შესავალი და სერვისის ზოგადი მიმოხილვა
სააღსრულებო წარმოების მიმდინარეობისას, როდესაც კრედიტორის მოთხოვნის უზრუნველსაყოფად ხდება მოვალის ქონების (უძრავი თუ მოძრავი ნივთების) დაყადაღება, ეს ქონება უმეტეს შემთხვევაში ფიზიკურად რჩება მოვალის მფლობელობაში რეალიზაციის ან გადაცემის ეტაპამდე. ამ პერიოდში არსებობს უზარმაზარი რისკი, რომ მოვალემ, განზრახ ან დაუდევრობით, დააზიანოს, გაანადგუროს, ნაწილებად დაშალოს ან ფუნქციური დანიშნულება შეურყიოს აღნიშნულ ქონებას. თუ დაყადაღებული ბინა განადგურდა, ან ძვირადღირებული საწარმოო დანადგარი მწყობრიდან გამოვიდა, აუქციონზე მისი ღირებულება კატასტროფულად დაეცემა, რაც უშუალოდ აზიანებს კრედიტორის ფინანსურ ინტერესებს. ამ რისკების პრევენციისთვის შეიქმნა უმნიშვნელოვანესი მექანიზმი — ქონების მდგომარეობის პერიოდული მონიტორინგი. ეს არის სპეციალიზებული სააღსრულებო და იურიდიული სერვისი, რომლის მიზანია დაყადაღებული ან სადავო ქონების ფიზიკური, ტექნიკური და იურიდიული მდგომარეობის სისტემატური შემოწმება და კონტროლი, რათა გარანტირებული იყოს მისი საბაზრო ღირებულების შენარჩუნება აღსრულების დასრულებამდე.
პერიოდული მონიტორინგი არ არის ერთჯერადი აქტი; იგი არის უწყვეტი, პროაქტიული პროცესი, რომელიც მოითხოვს მკაცრ დისციპლინას, ტექნიკურ აღჭურვილობასა და იურიდიულ ზედამხედველობას. ამ სერვისის ფარგლებში დგინდება გრაფიკი, რომლის მიხედვითაც აღმასრულებელი ან სპეციალურად დაქირავებული ექსპერტი ამოწმებს ობიექტს. ეს უზრუნველყოფს კრედიტორის სიმშვიდეს, ხოლო მოვალეს მუდმივად ახსენებს მის კანონისმიერ ვალდებულებას — გაუფრთხილდეს სხვისი (ან სააღსრულებო) ინტერესებით დატვირთულ ქონებას. სერვისი იძლევა საშუალებას, საფრთხის აღმოჩენისთანავე მყისიერად ამოქმედდეს სანქციები, მათ შორის ქონების იძულებითი ჩამორთმევა ან სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაყენება.
რას მოიცავს პერიოდული მონიტორინგის სერვისი
ქონების მდგომარეობის პერიოდული მონიტორინგის სერვისი აერთიანებს იურიდიულ, ადმინისტრაციულ და საოპერაციო მოქმედებებს. პირველ ეტაპზე ხდება ქონების თავდაპირველი იდენტიფიკაცია და ეგრეთ წოდებული „საბაზისო მდგომარეობის“ (Baseline condition) დაფიქსირება. იურისტი და აღმასრულებელი აფორმებენ დეტალურ აქტს, რომელსაც ერთვის ფოტო და ვიდეო მასალა, ტექნიკური მახასიათებლები და ექსპერტის დასკვნა ობიექტის მიმდინარე ღირებულების შესახებ. ამის შემდგომ, მხარეებთან შეთანხმებით ან კანონის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, დგება მონიტორინგის კალენდარული გრაფიკი (მაგალითად, შემოწმება თვეში ერთხელ ან კვარტალში ერთხელ).
უშუალოდ მონიტორინგის პროცესში სერვისი მოიცავს ადგილზე ფიზიკურ ვიზიტებს. ვიზიტისას მოწმდება ქონების მთლიანობა: უძრავი ქონების შემთხვევაში — კედლების, სახურავის, კომუნიკაციებისა და შიდა ინტერიერის მდგომარეობა; მოძრავი ქონების (მაგალითად, ავტომობილის ან სპეცტექნიკის) შემთხვევაში — ძრავის, სავალი ნაწილებისა და ვიზუალური იერსახის შენარჩუნება. ყოველი ვიზიტის შემდეგ დგება მონიტორინგის ოქმი. გარდა ფიზიკური დათვალიერებისა, სერვისი ფარავს იურიდიულ მონიტორინგსაც — ადვოკატი პერიოდულად ამოწმებს საჯარო და სხვა რეესტრებს, რათა დარწმუნდეს, რომ ქონებაზე არ გაჩენილა ახალი, უკანონო ტვირთი (მაგალითად, ფიქტიური საგადასახადო გირავნობა ან მესამე პირის მოთხოვნა). ნებისმიერი გადახრის ან გაუარესების აღმოჩენის შემთხვევაში, სერვისი უზრუნველყოფს დაუყოვნებლივ რეაგირებას — სასამართლოს ან აღმასრულებლისთვის მიმართვას ქონების ჩამორთმევის მოთხოვნით.