ნივთის გადაცემაზე მოთხოვნის აღსრულების წესი
როდესაც მესაკუთრეს ან ლიზინგის გამცემს სასამართლოს გადაწყვეტილებით გადაეცემა სატრანსპორტო საშუალება მისი ფაქტობრივი მფლობელისაგან, აღსრულება ხდება აღსრულების ეროვნული ბიუროს მეშვეობით. კანონით, ნივთის გადაცემაზე მოთხოვნების დროს ყადაღის დადების შესახებ განკარგულებაში უნდა განისაზღვროს, რომ დავალებულმა პირმა ნივთი უნდა გადასცეს აღსრულების ეროვნულ ბიუროს. იძულებითი ქმედება დავალებული პირის წინააღმდეგ მხოლოდ მაშინ შეიძლება განხორციელდეს, თუ კრედიტორი ნივთის გადმოცემაზე მოიპოვებს აღმასრულებელ დოკუმენტს დავალებული პირის წინააღმდეგ.
გადაცემული ნივთის შემდგომი ბედი კანონით განსხვავდება მისი ხასიათის მიხედვით: თუ ხდება მოძრავი ნივთის გადაცემა — და სატრანსპორტო საშუალება სწორედ ასეთია — მისი რეალიზაციისთვის გამოიყენება ყადაღადადებული მოძრავი ნივთების რეალიზაციის წესი, ხოლო უძრავი ნივთის გადაცემისას გამოიყენება უძრავი ქონების მიმართ აღსრულების წესი. ეს განსაზღვრავს იმასაც, თუ რომელი პროცედურული ნორმები გამოიყენება კრედიტორის ბოლო მიზნის მისაღწევად.
გამოსახლებისა და გადაცემის იძულებითი პროცედურა
იძულებითი აღსრულების ზოგადი მექანიზმი კანონით დეტალურადაა გაწერილი: სხვისი მფლობელობიდან უძრავი ქონების გამოთხოვის საქმეზე აღსრულების ეროვნული ბიურო უზრუნველყოფს ქონების გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში კრედიტორისთვის გადაცემას, ხოლო სააღსრულებო ფურცელში მითითებული ქონებიდან მოვალისა და მასთან მყოფი პირების გამოსახლება ხდება მათ კუთვნილ მოძრავ ქონებასთან ერთად. ბიურო მოვალეს უბარებს წერილობით გაფრთხილებას, რომელშიც აღინიშნება ნებაყოფლობით შესრულებისთვის განსაზღვრული ვადა — ათი კალენდარული დღე, ვადაში შეუსრულებლობის შემთხვევაში იძულების წესით განხორციელების შესახებ, მოვალის ადგილზე არყოფნისას მის დაუსწრებლად განხორციელების შესახებ, აგრეთვე იძულების წესით გამოსახლების თარიღი და დრო.
კრედიტორს ამ პროცედურაში საკუთარი ვალდებულებებიც აქვს: ბიურო მას აცნობებს იძულებითი გამოსახლების თარიღსა და დროს, და კრედიტორი ვალდებულია დაესწროს მოქმედებას; მისი გამოუცხადებლობა სააღსრულებო მოქმედების გადადების საფუძველია, ხოლო განმეორებითი გამოუცხადებლობა სააღსრულებო წარმოების დასრულებას და სააღსრულებო ფურცლის დაბრუნებას იწვევს. თუ მოვალე ესწრება და ქონებას არ ცლის, აღმასრულებელი უფლებამოსილია თავად უზრუნველყოს ქონების გატანა, და ამ შემთხვევაში ბიურო არ აგებს პასუხს ქონების დაკარგვის, დაზიანების ან განადგურებისთვის. მოვალის არყოფნისას შეღწევა უძრავ ქონებაში შესაძლებელია ბიუროს თავმჯდომარის ნებართვით, აღწერილი ქონების შენახვა კი კრედიტორის მოვალეობაა; დაკავშირებული ხარჯები მოვალეს ეკისრება. აღმასრულებლის კანონიერ მოთხოვნებზე დაუმორჩილებლობისას პოლიცია აღმასრულებელს დახმარებას უწევს.
