გარემოზე ზემოქმედების შეფასება სავალდებულო პროცედურაა მნიშვნელოვანი გარემოსდაცვითი გავლენის მქონე პროექტებისთვის: გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსი განსაზღვრავს, რომელი საქმიანობა ექვემდებარება შეფასებას, რა ეტაპებისგან შედგება პროცესი და როგორ მონაწილეობს საზოგადოება. ეს გვერდი პროცედურული გზამკვლევია კლიენტისთვის სააგენტოს წინაშე — სკოპინგის განცხადებიდან ანგარიშის მომზადებამდე.
რომელი საქმიანობა ექვემდებარება შეფასებას
შეფასებას ექვემდებარება კოდექსის პირველი დანართით გათვალისწინებული საქმიანობა, აგრეთვე მეორე დანართით გათვალისწინებული ის საქმიანობა, რომელიც სკრინინგის პროცედურით მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე დაექვემდებარება შეფასებას. ასეთი საქმიანობა შეიძლება განხორციელდეს მხოლოდ გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, და მასზე დამოკიდებული ლიცენზია ან ნებართვა ძალაში შედის მხოლოდ ამ გადაწყვეტილების შემდეგ — ლიცენზიით ვერ დადგება გარემოსდაცვით გადაწყვეტილებასთან შეუსაბამო პირობები.
ძირითადი ეტაპები
შეფასების ძირითადი ეტაპებია: სკოპინგის პროცედურა; საქმიანობის განმახორციელებლის ან კონსულტანტის მიერ შეფასების ანგარიშის მომზადება; საზოგადოების მონაწილეობა; სააგენტოს მიერ ანგარიშში ასახული ინფორმაციისა და კონსულტაციების დროს მიღებული ინფორმაციის შეფასება; ექსპერტიზის ჩატარება; და საჭიროების შემთხვევაში, ტრანსსასაზღვრო ზემოქმედების შეფასების პროცედურა. ეტაპების დასრულების შემდეგ სააგენტო გასცემს გარემოსდაცვით გადაწყვეტილებას ან უარს იტყვის საქმიანობაზე.
სკოპინგის განცხადება და ვადები
საქმიანობის განმახორციელებელი ვალდებულია დაგეგმვის შეძლებისდაგვარად ადრეულ ეტაპზე სააგენტოს წარუდგინოს სკოპინგის დასკვნის გაცემის თაობაზე განცხადება და სკოპინგის ანგარიში. სააგენტო განცხადების რეგისტრაციიდან 5 დღის ვადაში უზრუნველყოფს მის განთავსებას მუნიციპალიტეტის საინფორმაციო დაფაზე და გარემოსდაცვით პორტალზე; დაჩქარებული წარმოების შემთხვევაში ეს ვადა 1 დღეა. წარმოდგენილი დოკუმენტაციის ფორმალური შესაბამისობის შემოწმება ხდება რეგისტრაციიდან 5 დღის ვადაში, დაჩქარებული წესით — 3 დღის ვადაში.
საზოგადოებას უფლება აქვს განთავსებიდან 15 დღის ვადაში წარადგინოს მოსაზრებები და შენიშვნები სკოპინგის ანგარიშთან დაკავშირებით; სააგენტო მათ განხილავს და შესაბამის საფუძველზე ითვალისწინებს. სკოპინგის ანგარიშის საჯარო განხილვა ტარდება განთავსებიდან არაუადრეს მე-10 და არაუგვიანეს მე-15 დღისა, ხოლო მის შესახებ ინფორმაცია ქვეყნდება ჩატარებამდე არაუგვიანეს 10 დღისა. სკოპინგის დასკვნა გაიცემა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის შესაბამისი თავის წესით.
შეფასების ანგარიში და საზოგადოება
სკოპინგის დასკვნის დამტკიცების შემდეგ ანგარიშს ამზადებს საქმიანობის განმახორციელებელი ან/და კონსულტანტი, და მომზადების ხარჯებს განმახორციელებელი ანაზღაურებს. ანგარიში ხელმოწერილი უნდა იყოს მომზადებაში მონაწილე პირების მიერ, კონსულტანტის ჩათვლით; ანგარიში და მომზადების მონაწილეთა შესახებ ინფორმაცია საჯაროა. ანგარიში მოიცავს საქმიანობისა და ადგილის აღწერას გეოინფორმაციული კოორდინატებით, ფიზიკურ მახასიათებლებს, შესაძლო ემისიებსა და ნარჩენებს, ალტერნატივებს და ზემოქმედების შემამცირებელ ღონისძიებებს.
