ავიახაზების მგზავრის უფლებები (Airline Passenger Rights) უფრო ფართო ცნებაა, ვიდრე უბრალოდ ფულადი კომპენსაცია. ეს არის სამართლებრივი გარანტიების ერთობლიობა, რომელიც იცავს მგზავრს, როგორც ხელშეკრულების სუსტ მხარეს, ავიაკომპანიის თვითნებობისგან. ეს უფლებები მოიცავს ინფორმაციის მიღების, ღირსეული მოპყრობის, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა დახმარებისა და მომსახურების ხარისხის სტანდარტებს. საქართველოში, როგორც ევროპული ოჯახის ნაწილში, მგზავრებს აქვთ უფლება მოითხოვონ არა მხოლოდ დანიშნულების ადგილზე მიყვანა, არამედ ამ პროცესის კომფორტულად და ღირსეულად წარმართვა, კანონით დადგენილი წესების დაცვით.
რას მოიცავს მგზავრის უფლებების დაცვა?
იურისტები, რომლებიც სპეციალიზდებიან მგზავრთა უფლებებში, უზრუნველყოფენ კლიენტების დაცვას ისეთ საკითხებში, რომლებიც ხშირად ყურადღების მიღმა რჩება:
- ინფორმაციის მიღების უფლება: ავიაკომპანიის ვალდებულება, დროულად და გასაგებად მიაწოდოს მგზავრს ინფორმაცია რეისის სტატუსის, დაგვიანების მიზეზებისა და მისი უფლებების შესახებ.
- ზრუნვის უფლება (Right to Care): ავიაკომპანიის ვალდებულება, უზრუნველყოს მგზავრი საკვებით, სასმელით, კავშირგაბმულობის საშუალებებით და სასტუმროთი რეისის შეფერხებისას, მიუხედავად შეფერხების მიზეზისა.
- შშმ პირთა უფლებები: შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა დაცვა დისკრიმინაციისგან, მათთვის სპეციალური დახმარების გაწევა აეროპორტსა და ბორტზე (მაგ. ეტლით უზრუნველყოფა) დამატებითი გადასახადის გარეშე.
- ალტერნატიული მარშრუტი: მგზავრის უფლება, მოითხოვოს უმოკლესი გზით დანიშნულების ადგილზე მიყვანა სხვა ავიაკომპანიის რეისითაც კი, თუ თავდაპირველი გადამყვანი ვერ ასრულებს ვალდებულებას.
- მომხმარებლის უფლებები: დაცვა უსამართლო სახელშეკრულებო პირობებისგან, ფარული გადასახადებისა და შეცდომაში შემყვანი რეკლამისგან.
გავრცელებული სიტუაციები და საჭიროებები
მგზავრის უფლებების დარღვევა მრავალგვარია:
- უსასრულო ლოდინი: მგზავრები საათობით არიან გამოკეტილი თვითმფრინავში აფრენის მოლოდინში (Tarmac Delay) წყლისა და სუფთა ჰაერის გარეშე.
- დახმარებაზე უარი: ავიაკომპანია უარს ეუბნება უსინათლო მგზავრს გამცილებლის გარეშე ფრენაზე ან ძაღლი-გამცილებლის ბორტზე აყვანაზე.
- ინფორმაციული ვაკუუმი: რეისი გადაიდო, აეროპორტში არ არის ავიაკომპანიის წარმომადგენელი, ცხელ ხაზზე არ პასუხობენ და მგზავრებმა არ იციან, სად გაათენონ ღამე.
- ბილეთის გაუქმება: ავიაკომპანია აუქმებს მგზავრის დაბრუნების ბილეთს იმის გამო, რომ მან არ გამოიყენა პირველი გზის ბილეთი ("No-show" პოლიტიკა), რაც ხშირად სადავოა სამართლებრივად.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
ძირითადი მარეგულირებელი დოკუმენტებია საქართველოს საჰაერო კოდექსი და "მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ" საქართველოს კანონი. სპეციფიკური რეგულაციები გაწერილია სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს ნორმატიულ აქტებში, რომლებიც ადგენენ მომსახურების მინიმალურ სტანდარტებს. შშმ პირთა უფლებები დაცულია როგორც საავიაციო რეგულაციებით, ისე "შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების შესახებ" კანონით. ეს კანონმდებლობა ავალდებულებს ავიაკომპანიებსა და აეროპორტებს, შექმნან ადაპტირებული გარემო და უზრუნველყონ თანაბარი ხელმისაწვდომობა.
მომსახურების პროცესი
უფლებების დაცვის პროცესი მოიცავს:
- კონსულტაცია: მგზავრის ინფორმირება მისი უფლებების შესახებ კონკრეტულ სიტუაციაში.
- ოპერატიული ჩარევა: საჭიროების შემთხვევაში, იურისტის დაკავშირება ავიაკომპანიასთან პრობლემის ცხელ კვალზე მოგვარებისთვის (მაგ. სასტუმროს მოთხოვნა).
- ადმინისტრაციული საჩივარი: საჩივრის წარდგენა სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოში ან მომხმარებლის ომბუდსმენთან ავიაკომპანიის დაჯარიმების მოთხოვნით.
- სისტემური ცვლილებები: სტრატეგიული სამართალწარმოება ავიაკომპანიის დისკრიმინაციული პოლიტიკის შესაცვლელად.
რატომ Legal.ge?
მგზავრის უფლებები ხშირად ირღვევა იმიტომ, რომ მგზავრმა არ იცის, რა მოითხოვოს. Legal.ge არის პლატფორმა, რომელიც გაკავშირებთ იურისტებთან, რომლებმაც ზედმიწევნით იციან საავიაციო რეგულაციები. ისინი არამარტო დაგეხმარებიან კომპენსაციის მიღებაში, არამედ უზრუნველყოფენ, რომ თქვენი, როგორც მომხმარებლის, ღირსება და უფლებები იყოს დაცული. ნუ შეეგუებით უხარისხო მომსახურებას და უფლებების შელახვას — იპოვეთ თქვენი დამცველი Legal.ge-ზე.
განახლდა: ...