პრაქტიკული მნიშვნელობა მესაკუთრისა და ლიზინგის გამცემისთვის
სატრანსპორტო საშუალების დაბრუნების საქმეებში გადამწყვეტია აღმასრულებელი დოკუმენტის არსებობა და მისი შინაარსი: განკარგულებაში უნდა იყოს განსაზღვრული ნივთის აღსრულების ეროვნულ ბიუროსთვის გადაცემა, რადგან ზუსტად ეს ფორმულირება უზრუნველყოფს კანონიერ აღსრულებას. ლიზინგის გამცემისთვის ასევე მნიშვნელოვანია, რომ იძულებითი ქმედება მესამე პირის — დავალებული პირის — წინააღმდეგ მხოლოდ მის წინააღმდეგ აღმასრულებელი დოკუმენტის მოპოვების შემდეგაა შესაძლებელი, რაც ნიშნავს, რომ თუ ავტომობილი მესამე პირის ხელშია, დამატებითი სამართლებრივი ნაბიჯები შეიძლება დასჭირდეს.
აღსრულების ეროვნული ბიუროს როლი აქ ცენტრალურია: გადაცემული ნივთის შემდგომი მართვა და დოკუმენტირება ბიუროს წესებით ხდება, და კრედიტორის მხრიდან დროული რეაგირება — გაფრთხილებებზე და დანიშნულ მოქმედებებზე დასწრება — წარმატების აუცილებელი პირობაა.
დამატებითი პრაქტიკული ფენა დოკუმენტაციის მართვას ეხება: გაფრთხილების, აღწერის აქტის და ოქმის სწორი მიღება და დაზისხლირება კრედიტორს შემდგომი სადავო საკითხებისგან იცავს. კანონით, აღმასრულებელი აღწერს ქონებას, ადგენს აღწერის აქტს და მის ასლს კრედიტორს გადასცემს; კრედიტორის მიერ აქტის მიღებაზე უარის თქმა ოქმში აღინიშნება. ოქმს ხელს აწერენ წარმოების მხარეები და დამსწრე პირები, ხელმოწერაზე უარის თქმის შემთხვევაში შესაბამისი აღნიშვნა კეთდება — ეს დეტალები აღსრულების კანონიერების შემდგომი გადამოწმებისას ცენტრალური მნიშვნელობის აღმოჩნდება.
ლიზინგის გამცემთათვის კიდევ ერთი გარემოებაა გასათვალისწინებელი: ნივთის გადაცემის მოთხოვნის აღსრულება განსხვავდება ფულადი შემოსავლის ამოღებისგან, რადგან აქ კრედიტორის მიზანი თავად საგანია და არა მისგან მიღებული თანხა. ამიტომ განკარგულების ფორმულირება და დავალებული პირის სწორი განსაზღვრა — ის, ვის ხელშიც ავტომობილი რეალურად იმყოფება — აღსრულების წარმატების წინაპირობაა. თუ საგანი გადაადგილდება ან რამდენჯერმე იცვლის მფლობელს, ეს გარემოებაც განკარგულების შინაარსში უნდა აისახოს.
ხშირად დასმული კითხვები სატრანსპორტო საშუალების დაბრუნებაზე
ვის გადაეცემა ნივთი აღსრულებისას?
დავალებული პირი ნივთს გადასცემს აღსრულების ეროვნულ ბიუროს; ეს წესი განკარგულებაში პირდაპირ უნდა იყოს განსაზღვრული.
რა ხდება, თუ მოვალე არ აბრუნებს ავტომობილს?
იძულებითი ქმედება შესაძლებელია მხოლოდ კრედიტორის მიერ აღმასრულებელი დოკუმენტის მოპოვების შემდეგ; გამოსახლების შემთხვევაში მოვალეს ეძლევა ათი კალენდარული დღე ნებაყოფლობით შესასრულებლად.
უნდა დაესწროს თუ არა კრედიტორი მოქმედებას?
დიახ: გამოუცხადებლობა გადადების საფუძველია, განმეორებითი გამოუცხადებლობა კი წარმოების დასრულებასა და ფურცლის დაბრუნებას იწვევს.
ვინ აგებს პასუხს გატანილ ქონებაზე?
თუ აღმასრულებელი თავად უზრუნველყოფს გატანას, ბიურო ქონების დაკარგვის, დაზიანების ან განადგურების პასუხს არ აგებს; შენახვის ვალდებულება კრედიტორს ეკისრება.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი სატრანსპორტო საშუალების დაბრუნების საქმეებში როგორც მესაკუთრებს, ისე ლიზინგის გამცემებს ეხმარება: ვამზადებთ აღმასრულებელ დოკუმენტებს და განკარგულების პროექტებს, ვაანალიზებთ დავალებული პირის წინააღმდეგ გამოყენებად ღონისძიებებს, ვუზრუნველვყოფთ ბიუროსთან კომუნიკაციას და დაგეგმვით ვამჩნევთ ყველა ვადას. დაგვიკავშირდით Legal.ge-ის საიტზე.