ლიცენზიებთან კავშირიც ამ სისტემის ნაწილია: თუ საქმიანობისთვის საჭიროა გარემოსდაცვით გადაწყვეტილებაზე დამოკიდებული ლიცენზია ან ნებართვა, ის ძალაში შედის მხოლოდ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, და ლიცენზიაში ვერ ჩაიდება გადაწყვეტილებასთან შეუსაბამო პირობა. ამიტომ შეფასების პროცედურა ლიცენზირების კალენდართან ერთად უნდა დაიგეგმოს — სექვენსის დარღვევა პროექტის მთელ გრაფიკს აყოვნებს.
პროცედურის დაგეგმვისას კლიენტმა ისიც უნდა გაითვალისწინოს, რომ სკოპინგის დასკვნა ანგარიშის შინაარსის საზღვრებს წყვეტს: რაც უფრო სწორად არის განსაზღვრული საზღვრები სკოპინგის ეტაპზე, მით ნაკლებია ანგარიშის გადამუშავების რისკი შემდგომ ეტაპებზე. ამიტომ სკოპინგის ანგარიში არ არის ფორმალური დოკუმენტი — ის იმ ენის ფუნქციას ასრულებს, რომლითაც სააგენტოსთან ურთიერთობა მთელი პროცედურის განმავლობაში მიმდინარეობს.განხილვის ორგანიზებაზე და ჩატარებაზე პასუხისმგებელი სააგენტოა, და საჯარო განხილვა დაგეგმილი საქმიანობის განხორციელების ადგილთან ყველაზე ახლოს მდებარე შესაბამის ადმინისტრაციულ ორგანოში ტარდება — ეს ნიშნავს, რომ ადგილობრივი საზოგადოების პოზიცია პროცედურაში აქტიურად შედის და მისთვის მოსამზადებლად კლიენტს დროული კომუნიკაცია სჭირდება.
საზოგადოების მონაწილეობის ფორმებიც განსაზღვრულია: მოსაზრებები შეიძლება წარედგინოს წერილობით, ზეპირად საჯარო განხილვის დროს ან ელექტრონული საშუალებით, თუ ის ავტორის სანდო იდენტიფიკაციის საშუალებას იძლევა. საჯარო განხილვა ღიაა და მასში მონაწილეობის უფლება ნებისმიერ პირს აქვს; ეპიდემიის დროს განხილვა დისტანციურად ან ჰიბრიდული ფორმატით ტარდება.განმარტებული ვადები პროცედურის რიტმს ქმნის: განცხადების განთავსება, მოსაზრებების მიღება და საჯარო განხილვა თანმიმდევრულად ერთმანეთს ცვლის, და კლიენტს თითოეულ ეტაპზე გააჩნია საკუთარი სამოქმედო სივრცე — დოკუმენტაციის სისრულის კონტროლი, მოსაზრებებზე რეაგირება და განხილვაზე პოზიციის წარდგენა. ამ რიტმის დარიგება პროცესს პროგნოზირებადს ხდის.
ამ რიტმის ცოდნა კლიენტს დოკუმენტების მომზადების გრაფიკსაც კი უცვლის — რადგან თითოეული ეტაპის დაწყება წინა ეტაპის დასრულებაზეა დამოკიდებული.
ხშირად დასმული კითხვები
როდის არის საჭირო შეფასება?
პირველი დანართის საქმიანობისთვის ყოველთვის, მეორე დანართისათვის — სკრინინგის გადაწყვეტილებით.
რა არის სკოპინგი?
ანგარიშის საზღვრების განსაზღვრის ეტაპი — განცხადებით და ანგარიშით, საჯარო განხილვით და სააგენტოს დასკვნით.
რამდენი დრო უნდა სკოპინგს?
განთავსება ხდება 5 დღეში, მოსაზრებები შეიძლება წარედგინოს 15 დღეში, საჯარო განხილვა კი — მე-10-დან მე-15 დღემდე.
ვინ ამზადებს ანგარიშს?
განმახორციელებელი ან/და კონსულტანტი, ხარჯებით — განმახორციელებლის ხარჯზე; ანგარიში საჯაროა.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის იურისტები თანხლებენ შეფასების პროცედურას პირველი ნაბიჯიდან: ვამოწმებთ პროექტის დაქვემდებარებას, ვამზადებთ სკოპინგის განცხადებას, ვათანხმებთ ანგარიშის შინაარსს კოდექსის მოთხოვნებთან და ვწარმოადგენთ კლიენტს საჯარო განხილვებზე. დაგვიკავშირდით — დავგეგმავთ პროცედურას ისე, რომ პროექტის გრაფიკი და სამართლებრივი რისკები მართული იყოს.