტირებულია და ლიცენზირებას ექვემდებარება; გამონაკლისია მხოლოდ ტყის მართვის ორგანოს მიერ ხეტყის დამზადების მიზნით ჩატარებული აუქციონის შედეგად ხეტყის დამზადების უფლების მინიჭება. აკრძალულია ყოველი ქმედება, რომელმაც შეიძლება ზიანი მიაყენოს ველურ მცენარეთა და გარეულ ცხოველთა სამყაროს, საბინადრო გარემოს, გამრავლების არეალებსა და სამიგრაციო გზებს. გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი გარეული ცხოველები და ველური მცენარეები რეგისტრირებულნი არიან საქართველოს „წითელ ნუსხასა“ და „წითელ წიგნში“, რომლების შედგენის წესსაც კანონმდებლობა განსაზღვრავს. ასე რომ, იშვიათი სახეობებთან დაკავშირებული ყველა ქმედება მკაცრ სამართლებრივ კონტროლს ექვემდებარება.

დაცული ტერიტორიების სისტემა და კატეგორიები

დაცული ტერიტორიების სისტემის ჩამოყალიბება ემსახურება თვითმყოფადი ბუნებრივ-კულტურული გარემოსა და მისი ცალკეული კომპონენტების დაცვასა და შენარჩუნებას. კანონი განსაზღვრავს დაცული ტერიტორიების შემდეგ კატეგორიებს:

  • სახელმწიფო ნაკრძალი;
  • ეროვნული პარკი;
  • ბუნების ძეგლი;
  • აღკვეთილი;
  • დაცული ლანდშაფტი;
  • მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია.

საქართველოში დასაშვებია დაცული ტერიტორიების საერთაშორისო ქსელში ჩართული კატეგორიების — ბიოსფერული რეზერვატის, მსოფლიო მემკვიდრეობის უბნისა და საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიანი ტერიტორიის — არსებობა. დაცული ტერიტორიები იქმნება საქართველოს პარლამენტის გადაწყვეტილებით, რაც ხაზს უსვამს ამ სტატუსის სახელმწიფოებრივ მნიშვნელობას.

განახლდა: 7 ნოე 2026