საადმირალო (საზღვაო) დავები ქართული კოდექსით
ინგლისურენოვან პრაქტიკაში „საადმირალო სასამართლოს“ ცნება ცალკე სასამართლო სისტემას აღნიშნავს — ეს არაქართული ინსტიტუტია. საქართველოში საზღვაო დავები ჩვეულებრივ ქართულ სასამართლოებში იხილება საზღვაო კოდექსის წესებით, და პროცედურა კომპაქტურია: იურისდიქციის შეთანხმებით არჩევა (მუხლი 25), გემის დაპატიმრება, როგორც უზრუნველყოფის ინსტრუმენტი (მუხლი 83-1), და საზღვაო პროტესტი ნოტარიულად დამოწმებული განცხადებით 24-საათიან ვადაში (მუხლები 357 და 358). ამ გვერდზე ამ სამ ინსტრუმენტს განვმარტავთ.
იურისდიქციის შეთანხმება — მუხლი 25
ზღვაოსნობასთან დაკავშირებული ქონებრივი დავა, რომელშიც მონაწილეობენ უცხო ქვეყნების ფიზიკური თუ იურიდიული პირები, მხარეთა შეთანხმებით შეიძლება განსახილველად გადაეცეს უცხო ქვეყნის სასამართლოს ან არბიტრაჟს. ანუ კოდექსი საერთაშორისო საზღვაო დავას მხარეთა ხელში აყრდნობს: სადაც ხელშეკრულებაში იურისდიქციის დებულება დაწერილა, იქ განიხილება საქმე — და ამ დებულების არარსებობისას მოქმედებს ზოგადი წესები. სტრატეგიული კითხვა უკვე ხელშეკრულების დაწერისას ისმის: რომელი ფორუმი უფრო ეფექტური იქნება კონკრეტული გემისა და ფრახტისთვის — და ამ კითხვაზე პასუხი დავის მთელ ბიუჯეტსა და ვადებზე აისახება. ამიტომ ფორუმის შერჩევა ხელშეკრულების დონეზე ხდება და არა კონფლიქტის დროს.
გემის დაპატიმრება — მუხლი 83-1
გემის დაპატიმრება ხდება მხოლოდ საზღვაო სარჩელის უზრუნველსაყოფად. საზღვაო სარჩელი გამომდინარეობს გემის საკუთრებიდან და სხვა ქონებრივი ურთიერთობიდან, რომელიც წარმოიშობა გემის მშენებლობის, მართვის, ექსპლუატაციის, კომერციული გამოყენების, იპოთეკის ან გადარჩენასთან დაკავშირებულ ღონისძიებათა განხორციელებისას. გემის დაპატიმრებასა და გათავისუფლებას ახდენს მხოლოდ სასამართლო საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობის შესაბამისად — ანუ პრაქტიკული გზა სარჩელის უზრუნველყოფის განცხადებიდან იწყება. განსაკუთრებული წესი იცავს სახელმწიფოს: საქართველოს სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული გემის დაპატიმრება და მისთვის სასჯელის დაკისრება შეიძლება მხოლოდ საქართველოს მთავრობის თანხმობით — ეს გამონაკლისი კოდექსით პირდაპირ არის დაწერილი. ნორმა-გამონაკლისი ვიწროდ იკითხება და სხვა კატეგორიებზე არ ვრცელდება.